Кіріспе
Нумизматикада монета түрі
Нумизматикада "мұла" – әдетте бір монетада кездеспейтін аверс және реверс дизайндары бар монета немесе медаль. Мұндай монеталар қасақана жасалған немесе қателік нәтижесі болуы мүмкін. Бұл түрдегі қателіктер коллекционерлердің арасында жоғары бағаланады және олардың мысалдары қымбатқа сатылуы мүмкін. Ең алғашқы мұлалар ежелгі грек және рим монеталарының арасында табылды. Олардың пайда болу себебі туралы пікірлер екіге бөлінеді: кейбіреулері бұл жаңа штамптың ресми қолданыстан алынған штамппен дұрыс емес комбинациясының нәтижесіндегі жағдай деп санайды, ал енді біреулері бұл монеталарды ресми қазбадан ұрланған штамптармен жұмыс істеген монета соққыштары жасаған деп есептейді, мүмкін, біреуі жойылған кезде. Атауы ат пен есектің будандас ұрпағы – есекке байланысты берілген, себебі мұндай монетаның екі жағы да әртүрлі монеталарға арналған, дәл есек сияқты екі түрлі жануардың ұрпағы.
Көрнекті мысалдар
2014 жылдың наурыз айында Корольдік монета жасау орталығы 999 пробалы күмістен соғылған екі 2014 жылғы «мүлік» монетаны растады: шамамен 38 000 фунт стерлингтік «Ай жылқысы» монетасы және 17 000 фунт стерлингтік «Британия» монетасы. «Ай жылқылары» тісті «Британия» беткі жағымен, ал «Британиялар» тісті емес «Ай жылқысы» беткі жағымен соғылған. 2009 жылдың ақпан айында Coin World журналы АҚШ Монета жасау орталығынан шыққан 2007 жылғы Эбигейл Адамс медальдарының кейбіреулерінің 2008 жылғы Луиза Адамс медалінің сыртқы жағымен қателікпен соғылғанын хабарлады. Бұл монеталар 2007 жылғы «Бірінші ханым» медальдары жинағына кірген. 1967 жылы Жаңа Зеландияда 2 центтік монета шығарылды, онда Багам аралдарының 5 центтік монетасының беткі жағы бейнеленген (толық мәліметтер үшін Жаңа Зеландия долларының монеталарын қараңыз). 2009 жылдың маусымында Ұлыбританияның 20 пенс монетасының сирек, датасы жоқ «мүлігі» айналымға түскені хабарланды. Бұл қателік 2008 жылы Ұлыбритания монеталарының дизайны жаңаланғаннан кейін ескі және жаңа штамптардың кездейсоқ үйлесуінен туындаған. Шамамен 50 000-ден 200 000-ға дейін «мүлік» монеталар қате байқалғанға дейін шығарылған. Ванкувердегі 2010 жылғы қысқы Олимпиада ойындары үшін Корольдік Канада монета жасау орталығында шығарылған Олимпиадалық монеталар бағдарламасында бірнеше «мүлік» монеталар айналымға түсті. АҚШ Монета жасау орталығы шығарған алғашқы нағыз «мүлік» қатесі (1800 жылдардың ортасындағы уәжделген «мүліктерден» өзгеше) 2000 жылғы Сакагавея доллары – Вашингтон ширегінің «мүлігі» болды. Онда Вашингтон штатының ширегінің беткі жағы және Сакагавея долларының сыртқы жағы бейнеленген. Бұл монета Сакагавея долларының планшетіне соғылған. Монета жасау орталығы 2000 жылдың шілдесінде монетаның қателік екенін растады, ол Сакагавеяның жарылған беткі жағының Вашингтонның беткі жағымен ауыстырылуынан туындаған. Қателік анықталғанға дейін бірнеше мың монета соғылған, ал монета жасау орталығының қызметкерлері олардың көп бөлігін тауып жойды. 2019 жылдың мамыр айына қарай 18 монета табылып, сертификатталған, олардың 14-і Томми Болакқа тиесілі. 2012 жылдың тамызында бір монета 155 250 долларға сатылды.
"Қарапайым" қашарлар
Кейде монета жасау орындарында айналысқа шығарылатын монеталарды дайындау кезінде сынақ қалыптары қолданылады. Егер анықталатын сынақ қалыбы мен қалыпты қалып "бірге жұптасқанда" жасалған монеталар "әдемі қашарлар" деп аталады. Әдемі қашарлардағы бөлшектер көбінесе айқынрақ болады, сондықтан оларды айналыстағы кәдімгі монеталардан ажыратуға болады.