Кіріспе

Неміс туған француз композиторы (1741–1816)

Жан Пол Эгид Мартини, сондай-ақ Жан Пол Жиль Мартини (31 тамыз 1741 – 14 ақпан 1816) – классикалық дәуірдегі неміс туған француз композиторы. Ол бүгінде 1961 жылы Элвис Преслинің «Can't Help Falling in Love» поп-стандартына негіз болған «Plaisir d'amour» вокалдық романсымен әйгілі. Оны көбінесе итальян композиторы Джованни Баттиста Мартинимен шатастырады, сондықтан кейде «Мартини Иль Тедеско» («Неміс Мартини») деп атайды.

Өмір және мансап

Мартини Баварияның Фрайштадт қаласында мектеп мұғалімі Андреас Мартин мен оның әйелі Барбараның ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Нойбург-ан-дер-Донаудағы иезуит семинариясында білім алды, кейін Фрайбург-им-Брайсгауда философияны оқуға кірісті, бірақ оны аяқтамады. Ол уақытша "Шварцендорф" деген кодовое имя қабылдады, себебі білім алу ақысын қайтару туралы талап етуден қорқып, өзінің ізін жасыруға тырысқан болуы мүмкін. Францияға көшкеннен кейін ол өзінің бастапқы тегін "Мартини" түрінде, итальян тіліне сәйкес өзгертті. Сол жерде ол патша сарайы музыканты ретінде сәтті мансап құрды. 1764 жылы Маргарита Камелотқа үйленді. Королева Мария Антуанетта үшін концерттер өткізген ол Француз революциясы кезіндегі режимдердің өзгеруіне бейімделіп, кейін Наполеонның үйлену тойына, сондай-ақ қайта жаңғырған Chapelle royale үшін музыка жазды. 1771 жылы жазған "L'amoureux de quinze ans" атты мелодикалық операсы зор табысқа ие болды. Бұған қоса, оның өте танымал шіркеу музыкасы ескі үлгілерді заманауи театрлықпен үйлестірді, ал "Plaisir d'amour" сияқты әндері зор ықпалға ие болды. 1788 жылы ол 16 000 ливр төлеп, король музыкасының суринтенданты лауазымын алды. Ол алдыңғы суринтенданттың қайтысынан кейін лауазымға кіруге тағайындалған, алайда Француз революциясының басталуы бұған кедергі келтірді. Мартини барлық лауазымдарынан айырылып, Лионға қашып кетті. 1800 жылы ол Париж консерваториясында композициядан профессор болды. 1814 жылы Бурбон монархиясы қайта орнатылғаннан кейін Мартини, 25 жылдан астам уақыт бұрын уәделенген король музыкасының суринтенданты болып тағайындалды. Оның соңғы шығармасы Франция королі XVI Людовиктің құрметіне жазылған реквием болды, ол 1816 жылғы 21 қаңтарда, монархтың өлім күніне орай Сент-Дени базиликасында орындалды. Ол 1816 жылғы ақпан айында Парижде 74 жасында қайтыс болды.