Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс дирижері
German conductor
Ханс Кнапертсбуш (12 наурыз 1888 – 25 қазан 1965) – неміс дирижері, Вагнер, Брукнер және Рихард Штраустың музыкасын орындауымен ең танымал. Кнапертсбуш 20 ғасырдың басында Германиядағы болашақ дирижерлердің дәстүрлі жолын ұстанды, музыкалық көмекші ретінде бастап, одан кейін жоғары дирижерлік лауазымдарға өсті. 1922 жылы, 34 жасында Бавария мемлекеттік операсының бас музыкалық директоры болып тағайындалды және осы лауазымда он бір жыл қызмет етті. 1936 жылы нацистік режим оны қызметтен босатті. Ол жеке тәжірибелі дирижер ретінде Вена мен Байройтте жиі шақырылды, онда оның «Парсифал» қойылымы кеңінен танылды. Кнапертсбуш студиялық жазуды ұнатпады, оның ең танымал жазулары Байройттегі концерттер кезінде тікелей жасалды. Ол 77 жасында, алдыңғы жылы ауыр құлаудан кейін қайтыс болды.
Hans Knappertsbusch (12 March 1888 – 25 October 1965) was a German conductor, best known for his performances of the music of Wagner, Bruckner and Richard Strauss. Knappertsbusch followed the traditional route for an aspiring conductor in Germany in the early 20th century, starting as a musical assistant and progressing to increasingly senior conducting posts. In 1922, at the age of 34, he was appointed general music director of the Bavarian State Opera, holding that post for eleven years. In 1936 the Nazi régime dismissed him. As a freelance he was a frequent guest conductor in Vienna and Bayreuth, where his performances of Parsifal became celebrated. Studio recording did not suit Knappertsbusch, whose best known recordings were made live during performances at Bayreuth. He died at the age of 77, following a bad fall the previous year.
Алғашқы жылдар
Кнапертсбуш 1888 жылдың 12 наурызында Эльберфельдте, қазіргі Вуппертал қаласында, фабрика иесі Густав Кнапертсбуш пен оның әйелі Джули Вейгандтың екінші ұлы болып дүниеге келді. Ол бала кезінде скрипка, кейін корнет тартып ойнады. 12 жасқа келгенде мектеп оркестрін дирижерлік етті.
Knappertsbusch was born in Elberfeld, today's Wuppertal, on 12 March 1888, the second son of a manufacturer, Gustav Knappertsbusch, and his wife Julie, née Wiegand. He played the violin as a child, and later the cornet. By the age of 12 he was conducting his high school orchestra.
Эльберфельд, Лейпциг, Дессау және Мюнхен
Кнапертсбуш өзінің мансабын Эльберфельдте дирижерлік қызметтен бастады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол неміс армиясында Берлиндегі музыкант ретінде әскери қызметтен босатылды. 1918 жылдың мамырында ол Эллен Сельма Нойхаусқа үйленді, ол да Эльберфельдтен шыққан. Олардың Анита (1919–1938) есімді бір баласы болды. Лейпцигте дирижерлік қызмет атқарғаннан кейін (1918–1919), 1919 жылы Дессауда Германияның ең жас бас музыкалық директоры болды және өзінің дирижерлік шеберлігі үшін жоғары мақтауға ие болды. 1931 жылғы «Парсифаль» операсынан кейін бір сыншы: «Бұл операны жеткілікті баяу орындауға батылы бар дирижерлердің саны аз. Алайда, профессор Кнапертсбуш өмірге, философияға және сүйкімділікке толы, толыққанды тепе-теңдік сақталған түсіндірме берді» деп жазды. Сол сыншы Кнапертсбуштың соғысқа дейінгі Байройттегі тәжірибесінің Артуро Тосканини мен Вильгельм Фуртвенглер сияқты қарсылас дирижерлерге қарағанда оған үлкен артықшылық бергенін атап өтті. Ол музыкалық консерватор болғанымен, Мюнхенде қызмет еткен кезінде жеті операның тұңғыш қойылымын жүргізді: Уолтер Браунфельстің «Дон Гил фон ден грюнен Хозен», Эрманно Вольф Ферраридің «Дас Химмельсклейд», Альберт Коутстың «Самуэль Пепис», Яромир Вайнбергердің «Ди гелибте Стимме», Витторио Джаннинидің «Лучедия» және Ханс Пфицнердің «Дас Херц». Ағылшын дирижері Адриан Боулт Кнапертсбуштың Моцартты орындауында ырғақтық нақтылықтың жетіспейтінін байқады, бірақ Вагнерді дирижерлеуін жоғары бағалады, тіпті Артур Никиштің өзі «Тристан мен Изольданы» осыдан да керемет орындауын жасай алмағандығын айтты.
Knappertsbusch began his career with a conducting post in Elberfeld. During the First World War he served in the German army as a non combatant musician based in Berlin. In May 1918 he married Ellen Selma Neuhaus, who also came from Elberfeld. They had one child, Anita (1919–1938). After conducting in Leipzig (1918–1919), he succeeded in 1919 at Dessau, becoming Germany's youngest general music director. and won high praise for his own conducting. After a 1931 Parsifal, one reviewer wrote, "Few conductors have the courage to take this opera slowly enough. Professor Knappertsbusch, however, gave a thoroughly well balanced interpretation full of life, full of philosophy and full of charm". The same reviewer observed that Knappertsbusch's experience at Bayreuth before the war had given him an advantage over rival conductors such as Arturo Toscanini and Wilhelm Furtwängler. He was musically conservative, but conducted the premieres of seven operas during his time at Munich: Don Gil von den grünen Hosen by Walter Braunfels, Das Himmelskleid by Ermanno Wolf Ferrari, Samuel Pepys by Albert Coates, Die geliebte Stimme by Jaromír Weinberger, Lucedia by Vittorio Giannini, and Das Herz by Hans Pfitzner. A visiting English conductor, Adrian Boult, found Knappertsbusch's performances of Mozart lacking in rhythmic precision, but praised his conducting of Wagner, remarking that even Arthur Nikisch could not have produced a more overwhelming performance of Tristan und Isolde.
1936 жылдан 1945 жылға дейін
1936 жылы Германияда 1933 жылдан бері үстемдік құрған нацистер Кнапертсбуштың Мемлекеттік опера театрындағы өмір бойына жасалған шартын жойды. Мұның бірнеше себебі болды: ол нацистік партияға қосылудан бас тартты және үкімет туралы жиі бейшаралық айтты; бюджеттік шектеулер оған онша қызығушылық тудырмады; сондай-ақ, музыка туралы қатаң пікірлері бар Адольф Гитлер оның баяу темпін ұнатпады, оны "әскери оркестрдің дирижері" деп атады. Келесі тоғыз жыл бойы Кнапертсбуш көбінесе Австрияда жұмыс істеді, Штаттс-операда және Зальцбург фестивалінде дирижерлік етті, ал Вена филармониясымен ынтымақтастығын жалғастырды. Ол Будапештте және Лондонның Ковент-Гарденінде шақырылған дирижер болып жұмыс істеді. Нацистік билік кезінде дирижерлік қызметін атқаруға рұқсат берілді, бірақ Мюнхен оған жабық болды. Венада 1944 жылдың 30 маусымында ол бомбалаудан бірнеше сағаттан кейін қираған ескі Штаттс-операдағы соңғы қойылымды өткізді. Вена филармониясының президенті еске алды:
In 1936 the Nazis, who had been in power in Germany since 1933, revoked Knappertsbusch's lifetime contract at the State Opera. There were evidently several reasons for this: he refused to join the Nazi Party and was frequently rude about the régime; budgetary constraints meant little to him; and Adolf Hitler, who had strong ideas about music, did not like his slow tempi, calling him "that military bandleader". During the next nine years, Knappertsbusch worked mostly in Austria conducting at the Staatsoper and the Salzburg Festival, and continuing a long association with the Vienna Philharmonic. He guest conducted in Budapest, and at Covent Garden, London. He was allowed to go on conducting under Nazi rule, although Munich remained closed to him. In Vienna, on 30 June 1944, he conducted the last performance at the old Staatsoper, which was destroyed by bombing hours later. The president of the Vienna Philharmonic recalled:
Соғыстан кейінгі
Соғыстан кейін Мюнхенде Кнапертсбуштың оралуына зор қызығушылық білдірілді, бірақ нацистік режимде жұмыс істеген басқа да көрнекті музыканттар сияқты ол да денацификация процесінен өтті, ал оккупациялық американдық әскерлер Георг Солтиді Мемлекеттік операның бас музыкалық директоры етіп тағайындады. Соғыс жылдары Швейцарияда эмиграцияда болған жас еврей музыканты Солти кейін былай деп еске алады:
After the war there was a widespread desire in Munich for Knappertsbusch's return, but like the other leading musicians who had worked under the Nazi régime he was subject to a process of denazification, and the occupying American forces appointed Georg Solti as general music director of the State Opera. Solti, a young Jewish musician who had been in exile in Switzerland during the war, later recalled:
Осыдан кейін Кнапертсбуш көбінесе жеке жұмыс істеді, бірақ өмірінің соңына дейін жыл сайын фестивальге оралып тұрды. 1954 жылы Бавария мемлекеттік операсына қайта оралды және өмірінің соңына дейін дирижерлік қызметін жалғастырды. 1955 жылы Вена мемлекеттік операсына оралды, театрдың қайта ашылуына арналған қойылымдардың бірі ретінде "Der Rosenkavalier" операсын қойды. 1964 жылы Кнапертсбуш ауыр жарақат алды, одан толыққанды айығуға мүмкіншілік болмады. Ол келесі жылдың 25 қазанында 77 жасында дүние салды.
After this Knappertsbusch mostly freelanced. but returned to the festival most years for the rest of his life. He returned to the Bavarian State Opera in 1954, and continued to conduct there for the rest of his life. In 1955 he returned to the Vienna State Opera, to conduct Der Rosenkavalier as one of the productions given to mark the re opening of the theatre. In 1964 Knappertsbusch had a bad fall, from which he never fully recovered. He died on 25 October the following year at the age of 77,|
Жазбалар
Кнапертсбуш граммофонды кейбір әріптестері сияқты аса қадірлемеді. Ол 1931 жылы Мюнхенде жазған Бетховеннің жетінші симфониясы сияқты жазбалары үшін мақталғанмен («бір сыншының пікірінше, бұл – өшпес оттың монументі»), ол жазу студиясында жайлы сезінбеді. Culshaw жазды:
Knappertsbusch did not take the gramophone as seriously as some of his colleagues did. Although he was praised for such recordings as his 1931 Munich version of Beethoven's Seventh Symphony ("a monument of unfaltering fire", according to one reviewer), he was not at home in the recording studio. Culshaw wrote:
Decca үшін Кнапертсбуш көбінесе Вена филармониясымен, сондай-ақ Лондон филармониясымен, Париж консерваториясының оркестрімен, Цюрихтің Тонхалле оркестрімен және Suisse Romande оркестрімен жаздырды. Вагнердің шығармалары, оның ішінде «Die Meistersinger» операсының толық студиялық жазбасы басым болды, бірақ Бетховен, Брамс, Брукнер, Шуберт, Штраус (Иоганн және оның отбасы, сондай-ақ Рихард), Чайковский және Вебердің туындылары да кірді. RIAS үшін жасалған жазбаларда Кнапертсбуш Берлин филармониясын Бетховеннің (8-ші симфония), Брукнердің (8-ші және 9-шы симфониялар), Хайднның («Көңілді тосынсый») және Шуберттің («Аяқталмаған») симфонияларын орындатты. Сол күштер «Жақсы қарындас» сюитасын және Веналық билер мен оперетта музыкасын жазды. Кнапертсбуштің ең жақсы қабылданған жазбаларының бірнешесі 1950 және 1960 жылдары Байройттегі тікелей эфирде орындалған концерттерде жасалды. 1951 жылғы «Парсифаль» жазбасын Decca шығарды, ал 1962 жылғы орындалуын Philips жазды. Екеуі де каталогта сақталды, ал 1962 жылғы жинақ CD-ге көшірілгенде Алан Блайт Gramophone журналында: «Бұл – ең құнды және әсерлі «Парсифаль» орындалуы, оны басып өту қиын. Бүгінгі таңда ешкім Кнапертсбуштің мәнерлілігі мен эмоционалдық күшінің үйлесіміне жете алмайды» деп жазды. 1951 жылы Decca тобы Кнапертсбуштің дирижерлігімен «The Ring» операсын да жазды, бірақ келісімшарттық себептерге байланысты ол сол кезде жарияланбады.
For Decca, Knappertsbusch recorded mostly with the Vienna Philharmonic, but also with the London Philharmonic, the Paris Conservatoire Orchestra, the Zurich Tonhalle Orchestra and the Suisse Romande Orchestra. Wagner, including a complete studio recording of Die Meistersinger, predominated, but also included were works by Beethoven, Brahms, Bruckner, Schubert, Strauss (Johann and family as well as Richard), Tchaikovsky and Weber. Recordings made for RIAS feature Knappertsbusch conducting the Berlin Philharmonic in symphonies by Beethoven (No. 8), Bruckner (No. 8 and No. 9), Haydn (The Surprise), and Schubert (The Unfinished). The same forces recorded The Nutcracker Suite and Viennese dance and operetta music. Some of Knappertsbusch's best received recordings were made during live performances at Bayreuth in the 1950s and 1960s. A Parsifal from 1951 was issued by Decca, and a 1962 performance was recorded by Philips. Both have remained in the catalogues, and when the 1962 set was transferred to CD, Alan Blyth wrote in Gramophone, "this is the most moving and satisfying account of Parsifal ever recorded, and one that for various reasons will not easily be surpassed. Nobody today can match Knappertsbusch's combination of line and emotional power". In 1951 the Decca team also recorded The Ring conducted by Knappertsbusch, but for contractual reasons it could not be published at the time.