Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1283 жылғы шайқас – Сицилия кештейлері соғысының бір бөлігі, 1283 жылғы Мальта шайқасы.
1283 battle part of the War of the Sicilian Vespers
the Battle of Malta in 1283
Мальта шайқасы 8 шілдеде 1283 жылы Мальтаның басты порты – Гранд-Харбордың кіреберісінде, Сицилия кештейлері соғысы аясында болды. Роджер де Лаурия басқарған арагондық галералар флоты Гвийом Корну мен Бартоломе Бонвин басқарған анжу галералар флотына шабуыл жасап, жеңіске жетті. Анжу кемелері Мальтаға бірінші болып келді және Кастелло-дель-Маре қабырғасында қоршаудағы анжу гарнизонын босатуға кірісті. Арагондық флот оларды тығыз қуып жетеді. Лаурия анжу провансальдық флотын шайқасқа тартып, Корну мен Бонвиннің көбінесе барлық кемелерін жойды. Бұл жеңіліс Неапольдің Карл I-ін Сицилияны басып алу жоспарын кейінге шегерді.
The Battle of Malta took place on 8 July 1283 in the entrance to the Grand Harbour, the principal harbour of Malta, as part of the War of the Sicilian Vespers. An Aragonese fleet of galleys, commanded by Roger of Lauria, attacked and defeated a fleet of Angevin galleys commanded by Guillaume Cornut and Bartholomé Bonvin. The Angevin ships arrived in Malta first, and proceeded to relieve the Angevin garrison, which was besieged within the walls of the Castello del Mare. The galleys were followed in close pursuit by an Aragonese fleet. Lauria drew the Angevin Provençal fleet into a battle, and destroyed almost all of Cornut and Bonvin's vessels. The defeat forced Charles I of Naples to postpone his plan to invade Sicily.
Негізгі мәліметтер және жоспарлау
13 ғасырдың ортасында стратегиялық маңызды Мальта аралын Анжу корольдігі мен Сицилия корольдігі басқарды, олар Анжу корольдігінің бірінші патшасы I Шарльдің билігінде болды. Араонда Анжу корольдігі мен Арагон тажы үшін стратегиялық және саудалық маңызы бар еді, екі патшалық та аралды бақылауға ұмтылды. 1282 жылдың сәуір айында Сицилия халқы Сицилиялық кештерде Анжу билігіне қарсы көтеріліс жасады. Біраз саяси маневрлерден кейін сицилиялық көтерілісшілер Арагонның III Петрін Сицилия тажын қабылдауға шақырды. Петр Сицилияға әскерін тасыды, ал қазан айына қарай арагондық-сицилиялық күштер Сицилиядан Анжу күштерінің қалдықтарын ығыстырып шығарды. Сицилияда көтеріліс күшейіп, Арагон мен Анжу Неаполі арасында ашық соғыс басталғанда, мальталықтар 1282 жылдың күзінде аралдарда жалпы көтеріліс ұйымдастырды. Көтеріліске Арагонның бас адмиралы Роджер Лаурияның құдайы Манфред де Лансия басқарған арагондық күштер көмектесті. Арагондықтарға сондай-ақ Кальтанисеттаның бірінші графы және Манфредтің бауыры Корадо I Лансия басшылық етті. Арагон әскері мен азаматтық халыққа қарсы Анжу гарнизоны Гранд-Харбордағы Кастелло-дель-Мареде қоршауда қалды. Бұл қамал портының басын және қамалдың маңындағы Бергу қалашығын қамтитын ежелгі цитадель еді. Флот Неапольге көбірек кемелер жинау үшін, содан кейін Мальтаны босату үшін теңізге шығуы керек еді. Осы үш кеме Арагон флотын бақылап, содан кейін Мальтадағы негізгі Анжу күштерімен кездесуі тиіс еді, бірақ олар арагондықтар тарапынан ұсталды, сондықтан Анжу адмиралдары Арагон флотының қимылдары туралы толыққанды хабардар болған жоқ. Арагон флотын Мессинаға орналастырған Лаурия Анжу белсенділігінің белгілерін күтті; Анжу флоты Неапольден шыққандығы туралы хабар келгенде (вероятно, балық аулау кемелерінен), ол жаңадан келген сарбаздарды қабылдап, 20 галереядан тұратын флотымен оларды тосқауылға алуға дайындалды. Бірінші күні ол Сиракузаға барып, Анжу флоты туралы ақпарат сұрады. Бір кеме Гозодан келді және жау флоты Мальтаға қонғандығын хабарлады. Келесі күні арагондықтар Сиракузадан оңтүстікке қарай Мальтаға беттеді, Капо Пассероға жетті. Түнде демалыс алғаннан кейін арагондық флот Мальтаға тікелей барудың орнына Сицилияның оңтүстік-шығыс жағалауына қарай жүзіп кетті. Фонте-ди-Сиклиде тоқтағаннан кейін Лаурия барлық әскерін алдағы шайқасқа дайындалу үшін Сиклиде демалуға жіберді. Көздер арагондық тыңшылардан да ақпарат алған болуы мүмкін екенін көрсетеді. Қайта жандандырылған гарнизонның жүздеген сарбаздарымен нығайтылған Анжудің әскер саны, егер кеме саны болмаса, басым болды. Анжудің шығындары ауыр болды; Мунтанер жылнамасына сәйкес, 3500 Анжу сарбазы қаза тапты, кейбір заманауи дереккөздер бұл сан асыра айтылмаған деп болжайды. Лаурия екі жүз сарбазды қалдырып, Анжуге қарсы Кастелло-дель-Мареде қаланы қорғау және гарнизон құру үшін қалдырды. Содан кейін Лаурия қаланы қоршауға әрекеттенді, бірақ катапульттар мен қоршау құралдары болмағандықтан, ол қоршауды көтеруге мәжбүр болды. Мальталық беделділер Лаурияға мың унция асыл тастар мен зергерлік бұйымдар сыйлады, сондай-ақ Мессинаға қауіпсіз сапар жасау үшін жеткілікті азық-түлік берді. Содан кейін Лаурия Гозоға жүзіп, аралға шабуыл жасап, оның бастионын басып алды. Қала бірден беріліп, Мальтамен бірдей шарттармен жүз каталондық сарбазды қабылдады. Гозолықтар бес жүз унцияға бағалы асыл тастар мен арагондық галереяларға қосымша азық-түлік берді. Сицилияға бағыт алған арагондық флот Сиракузаға, содан кейін Ачи және Таорминаға жетті. Жеңімпаз флот Сицилияның әрбір портында тойланды.
In the mid 13th Century, the strategically important island of Malta was ruled by the Angevin Kingdom of Naples and Sicily under Charles I of Anjou. The island had strategic and commercial importance to both the Angevin Kingdom and the competing Crown of Aragon, with both realms desiring control over the island. In April 1282, the populace of Sicily rose in rebellion against Angevin rule in the Sicilian Vespers. After some political maneuvering, the Sicilian rebels invited Peter III of Aragon to take the Sicilian Crown. Peter landed an army on Sicily, and by October the Aragonese–Sicilian forces had expelled the remaining Angevin forces from Sicily. With revolt flaring on Sicily and open war raging between Aragon and Angevin Naples, the Maltese populace rose in a general insurrection on the islands in the autumn of 1282. The revolt was bolstered by an Aragonese force led by Manfred de Lancia, brother in law of Aragon's leading admiral, Roger of Lauria. The Aragonese were also led by Corrado I Lancia, first count of Caltanissetta, and brother of Manfred. Facing an Aragonese army and the civil population, the Angevin garrison found themselves besieged in the Castello del Mare in the Grand Harbour, an ancient citadel which occupied one of the headlands marking the harbour, and the castle's suburb of Birgu. The fleet was to sail to Naples to gather more ships, and then sail to relieve Malta. These three vessels were intended to monitor the Aragonese fleet and then rendezvous with the main Angevin force at Malta, but were intercepted and captured by the Aragonese, and so the Angevin admirals were not entirely aware of movements by the Aragonese fleet. Basing the Aragonese fleet in Messina, Lauria waited for signs of Angevin activity; when news arrived (likely from fishing vessels) that an Angevin fleet had sailed from Naples, he took on fresh recruits and prepared to intercept it with a fleet of 20 galleys. On his first sailing day he made for Syracuse and asked for news on the Angevin fleet. A barge had arrived from Gozo with news that the enemy fleet had already landed on Malta. The day after, the Aragonese set sail southwards for Malta, leaving Syracuse and reaching Capo Passero. After resting overnight, the Aragonese fleet set sail for the south east coast of Sicily, rather than head for Malta directly. After putting in at Fonte di Scicli, Lauria landed all his men to rest in Scicli to prepare themselves for the coming battle. while sources note he also could have received intelligence from Aragonese scouts on land. Bolstered by hundreds of men from the relived garrison, the Angevins now had a manpower, if not ship, advantage. Angevin casualties were heavy; according to the Muntaner Chronicle, 3500 Angevins had been killed, which some modern sources speculating this number was not overly exaggerated. Lauria left two hundred men to secure and garrison the city against the Angevins in the Castello del Mare. Lauria then briefly attempted to besiege the castle, but finding it impossible without catapults and siege equipment, he was forced to raise the siege. The notables of Malta gave Lauria one thousand onzas in jewels and precious stones, as well as enough provisions to allow a safe passage to Messina. Then, Lauria set sail for Gozo, attacking the island and taking its ravelin. The city surrendered immediately, and received one hundred Catalan soldiers under the same terms as Malta. The men of Gozo gave jewels to the value of five hundred onzas, and further provisions for the Aragonese galleys. Setting course for Sicily, the Aragonese fleet landed at Syracuse, and thence to Aci and Taormina. The victorious fleet was celebrated at every Sicilian harbour it landed.
Салдарлар
Мунтанердің айтуынша, Мальтадағы жеңісті бөліскеннен кейін арагондықтар мен сицилиялықтар "жақсы үкіметтің даусыз дәлелі болып табылатын достық байланыстармен" бірікті. Бұл күйреуге ұшыраған жеңіліс Анжуліктердің Сицилияны басып алу жоспарларын кейінге жылдыруға мәжбүр етті, арагондық теңіз тактикасының үстемдігін орнатты және 1284 жылы Неаполь шығанағы шайқасына дайындық жасады. Арагондық флот солтүстікке қарай жүзіп, Неаполь маңында көрсетілім жасап, көрші жағалауға шабуыл жасағаннан кейін Лаурия Капри және Иския аралдарына шабуыл жасап, оларды гарнизонмен қамтамасыз етті.
Muntaner asserts that after sharing the victory in Malta, the Aragonese and the Sicilians united themselves in the "bonds of friendship which is an incontestable proof of good government." The crushing defeat forced the postponement of Angevin plans to invade Sicily, established Aragonese naval tactic superiority and set the scene for the Battle of the Gulf of Naples in 1284. The Aragonese fleet continued to sail back northwards, and after making a demonstration off Naples, and raiding the neighbouring coast, Lauria attacked and then garrisoned the islands of Capri and Ischia.