Кіріспе

Британдық автор, журналист және гуманитарлық қайраткер Уильям Дигби (1 мамыр 1849 – 29 қыркүйек 1904) – британдық автор, журналист және гуманитарлық.

Ерте өмір және мансап

Уильям Дигби 1849 жылғы 1 мамырда Кембриджширдегі Висбех қаласында дүниеге келген. Ол тәжірибесін "Или аралы және Висбех хабаршысы" газетінде өтеді. 1864 жылдан 1871 жылға дейін "Сассекс хабаршысы" газетінде жұмыс істеді. Ол екі рет үйленген – 1874 жылы Элен Амелия Литтлмен (1878 жылы қайтыс болған), ал 1879 жылы Сара Мария Хатчинсонмен. Уильям Дигби 1871 жылы Үндістанға көшіп, "The Ceylon Observer" газетінде редактордың орынбасары, ал 1877 жылы "The Madras Times" газетінің редакторы болып жұмыс істеді. Сондай-ақ, ол 1880 жылы "Ливерпуль және Саутпорт күнделікті жаңалықтары" газетінің редакторы, ал 1879 жылы "Плимут күнделікті батыс Меркурийі" газетінің редакторы болып жұмыс істеді. 1887 жылы Уильям Хатчинсон және Компанияның аға серігі қызметін атқарды.

Аштықтан зардап шеккендерге көмек

Үндістанда жұмыс істеген кезінде ол 1876–78 жылдардағы Ұлы ашаршылыққа куә болды және көмек көрсету жұмыстарына қатысты. Ол Аштықтан көмек көрсету қорының атқару комитетінің құрметті хатшысы қызметін атқарды. Ол Аштық комиссары сэр Ричард Темплдің ашаршылықпен күресу саясатына қарсы шығып, ашаршылықтың салдарымен күресу үшін үкіметтен көбірек көмек беруді талап етті. 1878 жылы ол ашаршылық туралы "Оңтүстік Үндістандағы ашаршылық науқаны" атты еңбек жазды. I және II томдар. Ашаршылыққа көмек көрсеткені үшін 1878 жылы оған Үнді империясы орденінің серігі (C.I.E.) атағы берілді. Британдық Үндістан үкіметінің тиімді ашаршылық көмегін ұсынудағы сәтсіздігі Уильям Дигбиді Британ үкіметінің Үндістан саясатын ашық сынауға итерді.

Либералды саясат

Дигби бірінші әйелі қайтыс болғаннан кейін 1879 жылы Англияға оралды.

Үндістандық агенттік

1888 жылдың мамыр айында ол Лондон қаласында Үндістан саяси және жалпы агенттігін құрды. Ол 1887–1892 жылдары оның хатшысы қызметін атқарды. Ол конституциялық реформаның белсенді жақтаушысы болды және Лондонға келген Үндістан Ұлттық Конгресінің басшыларына бейресми кеңесші болды. Ол саяси байланыстарын (Ұлттық либералдық клубтың хатшысы лауазымы арқылы) Британ қоғамдық кеңістігінде Үндістанның арыздарын көтеру үшін пайдаланды. Лоббилік жұмысының нәтижесінде ол Чарльз Брэдлоуды 1889 жылы Бомбей қаласында өткен Үндістанның бесінші конференциясына қатысуға ықпал етті. Брэдлоу сондай-ақ Үндістанда заң шығару кеңестерін құру туралы заң жобасын Британ Парламентіне енгізуге келісті. Осы кезеңде Дигби «Индия» Конгресс журналының редакторы болып жұмыс істеді. Оның еңбегіне лайықты жалақы төленгенімен, Үндістандағы Конгресс басшылары оның лоббилік әрекеттеріне кеткен шығындарды төлеуді кешіктірді. Дигби бұл шығындарды Кашмир махаражасы үшін жеке лоббилік жұмыс істеу арқылы өтеді. Ол лоббилік жұмысының бір бөлігі ретінде Кашмир патшасының ұстанымын қолдайтын «Естілмей айыпталғандар» атты кітап жазды. Бұл жеке лоббилік әрекеттер және Дигби мен Брэдлоудың Кашмир патшасынан парламентке өтінішхаттар ұсыну және сұрақтар қою үшін ақша алғаны туралы хабарлар Аллан Октавиан Хьюмді алаңдатты. Хьюм Үндістан агенттігінің жұмысын бақылау үшін «Үндістан Ұлттық Конгресінің британдық комитетін» құрды. Комитет Брэдлоуға өзінің есебі арқылы төлем жасалғанын қаламады және 1890 жылы Үндістан агенттігімен барлық байланысын тоқтатты. Дигби 1889 жылдан 1892 жылға дейін Британ комитетінің хатшысы болды. Дигбидің үздіксіз жеке лоббилік әрекеттері Конгреске үлкен ұят болды және ол 1892 жылдың қыркүйегінде Дигбимен байланысын үзіп, осылайша Дигбидің Үндістан Ұлттық Конгресімен байланысын тоқтатты.

1892 жылғы сайлау

Дигби 1892 жылғы жалпы сайлауда Оңтүстік Ислингтон сайлау округінен либералдық кандидат ретінде бақ сынасты. Ол консервативті кандидат Альберт Роллиттен 321 дауысқа есе жіберіп, жеңілді.

Өлім

Дигби 1904 жылдың 29 қыркүйегінде қайтыс болды. Оның қазасына көңіл білдіре отырып, "The Hindu Organ" газеті "Оның өлімі – Ұлыбритания патшасының барлық шығыс поддандылары үшін зор қайғы" деп жазды.