Кіріспе

Жемістердің әртүрлілігі

Қанды банан (Musa acuminata var. zebrina) – Индонезияның Суматра аралына тән Musa acuminata жабайы бананының бір түрі. Қан банан – әсемдік үшін өсірілетін өсімдік, оның жапырақтарындағы қою қызыл дақтарға байланысты осылай аталған, бірақ оның кішкентай тұқымды жемістері де жеуге жарамды. Табиғатта 6-8 футқа дейін өседі, бірақ ыдыстарда өсіруге жақсы бейімделген және 3-5 футқа дейін ұстауға болады. Толық немесе жартылай күн сәулесінде жақсы өседі және 9-11 аймақтарда қыстың суығына төзімді.

Таксономия және номенклатура

Қан банан – қазіргі кезде жеуге жарамды банандардың екі ата-бабасының бірі – Musa acuminata түрінің жабайы бананның бір түрі. Бұрын ол Musa zebrina және Musa sumatrana деген қазір қолданылмайтын атаулармен (синонимдермен) жеке түр ретінде жіктелген. Кейде оны сорт деп қате жіктеген. Кейбір дереккөздер, соның ішінде таңдалған өсімдіктер отбасыларының әлемдік тізімі бұл түрін қабылдамайды және оны Musa acuminata түрінің, M. acuminata subsp. акумината номинативті подвидінің бір бөлігі деп санайды. Қан бананды қызыл банан ағашы деп те атайды, бірақ оны қызыл банан сортымен шатастырмау керек. Ағылшын тіліндегі басқа да көп қолданылатын атаулары: тұқымды қызыл банан, Суматра сәндік банан және бор түсті ала банан өсімдігі. Оларды испан тілінде banano rojo, жапон тілінде ゼブリナバナナ, тай тілінде กล้วยมะนี және вьетнам тілінде chuối kiểng деп те атайды.

Сипаттама

Қандық банан жапырақтарының қара жасыл түсінде әр түрлі өлшемдегі қою қызыл дақтармен сипатталады. Олардың жалған сабақтары ерекше жұқа болады. Олар жүзім тәрізді тұқымдарына толы кішкентай, жұқа жемістер береді.

Тарату

Қан бананы Индонезияның Ява аралында өседі. Олар Оңтүстік-Шығыс Азиядан адамдар тарапынан таратылған ең ерте банан түрлерінің бірі болып есептеледі. Африкаға батысқа таралғаннан кейін, олар генетикалық ерекшеліктерімен және коммерциялық маңыздылығымен көзге түсетін Шығыс Африка таулы банантарының (ААА тобының Мутика/Лужугира кіші тобы) ата-тегіне айналды. Еуропалықтар келгенге дейін Гавайи аралдарына әкелінген жалғыз тұқымды банан осы болуы мүмкін. Гавай тілінде оны «ʻōlōʻō» деп атайды, бірақ бұл атау кейінірек әкелінген Musa balbisiana түріне де қолданылады.