Кіріспе
Қызметін тоқтатқан француз автокөлік өндірушісі.
Морс автомобиль зауыты – Франциядағы алғашқы автомобиль өндірушілердің бірі. Компанияның негізін қалаушы Эмиль Морстың жарыстың техникалық және жарнамалық артықшылықтарына сенім артуының нәтижесінде, ол 1897 жылдан бастап автомобиль жарыстарына қатыса бастады. Ғасырдың басында автомобиль жарыстары көбінесе Морс пен Панхард-ет-Левасор арасындағы бәсекеге айналды.
Техникалық жетістіктер
Морс V-моторлы конфигурацияны қолданған алғашқы автомобильдердің бірі болды. Mors 60 ат күші Гран-при машинасы 9,2 литрлік V4 жанама клапанды қозғалтқышпен, магниттік тұтанумен және құрғақ картерлі майлау жүйесімен жабдықталған, ол 950 айналымға дейін жете алатын. Көліктің болат шассиі және төрт жылдамдықты қоробкасы болды, ол тізбекті жетегі арқылы артқы дөңгелектерді қозғалтады, сондай-ақ артқы дөңгелектерде тежегіштер орнатылған. 1902 жылы Морс автомобильдеріне пневматикалық амортизаторлар қосылды, бұл сол кездегі жолдар мен жарыс трассаларының сапасын ескеретін маңызды жетістік болды. Осы машинамен Анри Фурнье өте маңызды Париж-Берлин жарысын жеңіп алды, бірақ жарыс аяқталғаннан кейін тізбек жыртылып кетті. Морс 1908 жылы жарыстардан шықты. Бірінші дүниежүзілік соғыс салдарынан автожарыстарға оралу жоспарлары күшін жойды.
Citroën-тің
Андре Ситроен 1908 жылы Морс компаниясының төрағасы болды және компанияның тиімділігін қайта жаңғыртты. 1925 жылы Ситроен Морс компаниясын толығымен сатып алып, жапты, ал оның зауытын өзінің Ситроен автомобильдерін шығаруға пайдаланды.
Ауқым
Компания Еуропа мен АҚШ-та кеңінен сатылатын бірнеше модельдер шығарды. 1905 жылы олардың көлемі 2.3 литрден 8.1 литрге, 40/52 ат күшіне дейін жетті, ал 1914 жылы Minerva компаниясы Knight жең клапанды қозғалтқыштарын жасады, олар ірі автомобильдердегі жақын клапанды жүйелерді ығыстырды. 1918 жылдан бастап тек жең клапанды қозғалтқыштар ғана қолданылды. 1914 жылдан бастап Citroën компаниясының шеврон тәрізді тісті дөңгелектері артқы біліктердің бұрыштық берілісінде пайдаланылды. Оның ерекшелігі – 1903 жылға дейін қолданылған конус тәрізді кездесудің орнына, қысқаратын жолақты жүйесі бар Mors патенттелген кездесуі болды. Бұл марка Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Эмиль Морстың еншілес электр компаниясы бірнеше кішкентай электр машиналарын жасағанда қысқа мерзімге қайта жандандырылды.
Орталық автомобиль компаниясы
ХХ ғасырдың басында Нью-Йорктегі Central Automobile Company Морс автомобильдерін АҚШ-қа импорттаған. 1904 жылғы Mors 18 HP – туристік автомобиль. Тоннеумен жабдықталған, ол 4-тен 6 жолаушыға дейін отырғыза алатын және 8000 АҚШ долларына сатылған. Автомобильдің алдыңғы бөлігінде тік орналасқан, сумен салқындатылатын 4 цилиндрлі қозғалтқыш 18 а.к. (13,4 кВт) қуат өндірген. 4 жылдамдық беріліс қойылған. Престелген болат рамкалы автомобиль, жасушалы радиаторы (желдеткішімен) және газды басқару тетігі бар, өте заманауи болған. Морс 11 HP 5000 АҚШ долларына сатылды.
Америкалық морс
Сент-Луис автокөлік компаниясы американдық Морс машинасын да жасады. Сент-Луис және Кобуш машиналарын жасағаннан кейін, соңғысы Морсқа ұқсас болғандықтан, 1906 жылы Сент-Луис автокөлік компаниясы париждік зауыттан Морс машиналарын АҚШ-та өндіруге ресми лицензия, суреттер және жоспарлар алды. Американдық Морс машинасын үш жыл жасағаннан кейін, компания өз дизайнындағы Standard Six машинасын жасауға көшті.