Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бразилиялық ландшафт сәулетшісі (1909–1994)
Brazilian landscape architect (1909–1994)
Роберто Бурле Маркс (4 тамыз 1909 – 4 маусым 1994) – бразилиялық ландшафт сәулетшісі (сонымен қатар суретші, гравюрашы, эколог, натуралист, өнерші және музыкант) болды. Оның саябақтар мен бақтарға жасаған жобалары оны әлемге әйгілі етті. Ол Бразилияға модернистік ландшафт сәулетін енгізген адам ретінде танылады. Ол заманауи табиғат суретшісі және қалалық кеңістікті жобалаушы ретінде белгілі болды. Оның еңбектері 20-ғасырда тропикалық бақтар дизайнына зор әсер етті. Су бақтары оның туындыларында жиі кездесетін тақырып болды. Ол графикалық дизайн, гобелен және халық өнері сияқты дәстүрлі көркемдік өрнектерді ландшафттық дизайнына шеберлікпен үйлестіре білді. Ол сонымен қатар маталар, әшекейлер және сахна безендірулерін де жасады. Бразилияның ормандарын сақтау қажеттігін алғашқылардың бірі болып көтерді. 50-ден астам өсімдік оның есімімен аталады. Ол өз үйінде, 500-ден астам филодендронды, оның ішінде оның өзі ашқан немесе оның есімімен аталатын, мысалы Philodendron burle marxii сияқты, өсімдіктердің мол коллекциясын жинады.
Roberto Burle Marx (August 4, 1909 – June 4, 1994) was a Brazilian landscape architect (as well as a painter, print maker, ecologist, naturalist, artist and musician) whose designs of parks and gardens made him world famous. He is accredited with having introduced modernist landscape architecture to Brazil. He was known as a modern nature artist and a public urban space designer. His work had a great influence on tropical garden design in the 20th century. Water gardens were a popular theme in his work. He was deftly able to transfer traditional artistic expressions such as graphic design, tapestry and folk art into his landscape designs. He also designed fabrics, jewellery and stage sets. He was one of the first people to call for the conservation of Brazil's rainforests. More than 50 plants bear his name. He amassed a substantial collection of plants at his home, including more than 500 philodendrons, including some that were discovered by him or bear his name, like Philodendron burle marxii.
Ерте өмір
Роберто Бурле Маркс Сан-Паулу қаласында дүниеге келді. Ол француз тегі бар, Пернамбукодағы дәстүрлі Бурле Дюбеу отбасының мүшесі Ребекка Сесилия Бурль мен Штутгартта туып, Триерде өскен неміс еврейі Вильгельм Маркстің төртінші ұлы еді. 1913 жылы отбасы Рио-де-Жанейроға көшті. Бурле Маркс алғашқы ландшафттық шабытты Германияда сурет өнерін оқып жүргенде алды, онда ол Берлиндегі Ботаникалық баққа жиі барып, Бразилияның туған флорасы туралы бірінші рет естіді. 1930 жылы Бразилияға оралғаннан кейін ол үйінің маңында өсімдіктер жинауға кірісті. 1930 жылы Рио-де-Жанейродағы Ұлттық Көркемөнер мектебінде оқыды, онда Лео Пуц пен Кандидо Портинаридің жетекшілігімен бейнелеу өнеріне ден қойды. Оқу кезінде ол Бразилияның болашақ сәулетшілерімен және ботаниктерімен танысты, олар оның жеке және кәсіби өміріне маңызды әсер етті. Олардың бірі – оның профессоры, бразилиялық модернизмнің өкілі Лусио Коста, Бурле тұратын көшенің төменгі жағындағы сәулетші және жоспарлаушы.
Roberto Burle Marx was born in São Paulo. He was the fourth son of Rebecca Cecília Burle, a member of the traditional Pernambuco based family of French ancestry, Burle Dubeux, and Wilhelm Marx, a German Jew born in Stuttgart and raised in Trier. The family moved to Rio de Janeiro in 1913. Burle Marx's first landscaping inspirations came while studying painting in Germany, where he often visited the Botanical Garden in Berlin and first learned about Brazil's native flora. Upon returning to Brazil in 1930, he began collecting plants in and around his home. He went to school at the National School of Fine Arts in Rio in 1930 where he focused on visual arts under Leo Putz and Candido Portinari. While in school he associated with several of Brazil's future leaders in architecture and botanists who continued to be of significant influence in his personal and professional life. One of these was his professor, Brazilian Modernism's Lucio Costa, the architect and planner who lived down the street from Burle.
Мансап
1932 жылы Бурл Маркс алғашқы ландшафтын жеке тұрғын үйге сәулетшілер Люсио Коста мен Грегори Варчавчик үшін жасады. Бұл жоба, Шварц үйі, Костамен ынтымақтастықтың бастамасы болды, кейіннен 1939 жылы Нью-Йорктегі Дүниежүзілік көрмеде Бразилия павильонын жобалаған Оскар Нимейер оны дамытты. Нимейер 1942 жылы Маркс бақтарын жобалаған Пампульха кешенін де жобалады. Оның алғашқы бақша дизайны 1933 жылы аяқталды. 1937 жылы Бурл Маркс Білім министрлігі ғимаратының шатыр бағының абстрактілі дизайны үшін халықаралық деңгейде танылып, құрметке ие болды. Дизайн кернеу мен драма элементтерін көрсетті. 1949 жылы Рио-де-Жанейроның шетіндегі Барра-де-Гуаратиба ауданындағы Ситио-де-Санто Антонио да Бика мүлігін сатып алды. Бурл Маркс ботаниктермен, ландшафт архитекторларымен, архитекторлармен және басқа да зерттеушілермен бірге Бразилияның жаңбырлы ормандарына өсімдік үлгілерін жинау үшін экспедициялар жасады. Ол ботаник Хенрике Ламейер де Мелло Барретодан өсімдіктерді орнында зерттеуді үйреніп, Гуаратибада бағын, питомнигін және тропикалық өсімдіктер коллекциясын құрды. Бұл мүлік 1985 жылы Бразилия үкіметіне сыйға тартылып, ұлттық ескерткішке айналды. Қазір ИФАН бақылауындағы "Роберто Бурл Маркс" деп аталатын бұл орында 3500-нан астам өсімдік түрі сақталған. 2021 жылы Sítio Roberto Burle Marx өзінің бірегей модернистік дизайны мен қоршаған ортаны және мәдениетті сақтаудағы маңыздылығы үшін ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді. Бұл ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра орындарының тізіміне енген Бразилияның 23-ші нысаны.
In 1932, Burle Marx designed his first landscape for a private residence by the architects Lucio Costa and Gregori Warchavchik. This project, the Schwartz house was the beginning of a collaboration with Costa which was enriched later by Oscar Niemeyer who designed the Brazilian Pavilion at the New York World's Fair in 1939. Niemeyer also designed the Pampulha complex in 1942 for which Marx designed gardens. His first garden design was completed in 1933. In 1937, Burle Marx gained international recognition and admiration for this abstract design of a roof garden for the Ministry of Education building. The design highlighted elements of tension and drama. In 1949 he acquired the Sítio de Santo Antonio da Bica, a estate in the Barra de Guaratiba neighborhood on the outskirts of Rio de Janeiro. Burle Marx began taking expeditions into the Brazilian rain forest with botanists, landscape architects, architects and other researchers to gather plant specimens. He learned to practice studying plants in situ from the botanist Henrique Lahmeyer de Mello Barreto and established his garden, nursery and tropical plant collection at Guaratiba. This property was donated to the Brazilian government in 1985 and became a national monument. Now called Sítio Roberto Burle Marx, under the direction of IPHAN, it houses over 3,500 species of plants. In 2021, Sítio Roberto Burle Marx was inscribed on the UNESCO World Heritage List because of its unique Modernist design and its importance for environmental and cultural preservation. It is 23rd Brazilian location recognized on UNESCO’s list of World Heritage sites. Reference
Роберто Бурл Маркс 1955 жылы ландшафт студиясын құрды және сол жылы Burle Marx & Cia. Ltda. атты ландшафт компаниясын іске қосты. 1956 жылы Венесуэланың Каракас қаласында кеңсе ашып, 1968 жылы архитекторлар Хосе Табакоу және Харуёши Ономен жұмыс істей бастады. Маркс Бразилия, Аргентина, Чили және көптеген Оңтүстік Америка елдерінде, Францияда, Оңтүстік Африкада, Вашингтонда және Лос-Анджелесте тапсырыстарды орындады. Оның туындыларын Рио-де-Жанейро қаласының көшелерінде де кездестіруге болады – "бұл оның ерекше стильін көрсететін ашық ауадағы туындылар мұражайы" (Montero 2001, 29-бет). Роберто Бурл Маркс 1994 жылғы 4 маусымда 84 жасында қайтыс болды, оның 62 жылдық мансабы осымен аяқталды. Ол Бразилия ормандарында зерттеулермен айналысты. Бурл Маркс орманды жоюға қарсы бірінші болып дауыс көтерген бразилиялықтардың бірі болды. Бұл оған жаңа тау жыныстарын және өсімдіктерді ашу арқылы ботаника ғылымына үлкен үлес қосуға мүмкіндік берді. Оның атымен кем дегенде 50 өсімдік аталады. Бразилия халық өнері де оған үлкен әсер етті. Оның эстетикасы көбінесе табиғатқа негізделген, мысалы, гүлдердің түстерін араластырмау, бір түрінен көп өсімдіктерді топтап отырғызу, жергілікті өсімдіктерді пайдалану және тасты далаларды демалыс орнына айналдыру. Ол әр өсімдіктің ерекшелігіне және оның бүкіл баққа тигізетін әсеріне қызығушылық танытты. Ол өсімдіктермен жануарлардың қарым-қатынасын, олардың гүлдеуін және басқа да ерекшеліктерін түсіну арқылы жобаларында тереңдікке ұмтылды. Бурл Маркс өсімдіктердің мүсіндік формасын пайдалануда шебер болды. Бурл Маркс бақ аралап жүрудің динамикасын ескеретін. Қозғалыс сезімі оның ландшафттарын сезінудің маңызды бөлігі. Ол суды пайдалануда үлкен масштабты, жарық пен шағылысты да тиімді пайдаланды. Бурл Маркс ғимарат сәулетін баққа жалғастыра алды. Ол қоғамдық кеңістіктерде жұмыс істеуді жөн көрді, өйткені, оның сөзінше, олар көпшілікке лайықты жағдай жасауға мүмкіндік береді. Маркс еңбегін "төрт негізгі дизайн тұжырымдамасымен түйіндеуге болады: дизайнның құрылымдық элементі ретінде жергілікті тропикалық өсімдіктерді пайдалану, ашық кеңістіктерді жобалауда симметриялық үлгілерді бұзу, тротуарларды түрлі-түсті өңдеу және су нысандарында еркін формаларды пайдалану" (Vaccarino 2000, 17-бет). Бұл тәсіл Копакабана жағажайының серуендемесінде көрініс береді, онда Авенида Атлантика бойында теңіз желдеріне төзімді ағаштар мен пальмалар топталып орналасқан. Бұл топтамалар португалдық тас мозаикаларын құрайды, олар жағажайдың ешбір бөлігі бірдей емес алып абстрактілі картинаны құрайды. Бұл "сурет" қонақүйлердің балкондарынан көрінеді және жағажай бойымен жүретіндерге үнемі өзгеріп отыратын көрініс сыйлайды. Мозаикалар жағажайдың екі жарым шақырымдық аралығын жабады. Бұл жағдайда су нысаны, әрине, мұхит пен жағажай, ол 30 фут енді, тісті мозаика жолмен шектеледі (Eliovson 1991; Montero 2001). Копакабана жағажайы "Бразилиядағы ең танымал жағажай" (Eliovson 1991, 103-бет).
Roberto Burle Marx founded a landscape studio in 1955 and in the same year he founded a landscape company, called Burle Marx & Cia. Ltda. He opened an office in Caracas, Venezuela in 1956 and started working with architects Jose Tabacow and Haruyoshi Ono in 1968. Marx worked on commissions throughout Brazil, Argentina, in Chile and many other South American countries, France, South Africa, Washington D. C. and Los Angeles. Additionally his artwork can be found displayed throughout the city of Rio de Janeiro "it is an open air museum of works displaying his unmistakable style, one wholly his own" (Montero 2001 p. 29). Roberto Burle Marx's 62 year career ended when he died June 4, 1994, at age 84. He spent time in the Brazilian forests where he was able to study and explore. Burle Marx was one of the first Brazilians to speak out against deforestation. This enabled him to add significantly to the botanical sciences, by discovering new rocks and plants for example. At least 50 plants bear his name. Another strong influence was Brazilian folk art. His aesthetics were often nature based, for example, never mixing flower colours, utilisation of big groups of the same specimen, using native plants and making a rocky field into a relaxing garden. He was very interested in each plant's character and what effect that has on the whole garden. He sought a depth in his designs by understanding how animals interacted with plants and how they bloomed, amongst other plant characteristics. Burle Marx had a great skill in utilising the sculptural form of plants. Burle Marx was mindful of the dynamic of walking through a garden. The sensation of mobility is an important element of experiencing his landscapes. He also made clever use of enormous scale, lighting and reflection particularly in his use of water. Burle Marx was able to extend the architecture of a building into the garden. He preferred to work on public spaces because, in his words, they are able to provide dignity for the masses. Marx's work "can be summarized in four general design concepts—the use of native tropical vegetation as a structural element of design, the rupture of symmetrical patterns in the conception of open spaces, the colorful treatment of pavements, and the use of free forms in water features" (Vaccarino 2000, p. 17). This approach is exemplified by the Copacabana Beach promenade, where native sea breeze resistant trees and palms appear in groupings along Avenida Atlantica. These groupings punctuate Portuguese stone mosaics which form a giant abstract painting where no section along the promenade is the same. This "painting" is viewed from the balconies of hotels, and offers an ever changing view for those driving along the beach. The mosaics continue the entire two and a half mile distance of the beach. The water feature, in this case, is of course the ocean and beach, which is bordered by a 30 foot wide continuous scallop patterned mosaic walk (Eliovson 1991; Montero 2001). Copacabana Beach is "the most famous in Brazil" (Eliovson 1991 p. 103).
Марапаттар
Роберто Бурле Маркс келесі сыйлықтарды, құрмет грамоталарын және құрметті мүшеліктерді алды: 2-ші Халықаралық сәулет көрмесіндегі ландшафт архитектурасы сыйлығы (1953), Бельгия Корольдік орденінің рыцары атағы (1959), Париждегі Құрмет грамотасы (1959), Бразилия үкіметінің Сантос Думон медалі (1963), Вашингтондағы Американдық сәулетшілер институтының Көркем өнер медалі (1965), Лондон Корольдік өнер колледжінің докторы (1982) және Нидерланды королевасының құрметті докторлық дәрежесі. Миссури ботаникалық бағы оған Гринсфелдер сыйлығын табыс етті, ал Кентукки ботаникалық бағы 1985 жылғы 14 қазанда оның құрметіне арнап жариялады (Элиовсон 1991).
Roberto Burle Marx has received the following prizes, diplomas of merit and honorary memberships: The landscape architecture prize at the 2nd International Exhibition of Architecture (1953), title of Knight of the Order of the Crown from Belgium (1959), Diploma d’Honneur in Paris (1959), the Santos Dumont Medal of the Brazilian Government (1963), the Fine Arts Medal of The American Institute of Architects in Washington (1965), doctor of the Royal College of Art, London (1982) and an honorary doctorate from the Queen of the Netherlands. The Missouri Botanical Garden awarded him the Greensfelder Award and the Kentucky Botanic Garden proclaimed October 14, 1985, in his honor (Eliovson 1991).
Құрметтеулер
2011 жылдың 4 тамызында Google Роберто Бурл Маркстың 102 жылдық туған күнін doodle арқылы тойлады. 2014 жылы Роберто Бурл Маркс қайтыс болғанына 20 жыл толуына орай еске алынды: https://issuu. com/alejapv/docs/modernndesigners/
On 4 August 2011, Google celebrated Roberto Burle Marx’s 102nd Birthday with a doodle. In 2014, Roberto Burle Marx was commemorated on his 20 year legacy reference: https://issuu. com/alejapv/docs/moderndesigners