Кіріспе
Бразилиялық ғалым Гастао Розенфельд (Будапешт қаласында 1912 жылдың 26 шілдесінде дүниеге келген; 1990 жылдың 15 шілдесінде Сан-Паулу қаласында қайтыс болған) – бразилиялық дәрігер және биомедициналық ғалым, 1949 жылы Маурисио Роша-э-Силва және Уилсон Тейшера Бералдомен бірге брадикининді ашқандардың бірі.
Gastão Rosenfeld (born Budapest, July 26, 1912; died São Paulo, July 15, 1990), was a Brazilian physician and biomedical scientist, one of the co discoverers of bradykinin, together with Maurício Rocha e Silva and Wilson Teixeira Beraldo, in 1949.
Ерте өмір және білім
Розенфельд 1912 жылы Венгрияның Будапешт қаласында еврей отбасында дүниеге келді және 1913 жылы ата-анасымен бірге Бразилияға көшіп келді. 1938 жылы медицина саласында білім алды.
Гематология, жылан уы зерттеу
1932 жылы ол өзін гематологияға арнады. Сан-Паулудағы Бутантан институтындағы жұмысы 1945 жылы басталды, атақты бактериолог профессор Уильям Отто Биер шақырды (кейіннен Институт директоры), жақын арада Гематология зертханасын ұйымдастырып басқаруға және Эксперименталды гематология бойынша зерттеу бағытын жүргізуге бекітілді. 1947 жылы Розенфельд Сан-Паулудағы Биология институтында жұмыс істеді, бірақ 1951 жылы институтқа қайта оралды. 1954 жылы Виталь Бразилия ауруханасының бас дәрігері болып тағайындалды, онда 1966 жылға дейін қызмет етті. Аурухананы жануарлардың улануын зерттеудегі әлемдік пионерлердің бірі Виталь Бразилия құрды және уланған жануарлардың құрбандарына шұғыл көмек көрсету орталығы ретінде құрылды. Осы кезде Розенфельдті удың адам организміне тигізетін әсері және сол кездегі оның медициналық емделуі туралы білімнің жетіспеушілігі алаңдатты. Бразилияда осы мәселелерге арналған жалғыз аурухана болғандықтан, сонымен қатар ғылыми-зерттеу және оқу орталығына қарасты болғандықтан, Розенфельд науқастарды жүйелі түрде бақылауды қадағалады, нәтижесінде жылдар бойы жануарлардың улану белгілері мен құрбандарды емдеу туралы кең және жаңа білім жинақталды. Бұл, сонымен қатар, көптеген зертханалық зерттеулер жүргізілуіне себеп болды. Гематология саласындағы тәжірибесіне сүйене отырып, Розенфельд эксперименталды жануарлардағы жылан уытының патофизиологиясы туралы көптеген зерттеулер жариялады және осы бай білімді клиникалық тәжірибеде қолдана алды. Розенфельд жылан уытының жануарлар мен адамдарға тигізетін әсерінің биохимиясын зерттеуге қызығушылық танытты, әсіресе Бразилияның барлық аймақтарында кең таралған және сол кезде көптеген оқиғалар мен өлім-жітімге себеп болған Bothrops туысына (ланцетті жылан немесе жаррака) жататын түрлерге ерекше назар бөлді. Ол осы жыланның уының фибринолиз және қан ұюға тигізетін әсерін зерттеді. Биомедициналық ғылымға қосқан көптеген үлестерінің ішінде 1947 жылы Май-Грюнвальд және Гиемса әдістерін біріктіретін қан жағындыларын жылдам бояу әдісін жасау (Розенфельд бояуы), 1955 жылы жеке бақылаумен дозаны ұстап тұратын жаңа әдіспен созылмалы лейкемияны емдеуді енгізу және 1975 жылы Ева Мария Антония Келенмен бірлесіп бразилиялық қантамырдың (Haementeria depressa) түрінен бөліп алынған геметерин антикоагулянтын сипаттау бар.
Брадикининнің ашылуы
1948 жылы биологиялық институттағы зерттеу тобының мүшесі ретінде Розенфельд екі басқа бразилиялық физиолог және фармаколог – Маурисио Роша-э-Сильва мен Уилсон Тейсейра Бералдомен бірлесіп, жануарлар үлгілерінде қан қысымын күшті түрде төмендететін жаңа эндогендік пептидті ашты, оны олар брадикинин деп атады. Бұл зат – бар болғаны тоғыз аминқышқылынан тұратын қысқа кинин, ол Бутантан институтынан Розенфельд әкелген Bothrops jararaca жыланың уы қосылғаннан кейін иттердің қан плазмасында табылды. Бұл жаңалық 1939 жылдан бастап Роша-э-Сильва жүргізіп келген қан айналымындағы шок және жылан уларының токсикологиясымен байланысты протеолитикалық ферменттерді зерттеудің бір бөлігі болды. Брадикинин – фармакологиялық активті прекурсорлардан метаболикалық өзгерістер арқылы организмде бөлінетін зат, яғни жаңа автофармакологиялық принциптің дәлелі болды. Брадикининнің ашылуы улар мен токсиндерден туындаған қан айналымы шогы сияқты көптеген физиологиялық және патологиялық құбылыстарды жаңаша түсінуге мүмкіндік берді. Соңында, Серджио Хенрике Феррейра, белгілі бразилиялық фармаколог және басқалар организмде оның пайда болуының бастау тегін кеңінен зерттеуі адамдарда каптоприл сияқты жаңа антигипертензиялық препараттардың (Capoten деген атпен Squibb компаниясы жасаған) әзірленуіне әкелді, ол әлі де кеңінен қолданылуда. Алайда, Роша-э-Сильва, Бералдо, Розенфельд және Феррейраны қоса алған бразилиялық ғалымдар тобы бұл жаңалықтың авторлық құқығынан ешқашан пайда көре алмады, себебі олар әрқашан таза ғылыми білімнің ашық доменінде жариялап келді.
Басқа қызмет түрлері
Розенфельд 1949 жылы Бразилия ғылымын дамыту қоғамын құруға қатысқан маңызды ғылыми қайраткер де болды. Одан бөлек, ол өте шебер әуесқой фотограф болған. Оның 1962-1976 жылдар аралығында түсірген фотосуреттерінің бір бөлігі Instituto Moreira Salles институтында сақтаулы тұр.