Кіріспе

Рим Куриясы бөлімі

Епископтар жөніндегі Дикастерия, бұрын Епископтар жөніндегі Конгрегация (Congregatio pro Episcopis) деп аталған, католик шіркеуінің Рим Куриясының көптеген жаңа епископтарды таңдауды қадағалайтын бөлімі. Оның ұсыныстары күшке енуі үшін Папаның бекітуін қажет етеді, бірақ көбінесе орындалады. Дикастерия сонымен қатар епископтардың бес жыл сайын ("ad limina") Римге бару жоспарларын жасайды, олар Папамен және Курияның түрлі бөлімдерімен кездеседі. Сондай-ақ, жаңа дін аймақтарының құрылуын басқарады. Шіркеутің адам ресурстары саясатына күшті әсер ететіндіктен, ол ең беделді Дикастериялардың бірі болып табылады. Дикастерияның құзыреті миссионерлік аймақтарға, Евангелизация жөніндегі Дикастерияға немесе Шығыс шіркеулері жөніндегі Дикастерия басқаратын аймақтарға (барлық Шығыс католиктеріне және Таяу Шығыс пен Грециядағы Латын католиктеріне жауапты) тарамайды. Епископтарды тағайындау және дін аймақтарының шекараларын өзгерту үшін азаматтық үкіметтермен кеңесу қажет болған жағдайда, Мемлекеттік хатшылық бірінші кезекте жауапты, бірақ Епископтар жөніндегі Дикастериямен кеңесуі тиіс. Епископтар жөніндегі Дикастерия Латын Америкасы жөніндегі Папалық комиссияға бағынышты, ал Дикастерияның префекті комиссия төрағасы болып табылады.

Тарих

Епископтар Дикастериясының бастауы 1588 жылғы 22 қаңтарда Папа Сикст V құрған «Шіркеулерді құру және консисториялық ережелер жөніндегі Конгрегациядан» бастау алады. Екінші Ватикандық соборға дейін, Папа жаңа кардиналдардың есімдерін құпия консисторияда, яғни тек дін қызметкерлері ғана қатысқан консисторияда жариялағанда, жаңа кардиналдардың есімдері оқылып, одан кейін архиепископтар мен епископтардың есімдері айтылатын. 1967 жылы бұл қауымның атауы «Қасиетті консисториялық қауым» дегеннен «Епископтар қауымы» деп өзгертілді. 2010 жылдың 30 маусымынан 2023 жылға дейін оның префекті кардинал Марк Уэльет болды. 2022 жылдың 13 шілдесінде Папа Франциск осы Дикастерияның мүшелері ретінде әйелдерді алғаш рет тағайындады – екі діни қыз және бір мирян әйел (Раффаелла Петрини, Ивонн Реунгоат және Мария Лия Зервино).

Қазіргі рәсім

Римде тұратын Дикастерия мүшелері әр екінші бейсенбіде таң бойы жиналады. Әдеттегі отырыста төрт диоцез бойынша үміткерлер қарастырылады. Отырыстан бұрын Дикастерия мүшелеріне әр диоцез үшін кандидаттар туралы құжаттар жіберіледі. Отырыста бір мүше баяндамашы (ponente) рөлін атқарады, ақпаратты шолып, үш үміткердің тізімінен (terna) өз ұсынысын жасайды. Әр мүше, қызмет еңбек жылдығы бойынша ретімен, өз бағасын береді. Дикастерияның ұсыныстары, соның ішінде кез келген күмәндер, сұрақтар немесе азшылық пікірлері Папаға жіберіледі. Ол әдетте Дикастерияның шешімін бекітеді, бірақ оны одан әрі талқылау және бағалау үшін қайта жіберуге құқылы. Префект содан кейін әр сенбі күні Папамен кездесіп, Дикастерияның ұсыныстарын ұсынады. Бірнеше күннен кейін Папа Дикастерияға өз шешімін хабарлайды. Дикастерия бұл туралы нунциоға хабарлайды, ол өз кезегінде үміткермен байланысып, тағайындауға келісе ме екенін сұрайды.