Кіріспе

Италияда ұйымдасқан дінге салынатын салық – итальяндық заң бойынша итальяндық салық төлеушілер жылдық табыс салығынан міндетті түрде 8 ‰ = 0,8% (сегіз мыңнан, яғни мыңға) соманы Италияда мойындалған ұйымдасқан дінге немесе мемлекеттік әлеуметтік көмек жүйесіне аударады. IRE нысанында адамдар алушыны қалауынша көрсетеді. Егер көрсетпесе, заң бойынша бұл декларацияланбаған сома, нақты декларациялар бойынша алынған сомаға пропорционал түрде, мұндай салықты қалыпты түрде алатын ұйымдарға бөлінеді. 1990-2007 жылдар аралығында орташа есеппен 42,7% адам таңдау жасаған. 2006 жылы әлеуметтік маңызы бар қызмет атқаратын ұйымдарды (мысалы, коммерциялық емес ұйымдар, ғылыми зерттеулер) қаржыландыру үшін ұқсас жүйе енгізілді, бұл жүйе 5 мыңнан (5 ‰) қаражат бөлуді көздейді.

Тарих

Италия мен оның аумағындағы діни конфессиялар арасындағы қарым-қатынас 1848 жылғы Statuto Albertino-ға дейін жетеді, ол бастапқыда Сардиния Корольдігіне, кейін Италия Корольдігіне қолданылды. Оның бірінші бабында «Рим-католик апостолдық діні» мемлекеттік дін деп жарияланып, сол кездегі барлық басқа діни конфессияларға заңмен кешірім берілді. 1929 жылғы Латеран келісімдері, Италия Республикасының 1948 жылғы Конституциясына енгізілген, Италияның бірігу кезінде шіркеу мүліктері мемлекеттендірілгені үшін католик дін қызметкерлеріне «конгруа» деп аталатын шағын айлық төлем жасады. Бұл 1986 жылдың 31 желтоқсанында аяқталды, осы жылы үкімет пен Ватикан арасындағы 1984 жылғы келісім нәтижесінде «мыңнан сегіз» жүйесі күшіне енді.

Пайдалану

1985 жылғы заңда бұл мәселе бойынша мемлекет кірісінің бір бөлігі әлемдегі ашаршылық, табиғи апаттар мен босқындар сияқты ерекше шығындарға жұмсалады деп жарияланса да, 2004 жылдан бері оның үлкен бөлігі жалпы мақсаттарға жұмсалады. 2004 жылы 100 миллион евроға жуық қаржының 80 миллион евросы осылай жұмсалды, бұл қаржының бір бөлігі Италияның Ирактағы әскери миссиясын қаржыландыруға жұмсалды деген сынға әкелді. 2011 жылы қаржылық жағдайына байланысты үкімет шамамен 145 миллион евроны 1985 жылғы заңда көрсетілгеннен басқа мақсаттарға пайдалануға шешім қабылдады: мысалы, 57 277 063 евро түрме инфрақұрылымын жақсартуға жұмсалды. Діни топтар өз үлестерін қандай мақсатта пайдаланатыны үкіметпен жасалған келісімдерде белгіленеді. Католик шіркеуінің жағдайында мақсаттар 1985 жылғы заңның 48-бабында нақтыланған: "халықтың ғибадат қажеттіліктері, дін қызметкерлерін қолдау, итальян қоғамы мен Үшінші әлемнің пайдасына қайырымдылық іс-әрекеттер". Италияның епископтар конференциясы әр жыл сайын әр түрлі тақырыптар бойынша үлестерді жариялайды. Осылайша, 2012 жылдың мамыр айында өткен отырысында келесідей бөлуді (мың еуромен) мақұлдады:

1,148,076 Алынған жалпы сома (100.0%)
479,226 Дін ғибадат және пасторлық жұмыс (41.7%)
156,000 Епархияларға (дін ғибадат және пасторлық жұмыс үшін) (13.6%)
190,000 Дін ғибадат үшін ғимараттар (16.5%)
125,000 Дін ғибадат үшін жаңа ғимараттар (10.9%)
65,000 Діннің мәдени мұраларын қорғау (5.7%)
64,226 Катехеза және христиандық білім беру үшін қор (5.6%)
12,000 Аймақтық шіркеулік соттар (1.0%)
57,000 Ұлттық маңызы бар қажеттіліктер (5.0%)
255,000 Қайырымдылық іс-шаралар (22.2%)
125,000 Епархияларға (қайырымдылық үшін) (10.9%)
85,000 Үшінші әлем (7.4%)
45,000 Ұлттық маңызы бар қажеттіліктер (3.9%)
363,850 Діни қызметкерлерді қаржылық қолдау (31.7%)
50,000 Болашақтағы ғибадат, қайырымдылық және пасторлық жұмыс үшін резерв (4.4%)

Діни қызметкерлерді қаржылық қолдау олардың жалақысын белгілі бір деңгейге дейін көтереді, мысалы, қызметінің басындағы дін қызметкеріне ай сайын 852.93 евро, ал ең жоғары бітімдік үстемесіне (2007 жылғы мәліметтер) епископқа ай сайын 1,308.57 евро төленеді.

Салық төлеушілердің таңдаулары

Жүйенің алғашқы он бес жылында өз жарналарын католик шіркеуіне беруді таңдағандардың үлесі біртіндеп артты, ал мемлекетті алушы ретінде таңдағандардың үлесі сәйкесінше азайды. 1990 жылы католик шіркеуін таңдағандардың 76,17%-ы болса, 2004 жылы бұл көрсеткіш 89,81%-ға жетті, 2006 жылы 86,05%-қа төмендеді және 2007 жылы 85,01%-ды құрады. Мысалы, 2007 жылы табыстарын жариялағандардың барлығының 43,50%-ы ғана таңдау жасады, ал католик шіркеуін пайда алушы ретінде көрсеткендер салық төлеушілердің 37%-дан аспады. Бұл көрсеткіш, өзін католик деп жариялаған итальяндықтардың үлесінен әлдеқайда төмен, бірақ таңдау жасағандар арасында шіркеуді таңдағандардың үлесімен сәйкес келеді. Мемлекетті қолдау көрсеткендердің үлесі 1990 жылы 22,31% болса, 2005 жылы ең төменгі көрсеткіш – 7,60%-ға дейін төмендеді, кейін қалпына келіп, 2007 жылы 11,95%-ға жетті. «Мыңнан сегіз» салық Пьемонт вальденстеріне, Реформациядан бұрын пайда болған протестанттық қауымға елеулі көмек көрсетті. Вальденстердің тіркелген мүшелерінің саны шамамен 25 000 болса, 412 000-ға жуық итальяндық оларды және олардың қайырымдылық қызметтерін қолдайды.