Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жануарларды өртеу рәсімдері
Ritual burning of animals
Холокост – отқа толығымен желімделген діни жануар құрбандығы, сондай-ақ толық өртеу құрбаны деп те аталады. Бұл сөз ежелгі грек тілінен алынған "holokaustos" сөзінен шыққан, құрбандық жануардың күлге айналған түрі, ортақ тағамға айналатын жануар құрбандығынан өзгеше.
A holocaust is a religious animal sacrifice that is completely consumed by fire, also known as a burnt offering. The word derives from the ancient Greek holokaustos, the form of sacrifice in which the victim was reduced to ash, as distinguished from an animal sacrifice that resulted in a communal meal.
Этимологиясы мен қолданылуы
Холокост сөзі орта ағылшын тіліндегі holocaust сөзінен туындаған, ол өз кезегінде Anglo Norman holocauste және кейінгі латын тіліндегі holocaustum сөзінен шыққан. Оның бастапқы түбірі ежелгі грек тіліндегі holokaustos (ὁλόκαυστος) сөзінің есімдік түрі болды, ол ὅλος (hólos, "толық") + καυστός (kaustós, "күйген") немесе καίω (kaíō, "мен жағамын") сөздерінен құралған, ал алғашқы дыбыс "h"-ны дұрыс айту үшін қатаң тыныс алу қолданылған.
The word holocaust derives from the Middle English holocaust, which derived from the Anglo Norman holocauste and Late Latin holocaustum. Its original root was the neuter form of the ancient Greek holokaustos (ὁλόκαυστος), from ὅλος (hólos, “whole”) + καυστός (kaustós, "burnt") or καίω (kaíō, "I burn") with the use of rough breathing to pronounce the leading h.
Гректердің құрбандығы
Холокаутеин (ὁλοκαυτεῖν) – грек құрбандықтарының екі негізгі етістігінің бірі, онда құрбандық толығымен жойылған да, өртеледі, ал thúesthai (θύεσθαι) – құдаймен және бірге табынғандармен тамақ бөлісу, яғни бірлескен құрбандыққа қарама-қарсы. Соңғысында құрбандыққа шалынған малдың жеуге жарамды бөліктері қуырылып, мерекелік дастарқанға таратылатын, ал жеуге болмайтын бөліктері құрбандық тастағында өртеліп, құдайға арналатын. Гректер міндетті түрде орындамаса да, құдайға немесе батырға үй жануарларын құрбандыққа шалып, сосын етін тамақ ретінде пайдалануды жөн көретін, себебі жануарлардың өмірлік қасиеттері бар екеніне сенеді, олардың дүниелік пайдасынан (сүт, жұмыртқа, егіс жырту) бөлек. Бұл ереже аң, балық және теңіз өнімдеріне қатысты емес, олар қазіргіге қарағанда диетаның үлкен бөлігін құрады. Балық ежелгі грек базарларында сатылатын маңызды азық-түлік еді. Құрбандық дін қызметкерлері мен тастақтардың қатысуымен өткізілетін қоғамдық шара болуы міндетті емес; олар жеке, отбасылық немесе жекелей де өткізілуі мүмкін. Бұл грек құрбандық рәсімінің екі идеалды түрі; олар әртүрлі құдайларға арналады, әртүрлі мақсаттармен жасалады және әртүрлі әдістермен орындалады. Холокосттар – адотропалық рәсімдер, олардың мақсаты – өлгендер әлемінің рухтарын, соның ішінде грек батырларын (өліктердің рухтарын) ырыздандыру, сондай-ақ Керес және Геката сияқты қауіпті күштерге де құрбандық шалынады. Ксенофонттың Зевс Меилихийге шошқа шалуы – ең ерте куәландырылған холокосттардың бірі. Холокосттар түнде, шарапсыз, қара түсті терілі жануарларды төменгі тастаққа бастары төмен қаратылып шалып өткізіледі; олардың барлығы олимпиялық құдайларға арналған бірлескен құрбандықтан өзгеше. (Бұл айырмашылық ең шекті типтер арасындағы, және Джейн Харрисон сияқты жиырмасыншы ғасырдың басында біршама асыра көрсетілді; сондай-ақ батырларға арналған бірлескен құрбандықтардың көптеген дәлелдері табылды.)
Holokautein (ὁλοκαυτεῖν) is one of the two chief verbs of Greek sacrifice, in which the victim is utterly destroyed and burnt up, as opposed to thúesthai (θύεσθαι), to share a meal with the god and one's fellow worshippers, commensal sacrifice. In the latter, the edible parts of the sacrificed animal were roasted and distributed for festive celebration, whereas the inedible parts were burned on the altar, those being the god's share. Although not actually obliged to do so, Greeks would rather sacrifice a domestic animal to a god or hero and then proceed to use its flesh as food than simply consume it without a sacrifice, as animals were thought of as sharing in the sanctity of life, in addition to their secular usefulness (milk, eggs, ploughing). This did not apply to game, fish, and other seafood, which formed a far larger proportion of the diet than they do today – fish was the major foodstuff sold in ancient Greek marketplaces. A sacrifice need not be a public function involving priests and altars; they could also be held privately, domestically or individually. These are the two ideal types of Greek sacrificial ritual; they are appropriate to different divinities, done for different purposes, and conducted by different methods. Holocausts are apotropaic rituals, intended to appease the spirits of the Underworld, including the Greek heroes, who are spirits of the dead; they are also given to dangerous powers, such as the Keres and Hecate. One of the earliest attested holocausts was Xenophon's offering of pigs to Zeus Meilichius. Holocausts are conducted at night, without wine, and offer black hided animals at a low altar, with their heads directed downwards; in all these they are opposed to the commensal sacrifice given to the Olympian gods. (This distinction is between extreme types, and was somewhat exaggerated in the early twentieth century, as by Jane Harrison; considerable evidence has also been found of commensal sacrifice offered to heroes.)
Яһудилердің құрбандығы
"Толық өртеу құрбаны" – құрбанның бір түрі, нақтырақ айтқанда, жануар құрбаны, онда құрбанның барлық бөлігі отпен толығымен өртеледі. Яһуди кітаптары грек тіліндегі Септуагинтке аударылғанда, аудармашылар еврейше "олах" сөзін грекше "холокаутеин" сөзімен аударды. Ешкімге ет қалдырылмайтын бұл құрбан түрі құрбанның ең жоғары деңгейі саналды және тек ғибадатханада яһудилер мен яһуди емес адамдарға ғана беруге рұқсат етілген. Қазіргі қасиетті кітап зерттеушілерінің көпшілігі Торадағы құрбанның күрделі ерекшеліктері, әсіресе түрлі мерекелерде малдың түрлері мен саны, сондай-ақ Талмудтағы егжей-тегжейлі нұсқаулардың кейінірек пайда болғанына келіседі. Толық өртеу құрбандары ертеде сирек кездесетін, бірақ рәсім қатаңдалып, заңмен бекітілген сайын, құрбандықтың бір ғибадатханаға шоғырлануы (әсіресе Жосия реформасынан кейін) құрбандықты жай ғана тамақ үшін мал союдан ерекшелендірді, нәтижесінде толық өртеу құрбандарының маңызы арта түсті.
A "burnt offering" is a type of korban (sacrifice), specifically an animal sacrifice in which the entire sacrifice is consumed totally by fire. When the Jewish scriptures were translated into the Koine Greek Septuagint, the translators used the Greek term holokautein to translate the Hebrew olah. This form of sacrifice, in which no meat was left over for anyone, was seen as the greatest form of sacrifice and was the form of sacrifice permitted to be given solely at the Temple by Jews and non Jews. Most biblical scholars now agree that the intricate details of the whole offering, particularly the types and number of animals on occasion of various feast days, given by the Torah, were of a late origin, as were the intricate directions given in the Talmud. Whole offerings were quite rare in early times, but as the ritual became more fixed and statutory, and the concentration of sacrifice into a single sanctuary (particularly after Josiah's reform) made sacrifices quite distinct from simply killing animals for food, whole offerings gradually rose to great prominence.