Кіріспе

Венгрияның округі (қазіргі әкімшілік бірлік – Бейкес округі) Бейкес (Békés vármegye, Județul Bichiș) – Оңтүстік-Шығыс Венгриядағы әкімшілік бөлініс (округ немесе vármegye), Румыниямен шекаралас. Ол Венгрияның Цсонград, Яс-Нагикун-Шолнок және Хайду-Бихар округтерімен шекаралас. Бейкес округінің орталығы – Бейкескаба қаласы. Округ сондай-ақ Дунай-Крис-Мурес-Тиса еурорегионының құрамына кіреді.

Этимология

Словакия тілінде ол Békešská župa, ал румын тілінде Județul Bichiș деп аталады. Венгрлер бұл аймақты бағындырғаннан кейін, Бейкес және оның төңірегі Цсолт руының меншігіне өтті. Бейкес (аты "бейбіт" деген мағынаны білдіреді) бастапқыда графтыққа атын берген қамалдың аты еді, және көптеген қамалдар сияқты, ол алғашқы қадағалаушысының құрметіне аталған болуы мүмкін.

География

Бұл округтің жалпы ауданы Венгрияның 6,05% құрайды. Бейкес округі Паннон жазығында (Ұлы жазық) орналасқан және құнарлы топырақты жазық аймақ. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері 645 мм. Венгрияның табиғи газ қорының бес бөлігі Бейкес округінде кездеседі. Кёрес өзені округ арқылы ағып өтеді.

Көршілері

Солтүстікте Хаджу-Бихар облысы. шығысында және оңтүстігінде Арад және Бихор облыстары. Батысында Чонград-Чанад және Яс-Надкун-Солнок облыстары.

Тарих

Бұл аймақта б.з.д. 5000-4000 жылдардан бері адамдар қоныстанған. Венгрлер келгенге дейін бұл жерде басқа да тайпалар тұрған. Гюла қамалы 15 ғасырдың басында салынды. Гюла сол кезде округтің ең маңызды қаласы болды және I Матиас тұсында округ орталығына айналды. Ол Еуропадағы Осман соғыстары кезінде маңызды бекініс болды, бірақ 1566 жылы жаулап алынды. Осы кезеңде аймақта бірнеше қалалар қирады. 18 ғасырдың басында Османдықтар қуылғаннан кейін округ қайтадан халқымен толықты, тек венгрлер ғана емес, словактар (Бекешсаба, Эндрод, Сарвас, Тоткомлос қалаларында), сербтер (Баттония), немістер (Неметгюла, Элек) және румындар (Кетегьяза) да қоныстанды. Мадьяр емес халықтың көп бөлігі 19 ғасырдың ортасына қарай ассимиляцияланды. Округтың ауыл шаруашылығындағы маңыздылығы және Пешт пен Бекешсаба арасындағы жаңа теміржол (1858 жылы салыныс аяқталды) дамуға ықпал етті, бұл Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Венгрия оңтүстік территорияларын Румынияға жоғалтқанда одан да жеделдеді. Бекешсаба жоғалған қалалардың орнын басуға міндеттелді. Халық саны 1950 жылы (472 000) ең жоғары деңгейге жетті, сонымен қатар Бекешсаба округ орталығы болды. Келесі жылдары округ, Венгрияның көп бөлігі сияқты, индустрияландырылды, қалалар мен кенттердің халқы артты.

Демография

2015 жылы оның халқы 351 148 адамды құрады, ал халық тығыздығы шамамен 62 адам/км² болды. Халықтың 60%-дан астамы қалаларда тұрады.

Жыл Аудан халқының өзгеруі
1949 471 561 мәлімет жоқ
1960 467 861 0,78%
1970 438 971 6,17%
1980 436 910 0,47%
1990 411 887 5,73%
2001 397 791 3,42%
2011 359 948 9,51%
2015 351 148 2,45%
2018 338 025 3,88%

Өңірлік құрылым

Жоқ. Аты (ағылшын және венгр тілдерінде) Аумағы (км²) Халық саны (2011) Тығыздығы (адам/км²) Орталық қаласы Аудан саны 1 Békéscsaba Békéscsabai ауданы 636.16 83,541 131 Békéscsaba 92 Békés Békési ауданы 525.24 37,409 71 Békés (қала) 73 Gyomaendrőd Gyomaendrődi ауданы 686.21 23,943 35 Gyomaendrőd 54 Gyula Gyulai ауданы 413.22 41,627 101 Gyula 45 Mezőkovácsháza Mezőkovácsházai ауданы 881.49 40,550 46 Mezőkovácsháza 186 Orosháza Orosházi ауданы 717.18 51,482 72 Orosháza 87 Sarkad Sarkadi ауданы 570.97 22,908 40 Sarkad 118 Szarvas Szarvasi ауданы 485.06 28,779 59 Szarvas 69 Szeghalom Szeghalmi ауданы 714.19 29,709 42 Szeghalom 7 Békés облысы 5,629.71 359,948 64 Békéscsaba 75