«Түн және қала» (1950) – Жюль Дассеннің классикалық нуар фильмі. Ричард Уидмарк, Джин Тирни және Гуги Уизерс бас рөлдерде. Лондоннан түсірілген, амбициялы алаяқтың тағдыры.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1950 жылғы Жюль Дассеннің британдық фильмі.
1950 British film directed by Jules Dassin
"Түн және қала" – Жюль Дассеннің режиссерлік жұмысы, Ричард Видмарк, Джин Тирни және Гуги Уизерс бас рөлдерде ойнаған 1950 жылғы британдық фильм-нуар. Ол Джеральд Керштің осы аттас романы негізінде түсірілген. Лондон қаласы мен Шеппертон студиясында түсірілген бұл фильмнің сюжеті, үнемі сәтсіздікке ұшырайтын амбициялы алаяқ туралы. Дассен кейіннен фильмнің негізі болған романды ешқашан оқымағанын мойындады. "The Criterion Collection" DVD-де жарияланған сұхбатында Дассен Тирниді таңдауының себебін Даррил Зануктың тілегімен байланыстырды. Актердің жеке өміріндегі қиындықтар оны "өз-өзіне зиян келтіруге" итермелі болғандықтан, жұмыс оның психологиялық жағдайын жақсартады деп үміттенеді. Фильмнің британдық нұсқасы бес минутқа ұзағырақ, соңы көтеріңкі және мүлдем басқа музыкалық қосымшаға ие. Дассен американдық нұсқасын өзінің көзқарасына жақын деп санайды. Фильмде нағыз өмірдегі белгілі кәсіпқой күрескер Станислав Збишко мен актерлік мансабына дейін күрескер болған Майк Мазурки арасындағы өте қиын және ұзаққа созылған төбелес сахнасы бар.
Night and the City is a 1950 British film noir directed by Jules Dassin and starring Richard Widmark, Gene Tierney and Googie Withers. It is based on the novel of the same name by Gerald Kersh. Shot on location in London and at Shepperton Studios, the plot revolves around an ambitious hustler who meets continual failures. Dassin later confessed that he had never read the novel upon which the film is based. In an interview appearing on The Criterion Collection DVD release, Dassin recalls that the casting of Tierney was in response to a request by Darryl Zanuck, who was concerned that personal problems had rendered the actress "suicidal" and hoped that work would improve her state of mind. The film's British version was five minutes longer, with a more upbeat ending and featuring a completely different film score. Dassin endorsed the American version as closer to his vision. The film contains a very tough and prolonged fight scene between Stanislaus Zbyszko, a celebrated professional wrestler in real life, and Mike Mazurki, who before becoming an actor was himself a professional wrestler.
Сюжет
Гарри Фабиан - Лондонға барып, америкалық арамшөпті алдап, алдап жүрген адам. Ол адал Мэри Бристолмен, түнгі клубтың иесі және бизнесмен Фил Носеросспен және Носеросстың әйелінің әйелі Хеленмен қарым-қатынасын бұзған. Фабиан күрес кездесуінде алдауға тырысқан кезде Греконың ардагер күресшісі Грегориустың күрес ұйымдастырған және Лондондағы барлық күрес түрлерін тиімді түрде басқаратын ұлы Кристомен айтысқанын көреді. Грегориус Кристоның жарысын спорттың грек-рим дәстүрлерін ұятқа қалдыратын дәмсіз экспозиционизм деп айыптап, Николаспен бірге кетеді. Фабиан екеуін ұстап алады және олармен достық қарым-қатынас жасайды, егер Кристоның әкесі кәсіпорынды қолдауға көндіре алса, Кристоның араласуынсыз Лондонда күрес өткізе алады деп ойлайды. Фабиан Носероссқа және Хеленге өзінің ұсынысымен келеді, содан кейін инвестиция сұрайды. Носсеросс сенбейді, бірақ әйелінің үгіт-насихаттары бойынша, егер Фабиан оған сәйкес келсе, қажетті 400 фунттың жартысын ұсынуды ұсынады. Өкінішке орай, Фабиан Figler-ден ақша сұрайды, ол қайыршы және қайыршылар бейресми қоғамының бейресми басшысы, Googin, қалпышы және Анна; Теймсайд контрабандисі, бірақ оған ешкім көмектеспейді. Ақырында Фабианға Хелен Носсеросс жақындап, ол өзінің түнгі клубын жүргізу үшін лицензия алу үшін 200 фунт стерлинг ұсынады. Ол ақшаны күйеуі жақында өзіне сатып алған қымбат тері пальтосын сату арқылы алған. Фабиан келіседі, бірақ оны лицензияны қолдан жасау арқылы алдап жібереді. Осы арада Носсеросты Кристоның серіктестері келіп, Фабианды Лондонның күресу сахнасынан алыстатуды ескертеді. Әйелін екіжүзділіктен күдіктенген Носсерос Фабианға ескертуді ұмытып кетеді, ол Грегориус пен Николаспен бірге өзінің спорт залын ашады. Ашулы Кристо спорт залына барады және әкесі Фабианның іс-әрекетін қолдайтынын біледі. Носсероспен кездесу кезінде екеуі Фабианды өлтіруді жоспарлайды, бірақ олар мұны тек Грегориус Фабианды тастап кетсе ғана жасай алатынын түсінеді. Носсерос Фабианмен кездесіп, оның қолдауын алып тастайды, Фабиан Николасты және Кристоның сүйікті күрескері - "Шаңыраушыны" бірге рингке шығарып, бизнесті жалғастыруға мүмкіндік береді, өйткені Грегориус оған ешқашан жол бермейтінін біледі. Фабиан "Шағындырушының" менеджерін, Микки Бирді, жекпе-жекті қолдауға көндіреді және "Шағындырушыны" Грегориус пен Николаспен бетпе-бет келуге мәжбүрлейді. Грегориус жекпе-жекке келіседі, бұл оның дәстүрлі күресу стилі жоғары екенін дәлелдейтінін Фабианға сендіреді. Бір Фабианнан өз ақысын жабу үшін 200 фунт стерлинг сұрайды, сондықтан Фабиан Носсеросстан ақша сұрайды. Оның орнына Носсерос Кристоға телефон шалып, "Қоңыраушы" Фабианның спорт залында екенін айтады. Фабиан Мәриям Бристолдан ақша ұрлап, спорт залына қайта оралады. Алайда, "Қоңыраушы" Грегорийді ұзаққа созылған және қатыгез жекпе-жекке итермелейді, оның барысында Николастың билегі сынған. Грегориус ақырында Кристо келгенде рингте Суғытушыны жеңеді, бірақ бірнеше минуттан кейін ұлының қолында шаршаудан қайтыс болады. Өзінің бизнесі мен қорғанысын жоғалтып алғанын көріп, Фабиан қашады. Әкесінің өліміне кек алу үшін Кристо Фабианның басына 1000 фунт төлеп, Лондонның бүкіл астыңғы әлеміне хабар жібереді. Фабианды түнде Кристоның адамдары аңдып жүр. Фиглер Фабианды сыйлық үшін тұзаққа түсіруге тырысады, бірақ ол қашып кетеді. Осы арада өзінің лицензиясының шынайы екеніне сенімді болған Хелен Носсерос күйеуін тастап кетеді, бірақ құжаттың құндылығы жоқ жалған екенін біледі. Ол Носероссқа қайтып оралады, бірақ ол өзін өзі өлтіргенін біледі, өйткені ол оны тастап кетті. Фабиан ақырында Темзадағы Аннаның қайығында баспана табады, бірақ оны Кристо іздейді. Мэри келеді, және Фабиан Кристоға дауыстап, Мэри оған сатқындық жасады деп айқайлап, өзін құтқаруға тырысады. Ол Хэммерсмит көпірінде Кристо тұрған жерге қарай жүгіріп бара жатқанда, оны ұстап, өлтіреді. Бірнеше минуттан кейін Құтқарушы тұтқындалады, ал Кристо оқиға орнын тастап кетеді. Мэриге көршісі және жақын досы Адам Данн көңіл бөледі, ол оған деген сезімдерін білдіреді.
Harry Fabian is an ambitious American tout and con man on the make in London. He maintains a fractured relationship with the honest Mary Bristol, and with nightclub owner and businessman Phil Nosseross, and with Nosseross's scheming wife, Helen. While attempting a con at a wrestling match, Fabian witnesses Gregorius, a veteran Greek wrestler, arguing with his son Kristo, who has organised the fight, and who effectively controls all wrestling in London. After denouncing Kristo's event as tasteless exhibitionism that shames the sport's Graeco Roman traditions, Gregorius leaves with Nikolas, a fellow wrestler. Fabian catches up with the two and befriends them, thinking that he could host wrestling in London without interference from Kristo if he could persuade Kristo's father to support the enterprise. Fabian approaches Nosseross and Helen with his proposal, then asks for an investment. Nosseross is incredulous, but at his wife's instigation he offers to provide half of the required £400 if Fabian can match it. Desperate, Fabian asks for money from Figler, a panhandler and unofficial head of an informal society of beggars, Googin, a forger and Anna; a Thameside smuggler but none will help him. Fabian is eventually approached by Helen Nosseross, who offers the £200 in exchange for getting a licence to continue running her own nightclub, having obtained the money by selling an expensive fur coat her husband recently bought for her. Fabian agrees but tricks her by having Googin forge the licence. Meanwhile, Nosseross is visited by associates of Kristo, who warn him to keep Fabian away from London's wrestling scene. Already suspecting his wife of duplicity, Nosseross neglects to warn Fabian, who proceeds to open his own gym with Gregorius and Nikolas as the stars and Nosseross as his silent partner. A furious Kristo visits the gym and discovers that his father is supporting Fabian's endeavour. Meeting with Nosseross, the two plot to kill Fabian but realise that they can only do so if Gregorius leaves Fabian. Nosseross meets with Fabian and withdraws his backing, suggesting that Fabian gets Nikolas and The Strangler, a showy wrestler favoured by Kristo, into the ring together to keep the business going, knowing that Gregorius would never allow it. Fabian convinces The Strangler's manager, Mickey Beer, to support the fight and taunts The Strangler into confronting Gregorius and Nikolas. Gregorius agrees to the fight, convinced by Fabian that it will prove that his traditional style of wrestling is superior. Beer asks Fabian for £200 to cover his fee, so Fabian asks Nosseross for the money. Instead, Nosseross calls Kristo, informing him that The Strangler is in Fabian's gym. Betrayed, Fabian steals the money from Mary Bristol and returns to the gym. However, The Strangler goads Gregorius into a prolonged and brutal fight, during which Nikolas's wrist is broken. Gregorius eventually defeats The Strangler in the ring as Kristo arrives but dies minutes later in his son's arms from exhaustion. Seeing that both his business and protection are lost, Fabian flees. In revenge for his father's death, Kristo puts a £1,000 bounty on Fabian's head, sending word to all of London's underworld. Fabian is hunted through the night by Kristo's men. Figler attempts to trap Fabian for the reward but he gets away. Meanwhile, convinced that her licence is authentic, Helen Nosseross leaves her husband, only to discover that the document is a worthless forgery. She returns to Nosseross in desperation, only to discover that he has killed himself because she left him. Fabian eventually finds shelter at Anna's scow on the Thames, but he is tracked down by Kristo. Mary arrives, and Fabian attempts to redeem himself by shouting to Kristo that Mary has betrayed him so that she will get the reward to cover the money he stole from her. As he runs towards where Kristo is standing on Hammersmith Bridge, he is caught and killed by The Strangler, who throws his body into the river. The Strangler is arrested moments later and Kristo walks away from the scene. Mary is comforted by her neighbour and close friend, Adam Dunne, who has feelings for her.
Сыншыл реакция
Фильмге симпатия тудырмайтын кейіпкерлердің болмауы, басты кейіпкерге жасалған қатал жаза (американдық нұсқада) және, әсіресе, заңның араласуына қарамастан, рэкетшілердің жеңісін шынайы бейнелеуі жаңашылдық ретінде сипатталды. Сол кездегі сыншылар жағымды пікір білдірмеді; «Нью-Йорк Таймс» газетінде Босли Кроутердің пікірі үлгі болып келді: «[Дассиннің] айқын таланты мәнсіз, саспаған оқиғаға жұмсалды, ал ол қол жеткізген ең жақсысы – нашар сценариймен әрең жасырған, бірақ сәтсіз болған суреттей гротеск. [Сценарий] нағыз драмалық құндылығы, себебі немесе дұрыс сюжеттік желісі жоқ, тек арзан лондондық түнгі клубтың жұмыскерінің күрес бизнесін басып алуға тырысатын, нашар эпизодтардың жиынтығы ғана. Бұл мақсатына ол жетпейді. Фильмде тек бір ғана кейіпкер бар, оған адал, құрметті адамның көңілі толады. Фильм алғаш рет 1960 жылдары қайта бағаланды, өйткені фильм-нуар жанры көбірек құрметке ие болды және содан бері мақтаулы пікірлерді алуда. «Slant Magazine» журналына жазған Ник Шагер: «Жюль Дассеннің 1950 жылғы шедеврі – оның коммунистік көзқарастары үшін Америкадан қуылғаннан кейінгі алғашқы фильмі. Бұл жағымсыз оқиға оның жұмысына жаңа ашу-ыза мен пессимизмді сіңірді, өйткені фильм – алаяқ Гарри Фабианның (Ричард Видмарк) және үлкен жетістікке жетуге жасаған асығыс әрекеттері туралы. «The Village Voice» газетіндегі киносыншы Майкл Аткинсон: «Фильм – бұл Макс Гриннің (Муц Гринбаум) түсірген Веллестің көлеңкелі жарығы және кейде мафияның бақылауындағы күрес ортасының қорқынышты әлеміне терең бойлау, әсіресе бұл орта бүйрекке соққылармен толы қырқыс ұрысқа ұласқанда» деп жазды. «Street with No Name: A History of the Classic American Film Noir» кітабында киносыншы Эндрю Дикос оны классикалық кезеңнің маңызды фильм-нуарларының бірі деп атап, былай деп жазады: «Дассен көңіл күй мен кейіпкердің кемелді үйлесімінде эмоционалдық күш пен экзистенциалдық драманы жасады, ол фильм-нуар пафосы мен үмітсіздіктің үлгісі болып табылады».
The film has been described as innovative in its lack of sympathetic characters, the deadly punishment of its protagonist (in the American version), and especially its realistic portrayal of triumph by racketeers who are neither slowed nor at all worried by the machinations of law. Critics of the time did not react well; typical were Bosley Crowther's comments in The New York Times:[Dassin's] evident talent has been spent upon a pointless, trashy yarn, and the best that he has accomplished is a turgid pictorial grotesque he tried to bluff it with a very poor script—and failed [the screenplay] is without any real dramatic virtue, reason or valid story line little more than a melange of maggoty episodes having to do with the devious endeavors of a cheap London night club tout to corner the wrestling racket—an ambition in which he fails. And there is only one character in it for whom a decent, respectable person can give a hoot. The film was first re evaluated in the 1960s, as film noir became a more esteemed genre, and it has continued to receive laudatory reviews since then. Writing for Slant Magazine, Nick Schager said,Jules Dassin's 1950 masterpiece was his first movie after being exiled from America for alleged communist politics, and the unpleasant ordeal seems to have infused his work with a newfound resentment and pessimism, as the film—about foolhardy scam artist Harry Fabian (Richard Widmark) and his ill advised attempts to become a big shot—brims with anger, anxiousness, and a shocking dose of unadulterated hatred. In The Village Voice, film critic Michael Atkinson wrote, " the movie's a moody piece of Wellesian chiaroscuro (shot by Max Greene, né Mutz Greenbaum) and an occasionally discomfiting underworld plunge, particularly when the mob controlled wrestling milieu explodes into a kidney punching donnybrook." In Street with No Name: A History of the Classic American Film Noir, film critic Andrew Dickos acclaims it as one of the seminal noirs of the classical period, writing: "in a perfect fusion of mood and character, Dassin created a work of emotional power and existential drama that stands as a paradigm of noir pathos and despair."
Сақтау
Академия киноархиві 2004 жылы "Түн мен қала" фильмін сақтап қалды. Ұлыбритания кітапханасындағы "Британдық Арыстан" фильмдер өндірісі дискілері жинағында "Түн мен қала" фильмінің саундтрегінен музыка бар, онда Аделаида Холлдың орындауы қосылған.
The Academy Film Archive preserved Night and the City in 2004. The British Lion Film Production Disc collection at the British Library includes music from the film soundtrack of Night and the City, upon which Adelaide Hall is featured.
Шығару
Night and the City 1950 жылдың сәуірінде Ұлыбританияда жарық көрді. Фильм 2005 жылдың ақпанында The Criterion Collection жинағының бір бөлігі ретінде 1-аймақтық DVD форматында, ал 2007 жылдың қазанында BFI 2-аймақтық форматта шығарылды. Екі дискіде де тек АҚШ нұсқасы болды. Criterion 2015 жылдың тамызында фильмді Blu-ray форматында екі дискілік жинақ ретінде шығарды, онда АҚШ және Ұлыбритания нұсқаларының екеуі де бар. 2015 жылдың қыркүйегінде BFI фильмді Blu-ray форматында қайта шығарды, онда да екі нұсқасы бар еді.
Night and the City was released in the United Kingdom in April 1950. The film was released as a Region 1 DVD in February 2005 as part of The Criterion Collection and in Region 2 by the BFI in October 2007. Both discs contained the U. S. version only. Criterion issued the film on Blu ray as a two disc edition containing both the U. S. and U. K. versions in August 2015. In September 2015, the BFI also released the film on Blu ray, again containing both versions.
Қайта жасау
"Түн мен қала" (1992) фильмі, Роберт Де Нироның бас рөлде ойнаған туындысы, осы фильмнің негізінде жасалған.
Night and the City, a 1992 film starring Robert De Niro, was based on the film.