Кіріспе

International News Service v. Associated Press, 248 U.S. 215 (1918), INS v. AP немесе жай ғана INS ісі деп те аталады, бұл 1918 жылғы АҚШ Жоғарғы Сотының федералдық зия келерлік меншік бойынша жалпы құқықтың заңсыз иемдену (misappropriation) доктринасын қалыптастырған шешімі: "жартылай меншік құқығы" ақпарат немесе дизайн сияқты материалдық емес нәрсеге күш-жігер мен қаржы жұмсау арқылы басқаларға қарсы туындауы мүмкін. Бұл доктрина өте даулы және көптеген құқық ғалымдары тарапынан сынға ұшырайды, бірақ оны қолдайтындар да бар. INS шешімі АҚШ авторлық құқығында фактілерге авторлық құқық жоқ екенін мойындады, бұл ережені Жоғарғы Сот 1991 жылы Фест ісінде одан әрі кеңейтті, бірақ INS бұрынғы бәсекелестікке қатысты заңды бизнес үміттеріне қол сұғудың тағы бір түрін қамту үшін кеңейтті: "беткей тердің" өнімдерін заңсыз иемдену. Бұл іс федералдық жалпы құқық жүйесінің бар болған кезде шешілді, ол бизнес тәжірибелері мен құқық бұзушылықтар үшін қолданылды, және Жоғарғы Сот оны жариялауға немесе құруға құқылы болды, бірақ екі он жылдан кейін Жоғарғы Сот осы маңызды құқық жүйесін жойды және осы саланы енді мемлекеттік заң басқаруы керек деп шешті. Осыған сәйкес, INS ісі енді прецеденттік күшіне ие емес, бірақ мемлекеттік соттар қаласа, оның негізін еркін қолдана алады.

Өмірбаян

АҚШ-та Бірінші дүниежүзілік соғыс туралы хабар таратумен айналысқан екі бәсекелес америкалық жаңалықтар агенттігі (INS және AP) болды. Олардың бизнесінің табысы жылдам және нақты жарияланған хабарларға байланысты еді. Уильям Рэндольф Херсттің INS агенттігі арқылы жарияланған хабарлар Ұлыбритания мен Франциядан құралған Одақтың елдеріне Германия мен Австриядан құралған Орталық державаларға тым көңілді жағып тұрғандықтан, Одақ INS агенттігіне өздерінің телеграф желілерін пайдаланып хабар таратуға тыйым салды, бұл INS агенттігінің соғыс туралы хабарлауын тоқтатты. Соғыс туралы жаңалықтарды жариялауды жалғастыру үшін INS агенттігі AP агенттігінің хабарландыру тақталарын және AP агенттігімен байланысты газеттердің алғашқы басылымдарын қарап, AP агенттігінің жаңалықтарына қол жеткізді. INS агенттігінің қызметкерлері жаңалықтарды қайта жазып, AP агенттігіне сілтеме жасамастан өздерінің материалдары ретінде жариялады. INS агенттігінің газеттері AP агенттігі жаңалықтарды жариялағанша күтуге мәжбүр болғанымен, батыстағы INS агенттігінің газеттері AP агенттігімен салыстырғанда мұндай кемшілікке тап болған жоқ. AP агенттігі INS агенттігінің өзі жинаған жаңалықтарды көшіруіне тыйым салу туралы сотқа шағым түсірді.

Мәселелер бойынша шешім қабылдау өкілеттігі

1918 жылы федералдық соттар, әсіресе Жоғарғы Сот, коммерциялық мәселелерде, мысалы, вексельдер мен облигациялар және шалаққылық, сондай-ақ бизнеске араласу сияқты зиян келтіру істері бойынша міндетті заң шығару және қабылдау құқығына ие болды. Бұл Swift v. Tyson (41 АҚШ 1, 1842 жыл) доктринасы негізінде болды, онда федералдық соттар штат заңнамасы нақты қарастырмаған мәселелерді қарағанда федералдық ортақ құқықты дамытуға құқылы екені белгіленді. 1938 жылы Erie Railroad Co. v. Tompkins (304 АҚШ 64, 1938 жыл) ісінде Жоғарғы Сот Swift v. Tyson шешімін күштен шығарды. Әділет судьясы Брандейс былай жазды:

Конгресс штатта қолданылатын ортақ құқықтың мазмұндық ережелерін, олар жергілікті сипатта болсын немесе "жалпылама", коммерциялық құқық немесе зиян келтіру құқығының бір бөлігі болсын, жариялауға құқылы емес. Конституцияның ешбір бабы федералдық соттарға мұндай құқық беруді көздемейді. Дегенмен, INS ісі 1918 жылы шешілгендіктен, Жоғарғы Сот INS мен AP арасындағы дауды реттеу үшін қолданылатын зиян келтіру құқығын жариялай немесе қабылдай алады.

Адал емес бәсекелестік туралы заңның бұрынғы жағдайы

INS ісіне дейін, бәсекелестіктегі теңсіздік көбінесе «өнімді өзгеге таңу» жағдайларымен шектелетін еді, онда жауапкер клиенттерді адастырып, олардың өнімінің талапкерге тиесілі екенін ойлатқандықтан, сауда ағыны талапкерден жауапкерге бұрылатын.

Салдары мен салдары

Бұл шешім қабылданған кезде маңызды іс болғанымен, кейінгі дамулар оның маңыздылығын азайтып жіберді. Авторлық құқық заңдарының жетекші ғалымы былай деді:

Халықаралық жаңалықтар қызметі ісіне қазіргі таңда берілетін сенімнің деңгейі төмен деп есептеледі: кейінгі шешімдер оның қағидаларын жаңалықтар саласымен шектеді және, әйтеке шексіз, ол федералдық ортақ құқықтың қолданыстан шығып қалған қалдығы, Эри Р. Р. Томпкинс ісінен кейін негізсіз. Жетінші апелляциялық округ судьясы Ричард Познер де осыған ұқсас пікір білдірді: INS – «бұл енді құқықтық күші жойылған шешім, себебі ол федералдық соттардың мемлекеттік заң бойынша туындаған, бірақ федералдық сотта қаралатын дауларда ортақ құқық принциптерін қалыптастыруға бұрынғыда болған билігіне негізделген».

"Жұмқыр жаңалықтар"

Twentieth Century Sporting Club, Inc. v. Transradio Press Service ісінде сот, баспасөз қызметі жақын жердегі стадионда өткен бокс матчын бақылау үшін үйлердің төбелеріне "байқаушылар" орналастырған кезде, ақпаратты заңсыз қолданған деп тапты. Жауапкер бұл ақпаратты талапкердің эксклюзивті лицензия иесі (NBC) тарапынан таратылған ақпаратпен біріктіріп, бокс матчының тікелей эфирдегі, әр соққысын көрсететін симуляциялық хабарламасын жасады. INS доктринасының ең тар мағынасы – бұл, елеулі шығындармен уақытқа сезімтал ақпаратты құруда алғашқылардың құқығын қорғайтын, "тегін пайдаланушыларға" қарсы "қызыл жаңалықтар" доктринасы болды. Осылайша, National Basketball Association v. Motorola, Inc. (NBA) ісінде Екінші апелляциялық округі Нью-Йорк штатының заңнамасына сәйкес, "қызыл жаңалықтар" INS сияқты талаптар мына жағдайларда туындайды: (i) талапкер ақпаратты шығынға байланысты өндірсе немесе жинаса; (ii) ақпарат уақытқа сезімтал болса; (iii) жауапкердің ақпаратты пайдалануы талапкердің күш-жігеріне тегін мінуге жатса; (iv) жауапкер талапкер ұсынатын өнім немесе қызметпен тікелей бәсекелессе; және (v) басқа тараптардың талапкердің немесе басқалардың күш-жігеріне тегін міну мүмкіндігі өнімді немесе қызметті өндіруге ынталандыруды төмендетіп, оның болуын немесе сапасын айтарлықтай қауіпке тікелей ұшыратса. Алайда, 1976 жылғы Авторлық құқық туралы заң қабылданғаннан кейін "қызыл жаңалықтар" доктринасының ықпалы азайды. Екінші апелляциялық округі NBA ісінде "қызыл жаңалықтар" туралы талап 1976 жылғы заңмен көбінесе алдын ала шешілген деп шешті.

Басқа көшірмелеу жағдайлары

1972 жылға дейін федералды авторлық құқық заңы дыбыс жазбаларына қолданылмады. Осы кезеңде бірнеше штаттар INS доктринасы бойынша «жазба пираттығына» (фонограф жазбаларын немесе таспа жазбаларын көшіруге) қарсы шаралар қолданды. Голдштейн Калифорнияға қарсы, Джон Робертс Mfg. Co. v. Нотр-Дам ду Лак университеті ісінде лицензиясы жоқ өндіруші университет демеушілігін алған «ресми» өніммен бәсекелесіп, сынып сақиналарын таратты. Өйткені, өзінің сақиналарын жасау кезінде, көшірмеші университеттің келісімінсіз Нотр-Дам есімін, мөрін және монограммасын қолданған, бұл Жетінші округтің меншік құқығын бұрмалауды, INS-ті тікелей атамай, университеттің сақтау қоймасынан ақша ұрлауға теңеген. Флинт v. Олит зергерлік Mfg. Co. ісінде жауапкер талапкердің патенттелмеген, авторлық құқығы жоқ «Маснапты тұқым еске түсіру» медальонын көшірді, онда пайдаланушыларға «маснапты дәндей сенімнің» тауларды жылжыту күші еске түсірілуі үшін сары май тұқымы бар (Мат. 17:20). Сот INS доктринасы бойынша заңсыз иемдену фактісін анықтап, екіншілік мағына енді Нью-Йорктегі адал емес бәсекелестік құқығының маңызды элементі емес деп тапты. Metropolitan Opera Ass'n v. Wagner Nichols Recorder Corp. ісінде сот Нью-Йорктің заңсыз иемдену туралы заңын «саудалық құндылықтағы меншік құқықтарының кез келген коммерциялық әдепсіздіктен қорғалуы тиіс және қорғалатын болады» деген кең қағиданың негізі деп сипаттады; заңсыз иемдену туралы заң «қоғамның этикасына қарсы келетін бизнес-қателіктерді шешу үшін» әзірленді; және бұл ілім «кең және икемді». Бұл жағдайда, жауапкер «әлеуметтік этиканы қорлайтын іскерлік арамзалықпен» айналысты, өйткені ол Мет операсының эфирлерін көшіріп, жазды, бұл Меттің Columbia Records компаниясымен жасалған эксклюзивті жазба келісімшартына кедергі келтірді. (Ол кезде авторлық құқық туралы заң дыбыс жазбаларына қолданылмайтын еді.) Бұл «жап-жақын жаңалықтар» емес, керісінше, дұрыс емес көшіру. Бұл INS доктринасының «жаппай жаңалықтар» шегінен шығып, жалпы заңсыз иемдену ілімін кеңінен қолдана бастағанын көрсетеді. Алайда, Екінші округ соты Нью-Йорк заңын осылай түсіндіріп, 1976 жылғы авторлық құқық туралы заңмен күшін жойды деп тапты. Жоғарыда айтылған Metropolitan Opera сөздерін келтіргеннен кейін, Екінші округ былай деді:

Дегенмен, біз Metropolitan Opera-ның «коммерциялық әдепсіздік» немесе қоғамның «этикасы» сияқты беймәлім ұғымдарға негізделген кең ауқымды заңсыз иемдену іліміне қарсымыз. Мұндай ұғымдар заңсыз көшірудің синонимдері болып табылады және авторлық құқықты бұзудан ешқандай мағыналы түрде ажыратылмайды. Сондықтан, аудандық соттың негізін қалаған заңсыз иемдену туралы кең ауқымды ұғым авторлық құқықтағы айрықша құқыққа тең. Сонымен қатар, INS шешімінен кейін көп ұзамай басталған басқа екінші округтік сот практикасы INS қолдануын жалпы өнімнің көшірмесіне дейін шектеді. Мұндай жағдайларда, әдетте, «екіншілік мағынаны» талап ететін ілім талапкердің қалпына келуіне кедергі келтіреді. 1929 жылы INS-тен он жыл өткен соң шешілген Cheney Bros. v. Doris Silk Corp. ісін мысалға келтіруге болады. Талапкердің көптеген мата дизайндарының (80%) сәтсіз аяқталғаны, талапкер табысты дизайндарды көшіргені анықталды. Бұл дизайндар авторлық құқыққа ие емес және патенттелмеген, сондықтан «оларды жасау үшін көп тапқырлық пен шығынға ұшыраған талапкер өзін ауыр еңбегі үшін ешқандай қорғаныссыз табады». INS ісіне қатысты, оны талапкер негізге алғысы келген, сот оны нақты фактілер үлгісінен тыс қолдануға қарсылық білдірді:

<blockquote>Бұл [іс] басқа тақырыпқа қатысты болса да, егер ол жалпы ілімді белгілеуді көздесе, онда осы істі қамтиды деп келісеміз; кем дегенде, көпшілік пікірдің тілі осыған дейін барады. Біз олай болған деп ойламаймыз. Әрине, заң әдетте жалпы терминдерде сөйлейді, бірақ кейбір жағдайларда жағдай шешімнің негізін және шегін бір мезгілде құрайды. Бұл бізге осындай жағдай болып көрінеді; біз барда болған жағдайларға ұқсас жағдайлардан басқа ештеңе қамтылмаған деп ойлаймыз. Оны түсінудің қиындықтары өте үлкен. Сот әділдік үшін жалпы құқық патенті немесе авторлық құқық түрін құруды көздеді деп болжауға болады. Бұл мәселеде Конгресс ғасырдан астам уақыт бойы жасаған жоспарға қайшы келеді. Шұңқыр шүмегін ауыстыруды қамтиды (түпнұсқа шұңқыр тозғаннан кейін орнату үшін). Талапкер өнімнің функционалдық ерекшеліктерін қорғауға тырыспады, тек қана суды сығу үшін шұңқырға қысылатын металл «прессерлік пластинканың» (моптың түбінде тігілген) функционалдық емес саңылаулар орналасуын көшірмелеуге жол бермеуді көздеді. Функционалдық емес көшіруге қарсы ереже, Екінші округ соты (Judge Learned Hand-тің пікірі бойынша) шектелген:

«Сатып алушылар екі моптың бірдей екенін болжауы әбден мүмкін; тіпті «саңылаулардың» нақты түрі осы болжамға ықпал еткен болуы мүмкін, бірақ біз оның өте екіұшты екенін болжаймыз. Біреу қоғамдық домендегі нәрсені көшіруге тыйым салуды талап етсе, көшірілген ерекшеліктер шатасудың себебі екенін нақты көрсетуі керек; бұл жағдайда, бәлкім, олар ықпал еткен болуы мүмкін емес». Осы істердің салдары INS доктринасының өте шектеулі қолданылатындығын көрсетеді, әсіресе авторлық құқық заңының басымдық танытатын жағдайларда. Басқа округтердің шешімдері де Екінші округтің шешімдерімен сәйкес келеді.

Сирс және Компко істері

1964 жылы Жоғарғы Соттың Sears v. Stiffel және Compco v. Day Brite істері бойынша қабылдаған шешімдері INS қағидасының өнім дизайндарын көшіруге тыйым салу немесе жазалауға қатысты қолданылуын әлсіретті, тіпті 1967 жылы Бірінші округ INS-тің «ашық түрде күшін жойғаны» туралы мәлімдеме жасады. Бұл істерде федералды патенттік заң, патенттік заңдарды қайталайтын немесе патенттік заңның бәсекелестік пен өнертабыстарды монополиялық қорғау арасындағы тепе-теңдігін бұзатын штаттық заңдардан басымдық алады; бір сарапшы түсіндіргендей:

Соттың бәсекелестік-монополиялық тепе-теңдікті қорғау үшін таңдаған құралын абсолютті ереже ретінде сипаттауға болады. Кез келген штаттық заң, ең болмағанда тепе-теңдікті бұзатын болса, заңсыз кедергі болып есептеліп, айыпталады. Әділет министрі Блэк көпшіліктің атынан жазған пікірінде: «Штат федералды патенттік заңдарға тікелей араласа алмайтыны сияқты, басқа да заң арқылы федералды патенттік заңдардың мақсаттарына қайшы келетін қорғауды қамтамасыз ете алмайды» деді. Халықаралық жаңалықтар қызметі ешқашан ресми түрде күшін жойған жоқ, бірақ Sears және Compco істеріндегі Сот оның тәсілінен бас тартқандай болды. Осыған сәйкес, Нотр-Дам жүзігі, Флинт зәйтүн тұқымы, Haeger Potteries, Inc. v. Gilner Potteries сияқты INS негізіндегі шешімдер, соттың «дизайн, пішін және түс бойынша, сападан басқа барлық жағынан күлдік дизайнын нақты көшіру – қарақшылықтан басқа ештеңе емес» деген шешімін қабылдаған, сондай-ақ Dior v. Milton ісіндегі соттың «[көйлектің дизайнындағы] талапкердің құқықтары спорттық іс-шаралардың демеушілері мен жаңалықтарды таратушылардың құқықтарынан кем қорғалуының ешқандай себебі жоқ» деген шешімі енді күшін жойды: оларға «соңғы қоңырау» соғылды. Stiffel және Compco енді өнімді көшіруге қатысты заңсыз иемдену теориясы қабылданбайтынын нақтылады. Жоғарғы Сот федералды патенттік және авторлық құқық заңдарын қабылдау арқылы саланың алдын алу қағидасын қолдану арқылы өнімдік имитация теориясына соңғы нүкте қойды.