Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Француз дәрігері, психиатр, феминист, социалист, редактор (1874–1939)
French physician, psychiatrist, feminist, socialist, editor (1874–1939)
Мадлен Пеллетье (18 мамыр 1874 – 29 желтоқсан 1939) – француз психиатры, бірінші толқын феминисі және саяси белсенді. Парижде туған Пеллетье жасөспірім шағында социалистік және анархистік топтарға қатысқан. Ол жиырма жасына келгенде дәрігер болып, білімдегі үлкен олқылықты жеңіп, Францияда психиатрия саласында докторлық диссертация қорғаған алғашқы әйел болды. Пеллетье франкмасондыққа, Француз жұмысшылар интернационалының француз бөліміне қосылды және феминистік бірлестіктің төрағасы болды. Ол Қазан революциясына қатысуға ниеттенген, бірақ көңілі толмады. Францияда ол феминистік және коммунистік идеяларды қолдауды жалғастырды, көптеген мақалалар, эсселер мен әдеби туындылар жазды, тіпті 1937 жылы инсульт салдарынан денесінің бір жағы қозғалмайтын болғаннан кейін де. Пеллетье 1939 жылы аборт жасады деген айып тағылды, бірақ оның денсаулық жағдайы оған мұндай операция жасауға мүмкіндік бермеді. Ол психиатриялық ауруханаға жатқызылды, онда денсаулығы нашарлап, сол жылдың соңында тағы бір инсульттан қайтыс болды.
Madeleine Pelletier (18 May 1874 – 29 December 1939) was a French psychiatrist, first wave feminist, and political activist. Born in Paris, Pelletier frequented socialist and anarchist groups in her adolescence. She became a doctor in her twenties, overcoming a large educational gap, and was France's first woman to receive a doctorate in psychiatry. Pelletier joined freemasonry, the French Section of the Workers' International, and came to lead a feminist association. She set out to join the October Revolution but returned disillusioned. In France, she continued to advocate for feminist and communist causes, and wrote numerous articles, essays, and literary works, even following a stroke in 1937 which made her hemiplegic. Pelletier was charged with having performed an abortion in 1939 despite her condition precluding her ability to perform this act. She was placed in a mental asylum where her health deteriorated and she died of a second stroke later that year.
Өмірбаян
Пельтье бастапқыда Пол Брокадан кейін, Чарльз Летурно мен Леонс Манувьериден бас сүйегінің мөлшері мен интеллект арасындағы байланысты зерттейтін антрополог ретінде білім алған. Антропологиядан кеткен соң, ол бас сүйегінің мөлшерін интеллекттің анықтамасы ретінде, әсіресе жыныс бойынша ажыратуды сынады. Антропологиямен байланысын үзгеннен кейін Пельтье психиатр болды. 1903 жылы Пельтье феминистік «La Fronde» газетінің қолдауымен әйелдердің медициналық маманданудың барлық түрлеріне, ең бастысы психиатриялық интернатура емтиханына қатысуға құқылы болуын қолдау үшін науқан жүргізді. Ол сондай-ақ әйел-масон ретінде де танымал болды. Пельтье 1904 жылы «Жаңа Иерусалим» ложасына мүше болды. Ложада ер және әйел мүшелер болды, және ол саяси белсенді болғанымен, әйелдердің құтқарылуын ілгерілетуде ложасымен көбінесе келіспейтін. 1937 жылы Пельтьеге инсульт оқиғасы омыртқаның бір бөлігін сал қылды. Дегенмен, ол ашық түрде аборт жасауын жалғастырды және 1939 жылы тұтқындалды. Тұтқындалғаннан кейін ол психиатриялық ауруханаға жатқызылды, оның физикалық және психикалық денсаулығы нашарлады. Ол бір жыл ішінде қайтыс болды.
Pelletier originally trained as an anthropologist studying the relationship between skull size and intelligence after Paul Broca with Charles Letourneau and Léonce Manouvrier. When she left anthropology she attacked the concept of skull size as a determinant of intelligence distinguishing the sexes. Following her break with anthropology Pelletier went on to become a psychiatrist. In 1903, Pelletier conducted a campaign with the support of the feminist newspaper La Fronde to support the eligibility of women for all types of medical specialisation, most relevantly to the examination for psychiatric internships. She was also notable as a female Freemason. Pelletier was a member of the La Nouvelle Jérusalem lodge, becoming a member in 1904. The lodge had both male and female members, and, although politically active, she was often at odds with her lodge in her efforts to promote the emancipation of women. Pelletier was partially paralyzed by a stroke in 1937. However, she continued to openly practice abortion, and was arrested in 1939. Following her arrest she was interned in an asylum and her physical and mental health deteriorated. She died within the year.