Кіріспе

Эдд поэмасы

Vǫlundarkviða (Ескі норвеж тілінде: "Вёлундтың жырлары"; қазіргі исланд тілінде: Völundarkviða) – Поэтикалық Эдданың мифологиялық өлеңдерінің бірі. Атауы ағылшын тілінде әртүрліше жазылады, мысалы: Völundarkvitha, Völundarkvidha, Völundarkvida, Volundarkvitha, Volundarkvidha және Volundarkvida.

Қысқаша мазмұны

Поэма шебер Вөлундрдың тарихын, оның Нидюдр тарапынан тұтқынға алынуын – ол Нарке (қазіргі Швеция) жерінің кішкентай патшасы болған, сондай-ақ Вөлундрдың қатыгез кек алуы мен босап кетуін айтады.

Прозалық кіріспе

Влундарквида прозалық кіріспеден басталады, оқиға орнын көрсетеді, кейіпкерлер туралы ақпарат береді және өлеңнің мазмұнын қысқаша баяндайды. Бұл бөлім өлеңнің өзінен әлдеқайда кейін жазылған болуы мүмкін.

1-6 тараулар

Поэма үш лебедь қызының – 1-ші строфада межар, дроссир, альвитр және судренар ("жас әйелдер, сұлу әйелдер, шетелдіктер, оңтүстік елдерінен келгендер") деп аталатын – үш ағайынды Егил, Слагфидр және Волундрмен кездесетін "сæвар странд" ("көл/теңіз жағалауы") қашуын сипаттаумен басталады. Әрбір қыз ағайындардың біреуін өз жұбайы ретінде таңдайды. Бірақ тоғыз жылдан кейін әйелдер ағайындарды тастап кетеді. Поэма мұны түсіндірмейді, тек әйелдердің "ørlǫg drýgja" ("өз тағдырларын орындау үшін") кеткені айтылады. Слагфидр мен Эгил әйелдерін іздеуге шығады, ал Волундр үйде қалып, әйелі үшін бауыр ("қолға тағылатын жүзік") жасайды.

20-41-баптар

Вулундр Нидурдке өш алу үшін алдымен Нидурдтің екі ұлын қазына уәдесімен шақырып, өлтіріп, олардың көздері мен тістерінен әшекейлер жасайды (20–26 шумақтар). Содан кейін ол Бөдвильдерді оған сыйланған жүзікті жөндеуге уәде етіп, оны мас қылып, онымен қарым-қатынас жасайды (27–29 шумақтар). Өлең Вулундрдың қандай да бір нақты сипатталмаған жолмен ауаға көтеріліп, Нидурдқа өзі жасағандарды айтып, күлуімен аяқталады (30–39 шумақтар). Соңында, өлең Бөдвильдердің хал-жағдайына тоқталады, оның ақталуы өлеңді аяқтайды (40–41 шумақтар). Бұл Аарне-Томпсон-Утер индексіндегі 313 және 313С түрлерімен байланысты. Осыған ұқсас әңгімелерде 400 және 465 түрлері кездеседі.

Ағылшын тіліндегі аудармалары

Генри Адамс Беллоус (аударған), Поэтикалық Эдда, Скандинавиялық классика, 21-22 (Принстон [Н. Дж.]: Принстон университетінің баспасы, 1936): тек аударма; аударма, ескі скандинав тіліндегі мәтінмен қатар. Бенджамин Торп (аударған), Edda Sæmundar Hinns Froða: The Edda Of Sæmund The Learned, 2 томдық (Лондон: Trübner & Co. 1866). 1906 жылы қайта басылды, Расмус Б. Андерсон және Дж. В. Буэль (ред.) Саэмунд Сигфуссонның Ескі Эддасы. Лондон, Стокгольм, Копенгаген, Берлин, Нью-Йорк: Norrœna қоғамы. Google Кітаптарында онлайн қолжетімді. DjVu плагині қажетті ізделетін графикалық бейне нұсқасы Джорджия университетінің кітапханасында: Факсимильді кітаптар мен мерзімдік басылымдар: Ескі Эдда және Жаңа Эдда. В. Х. Ауден және П. Б. Тейлор (аударған), Ескі Эдда: Таңдамалы өлеңдер (Лондон: Faber, 1969): осы жерде. Дронке, Урсула (ред. және аударған) (1997). Поэтикалық Эдда, 2-том, Мифологиялық өлеңдер. Оксфорд: Кларендон.

Ежелгі скандинав тіліндегі басылымдар

Софус Бугге (ред.), Norrœn fornkvæði: Islandsk Samling af Oldtidsdigte om Nordens Guder og Heroer almndelig kaldet Sæmundar Edda hins fróða (Осло: Aschehough, 1926): Völundarkviða, қолжазба орфографиясы. Гудни Йонссон (ред.), Eddukvæði (Sæmundar Edda), 2 том (Рейкьявик: Íslendingasagnaútgáfan, 1949): Völundarkviða, нормаланған жазу. Йон Хельгасон (ред.), Tvær kviður fornar: Vọlundarkviða og Atlakviða (Рейкьявик: Heimskringla, 1966). Урсула Дронке (ред. & ауд.), Поэтикалық Эдда, ІІ том: Мифологиялық өлеңдер (Оксфорд: Clarendon, 1997).