Антон Брукнердің 6-шы симфониясы: құрамы, ерекшеліктері, жазылу тарихы. Брукнердің өзге шығармаларынан өзгешелігі, сыншылар пікірі. Симфония туралы толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Антон Брукнердің симфониясы
Symphony by Anton Bruckner
Австриялық композитор Антон Брукнердің (1824–1896) A мажордағы, WAB 106 нөміріндегі 6-шы симфониясы – 1879 жылдың 24 қыркүйегі мен 1881 жылдың 3 қыркүйегі аралығында жазылған төрт бөлімнен тұратын шығарма. Ол үй иесі Антон ван Өлцелт Ньюинге арналған. Композитордың өмірінде оның тек екі бөлімі ғана көпшілік алдында орындалды. Бұл симфония Брукнер симфонияларының көптеген ерекшеліктеріне ие болғанымен, оның басқа симфониялық туындыларынан ерекшеленеді. Редлих осы симфонияда Брукнердің симфониялық композициялық стиліне тән белгілердің болмауының себебін, оның жақтастары мен сыншыларының қызығушылықсыз реакциясымен түсіндірді. Роберт Симпсонның айтуынша, бұл симфония Брукнердің симфониялық туындыларының арасында жиі орындалмаса және кейде «құрлы қаздай» деп есептелсе де, ол бай және ерекше көркемдік әсерін қалдырады: «Оның тақырыптары ерекше әдемі, гармониясы батыл да нәзік сәттерге толы, аспаптамасы ол жеткен ең қиялисы, және ол классикалық форманы меңгерген, тіпті Брамсты да таң қалдыруы мүмкін».
The Symphony No. 6 in A major, WAB 106, by Austrian composer Anton Bruckner (1824–1896) is a work in four movements composed between 24 September 1879, and 3 September 1881 and dedicated to his landlord, Anton van Ölzelt Newin. Only two movements from it were performed in public in the composer's lifetime. Though it possesses many characteristic features of a Bruckner symphony, it differs the most from the rest of his symphonic repertory. Redlich went so far as to cite the lack of hallmarks of Bruckner's symphonic compositional style in the Sixth Symphony for the somewhat bewildered reaction of supporters and critics alike. According to Robert Simpson, though not commonly performed and often thought of as the ugly duckling of Bruckner's symphonic body of work, the symphony nonetheless makes an immediate impression of rich and individual expressiveness: "Its themes are exceptionally beautiful, its harmony has moments of both boldness and subtlety, its instrumentation is the most imaginative he had yet achieved, and it possesses a mastery of classical form that might even have impressed Brahms."
Құралымдық белгілері
Брукнердің симфониялары көптеген техникаларды қамтиды, бірақ оның симфониялық шығармаларының ешқашан өзгере қоймаған айрықша белгісі – симфониялық репертуарының өту барысында өте аз өзгерген бірегей формальды үлгі. Шындығында, олардың төрт ұзақ бөлімі Бетховеннің кейінгі туындыларындағы құрылым мен тақырыптық өңдеуге қарызды. Алтыншы симфониядағы осы формальды схемаданғы жалғыз ірі ауытқу – Брукнердің екінші бөлімде әдеттегі үлкен үш бөлімді форманың орнына соната формасын қолдануы. Тақырыптар тұрғысынан алғанда, Брукнердің симфонияларында екі түрлі тақырып кездеседі. Біріншіден, пішіні анық бейнеленген тақырыптар, екіншіден, алтыншы симфонияға тәндей, қысқа ұзындығы мен аяқталмаған пішіні бар, мотивтер ретінде жұмыс істейтін тақырыптар бар. Брукнер симфонияларының тағы бір ерекшелігі – сыртқы екі бөлім арасындағы тығыз байланыс, алайда көбінесе бірінші бөлімде тақырыптық қайшылыққа көбірек назар аударылады.
Bruckner's symphonies encompass many techniques but the one unwavering hallmark of his symphonic compositions is a singular formal pattern that underwent very little variation over the course of his symphonic repertory. In fact, their four extended movements are indebted to the structure and thematic treatment in the late works of Beethoven. The only large scale diversion from this formal scheme in the Sixth Symphony is Bruckner's use of sonata form in the second movement instead of his usual large scale ternary form. Thematically speaking, there are two distinct varieties of themes in Bruckner's symphonies. First, there are themes that are clearly defined in shape and then there are the themes that operate more as motives with a shorter length and a more open ended shape, as is typical of the Sixth Symphony. Another characteristic thematic feature of Bruckner's symphonies is the intimate relationship between the outer two movements, though there is typically more of an emphasis on thematic contrast within the first movement.
Оркестрлеу
Алтыншы симфонияның оркестрлеуі Брукнердің әдеттегі, бірақ ерекше техникасына сай келеді. Оның басқа симфониялық туындыларындағыдай, партитурада ең жоғары виртуоздық белгілері байқалмайды және партиялар түзу, қарапайым. Алтыншы симфония екі флейта, екі гобой, екі кларнет, екі фагот, төрт валторна, үш труба, үш тромбон, бір бас туба, тимпани және скрипкалар тобы үшін жазылған. Брукнер көбінесе соло және tutti бөлімдерін ауыстырып отырады, сондай-ақ текстураны байыту және түрлі тақырыптарды көрсету үшін аспаптарды қабаттастырады.
The orchestration of the Sixth Symphony complies with Bruckner's customary, albeit peculiar, techniques. Just as in his other symphonic works, there are no marks of extreme virtuosity apparent in the score and the lines are straightforward. The Sixth Symphony is scored for two flutes, two oboes, two clarinets, two bassoons, four horns, three trumpets, three trombones, one bass tuba, timpani, and strings. Bruckner commonly alternates between solo and tutti sections, as well as layering instruments to provide texture and show different subject groups.
I. Ұлылық
Брукнер бұл бөлімді "Majestoso" деп атайды, дәстүрлі "Maestoso" емес, мүмкін оның латын тілінен ("Maiestas" – егемендік билік) шыққан. Бұл бөлім, айқын соната формасында, скрипкаларда ойналатын ерекше "Брукнер ырғағымен" басталады, бірақ Брукнер құпия атмосфераны сақтау үшін, иіннің ішектің үстінде қалуын қамтамасыз ететін және ырғақты фигураның тым жылдамдамауына тыйым салатын иіс белгілеп, мұқият болады. Содан кейін, Брукнердің 4-ші симфониясының басты тақырыбының парафразы болып табылатын, тыныш, қарқынды негізгі тақырып төменгі дауыстарда орындалады және скрипкалардағы пульстік ырғаққа қарсы қойылады:
Bruckner labels this movement "Majestoso", not the conventional "Maestoso", probably from his Latin (from "Maiestas" – sovereign power). The movement, in obvious sonata form, opens with the characteristic 'Bruckner rhythm' played in the violins, though Bruckner is careful to maintain the enigmatic atmosphere by indicating a bowing that keeps the bow on the string and therefore prohibits the rhythmic figure from becoming too lively. One then hears the quietly intense main theme, a paraphrase of the main theme of Bruckner's own Symphony No. 4, stated in the low strings and juxtaposed against the pulsating rhythm in the violins:
Бірінші тақырып кірген кезде тональность А мажор; алайда, мелодиялық желіде А мажор тоналдығынан тыс G, B және F ноталары пайда болатыны құпияны күшейтеді, бұл симфонияда кейін дамитын үлкен тоналды әсер беретін неаполитандық интонациялар. Тақырыпқа жауап (25-ші такт) фортиссимода беріледі, бұл Брукнер симфонияның басында әлі қолданбаған классикалық тәсіл. Гармониялық тұрғыдан алғанда, даму E және A мажор арасында күрт өтетін көптеген модуляцияларды қамтиды, бұл репризаның басталуын білдіреді. Шындығында, репризаның басталуы – дамудың соңы және репризаның басталуы болып табылатын кульминация, симфониялық әдебиетте бұл алғаш рет орын алады. Кодада Брукнер тоналдылықтың барлық спектрін басып өтеді, ешқандай тональностьты естен шығармайды; алайда, ол A мажордан басқа тоналды орталықты белгілемейді. Бұл бөлім ішекті аспаптардағы тақырыппен, құштарлықпен толған махаббат әнімен басталады, оған (5-ші такт) гобойдағы қайғылы ағым қосылады:
The key is A major when the first theme enters; however, the mystery is heightened by notes outside the realm of A major tonality that appear in the melodic line, namely the pitches G, B and F, Neapolitan inflections that will have large scale tonal effects that come to fruition later in the symphony. The counterstatement of the theme appears (bar 25) in fortissimo, a long established classical technique that Bruckner had yet to use at the beginning of a symphony. Harmonically, the development encompasses a myriad of modulations, abruptly traversing between E and A major, seemingly signaling the beginning of the recapitulation. The beginning of the recapitulation is, in fact, a climax, serving as both the end of the development and the beginning of the recapitulation, marking the first time in symphonic literature that this has occurred. In the Coda, Bruckner passes through the entire spectrum of tonality, leaving no key unsuggested; however, he establishes no tonal center except for A major. The movement opens with a theme in the strings, a yearning love song that is joined (bar 5) by a mournful lament on the oboe:
Симпсон бірінші бөлімдегі жиі неаполитандық интонациялардың мұнда кеңейтілгенін атап көрсетеді, бастапқыда негізгі мелодиялық желідегі B және F ноталары қозғалысты F мажорда болуы логикалық етеді, бірақ ашылу бастапқыда B минорын шатастырады. 69-шы тактта негізгі тақырыпқа модуляция, сондай-ақ гобой ағымының инверсиясын қамтитын қысқа даму бөлімі бар. Барлық үш тақырыптың қайталануы бар (93-ші такт), бірақ оркестрлеу өзгеше, бұрынғы скрипка тақырыбы (негізгі тақырып) енді мүйізде, содан кейін ағаштан жасалған желді аспаптарда пайда болады. Екінші тақырып тоникада толыққанды қайталанады, содан кейін үшінші тақырыптың қысқа қайталануы жүреді. 157-ші тактта негізгі тақырыптың соңғы айтылымын естиміз, ал бөлім F мажор тоникасында, "толық сергектілік" күйінде аяқталады.
Simpson points out that the frequent Neapolitan inflections of the first movement are expanded here, beginning with the B and F in the primary melodic line that make it natural that the movement should be in F major, though the opening initially ambiguously suggests B minor. There is a brief developmental section (bar 69) that includes modulation on the primary theme as well as inversions of the oboe lament. There is a recapitulation of all three themes (bar 93) though the orchestration is different, with the former violin theme (primary theme) now appearing in the horn and subsequently in the woodwinds. The second theme is recapitulated in its entirety in the tonic followed by a very short reappearance of the third theme. At bar 157 one hears the last statement of the primary theme with the movement ending in its tonic, F major, in a state of "perfect serenity."
III. Шерзо: Nicht schnell (Жұмыл жылдам емес) Трио: Langsam (Ерен)
А минордағы үшінші бөлім Брукнердің өзге шығармаларынан ерекшеленеді; ол әдеттегіден ірі және оның шерцилеріне тән шиеленіс кейде көлеңкелі болып, жұмсатылады, бірақ керемет бөлімдер де кездеседі. Бөлімнің алғашқы жиырма тақтысы тағы да доминант педальға тіреледі, ал бас ақыры тоникаға (Ля) көшкенде, бұл тамырлық позициядағы тоникалық аккорд емес; керісінше, ол F мажор аккордының бірінші инверсиясының негізі болып табылады (21-ші тақ). Ханслик, әдеттегідей, олардан ең қатал сыншы болды. Ол бірде: «Мен кімді құртуды қаласам, соны құртамын» деген екен, ал Брукнер оның басты нысаны болған сияқты. Музыкалық және жеке сынға қарамастан, Брукнердің Алтыншы симфониясындағы әсемдікті табуға тырысқандар болды. Дональд Тови былай деп жазды: «Егер адам санасын тек қана алдын ала пікірлерден ғана емес, сондай-ақ қате көзқарастардан тазартып, Брукнердің Алтыншы симфониясын естімеген музыка түрі ретінде қараса, оның жоғары сапасы бізді әр сәтте таң қалдыратыны сөзсіз». Тағы басқалары Алтыншы симфонияның сирек орындалуына таңғалады, оның жарқын мінезі мен тоналығы, сондай-ақ оның нәзік, есте қаларлық тақырыптары кеңінен қабылдануға негіз болатынын айтады. Карл Хруби Брукнердің бірде Бетховенге жаман сын туралы айтқанда, Бетховен: «Жанымдағы Брукнер, бұл туралы уайымдамаңыз. Мен үшін де жағдай осылай болды, және сені ұру үшін таяқ ретінде қолданатын джентльмендер менің соңғы квартеттерімді түсінбейді, олар солай дейді», – деген екен. Осылай айтқанда Брукнер өзіне жасалған жаман сынды мойындады және өзінің шығармалары бір күні Бетховеннің музыкасына замандастарының берген оң бағасын алуы мүмкін деген үмітін сақтады.
The A minor third movement is unlike any other composed by Bruckner; it is slower than usual and the tense character often associated with his Scherzi is often shadowed and muted, although there are movements of brilliance. The first twenty bars of the movement once again rest on a dominant pedal and when the bass finally moves to the tonic pitch (A), it is not a root position tonic chord; instead, it acts as the bottom of a first inversion chord of F major (bar 21). Hanslick, as usual, was without a doubt the harshest critic of them all. He was once quoted as saying, "whom I wish to destroy shall be destroyed," and Bruckner seems to have been a prime target. Regardless of the criticisms, both musical and personal, there were some who attempted to find the beauty in Bruckner's Sixth Symphony. Donald Tovey wrote, " if one clears their mind, not only of prejudice but of wrong points of view, and treats Bruckner's Sixth Symphony as a kind of music we have never heard before, there is no doubt that its high quality will strike us at every moment". Still others marvel over the rarity of performances of the Sixth Symphony, citing its bright character and key and its plethora of tender, memorable themes as grounds for more widespread acceptance. Carl Hruby wrote that Bruckner once said that if he were to speak to Beethoven about bad critiques Beethoven would say, "My dear Bruckner, don't bother yourself about it. It was no better for me, and the same gentlemen who use me as a stick to beat you with still don't understand my last quartets, however much they may pretend to." In saying this, Bruckner both acknowledged his bad critiques and maintained hope that his own compositions might one day garner the same type of positive reaction that Beethoven's music received from his contemporaries.
Орындау және жазу тарихы
Брукнердің 6-шы симфониясының тұңғыш орындалуы 1883 жылдың 11 ақпанында Вильгельм Янның дирижерлігімен Вена филармониясымен болды. Бұл Брукнердің өмірінде естіген жалғыз орындалуы еді. Дегенмен, тек екі ортаңғы бөлімі орындалды. Алтыншы симфонияның толық алғашқы орындалуы 1899 жылы Густав Малердің жетекшілігімен өтті, ол партитураға маңызды өзгерістер енгізді. Түпнұсқа партитураның толық алғашқы орындалуы 1901 жылы Штутгартта Карл Полигтің дирижерлігімен болды. Осы толық алғашқы орындалудан бері Алтыншы симфония симфониялық репертуардың бір бөлігіне айналды, бірақ Брукнердің симфонияларының арасында ең аз орындалатыны болып табылады және симфониялық "балаша" ретіндегі бастапқы статусынан ешқашан асып түспеді. Сақталған ең көне жазба 1943 жылы Вильгельм Фуртвенглердің Берлин филармониясын дирижерлік еткен орындалуы, бірақ бірінші бөлімі жоқ. Сақталған ең көне толық жазба 1944 жылы Георг Людвиг Йохумның Линцтегі Брукнер оркестрімен бірге орындауы. Алғашқы коммерциялық жазба 1950 жылы Генри Свобода мен Вена симфониялық оркестрінің орындауында жарық көрді.
The first performance of Bruckner's Symphony No. 6 was by the Vienna Philharmonic conducted by Wilhelm Jahn on 11 February 1883, making it the only performance of the piece that Bruckner heard in his lifetime. However, only the two middle movements were performed. The first complete performance of the Sixth Symphony occurred in 1899 conducted by Gustav Mahler who made substantial changes to the score. The first full performance of the original score took place in Stuttgart in 1901, conducted by Karl Pohlig. Since that first full performance, the Sixth Symphony has become part of the symphonic repertory, but is the least performed of Bruckner's symphonies, never overcoming its original status as a symphonic "stepchild". The oldest surviving recorded performance is of Wilhelm Furtwängler conducting the Berlin Philharmonic in 1943; however, the first movement is missing. The oldest surviving complete recorded performance is of Georg Ludwig Jochum with the Bruckner Orchestra Linz from 1944. The first commercial recording is from 1950 and features Henry Swoboda and the Vienna Symphony Orchestra.