Кіріспе
1619–1683 жылдары өмір сүрген ағылшын парламентариялық сарбазы және саясаткері сэр Эдвард Росситер (1 қаңтар 1618 – 9 қаңтар 1669) – Линкольнширдегі ағылшын жер иесі, сарбазы және саясаткері. Ол Үш патшалық соғысында Парламенттік армиямен соғысып, 1646 және 1660 жылдар аралығында әр түрлі уақытта парламент депутаты болды. 1642 жылдың тамызында Бірінші ағылшын азамат соғысы басталғанда Росситер Шығыс қауымдастығының армиясына қосылды, кейін 1645 жылдың сәуірінде Жаңа үлгідегі армияға өтті. Ол сондай-ақ Шығыс Мидлендс аймағының азаматтық басқаруында маңызды рөл атқарды және 1646 жылдың наурыз айында Гримсби округінен парламент депутаты болып сайланды. 1647 жылдың ақпаннан шілдеге дейін ол Карл I тұтқында болған Холденби үйінің гарнизонына қолбасшылық етті. Кейіннен Росситер Армия кеңесі тарапынан босатылды, олар оны Парламенттегі қарсыластарының одақтасы деп қарады. 1648 жылғы Екінші ағылшын азамат соғысы кезінде армияға қайта оралған ол Оңтүстік Йоркшир және Линкольнширдегі роялистердің бүліктерін басып таңбалады. Алайда, ол 1648 жылдың желтоқсанында Прайдтың тазалауы кезінде Парламенттен шеттетілген депутаттардың бірі болды және 1649 жылдың қаңтарында Карл I-нің өлім жазасына кесілуіне қарсы болды, бұл оның атасы сэр Джон Буркьерден өзгеше еді. Протекторат кезінде Росситер 1654, 1656 және 1659 жылдары Линкольнширден парламент депутаты болып сайланды, бірақ ол корольшіл деп күдіктенгендіктен өз орнына отыруына рұқсат берілмеді. Стюарттардың қайта орналасуын қолдағандығы үшін 1660 жылдың мамырында рыцарь атағын алды және Линкольнширдің лейтенант орынбасары болып тағайындалды. Алайда ол саясаттан қол үзді және 1669 жылдың қаңтарында қайтыс болды.
Sir Edward Rossiter (1 January 1618 – 9 January 1669) was an English landowner, soldier and politician from Lincolnshire. He fought with the Parliamentarian army in the Wars of the Three Kingdoms, and sat as an MP at various times between 1646 and 1660. When the First English Civil War began in August 1642, Rossiter joined the Eastern Association army, then transferred to the New Model Army in April 1645. He also played a prominent role in the civil administration of the East Midlands, and was nominated MP for Grimsby in March 1646. From February to July 1647, he commanded the garrison of Holdenby House, where Charles I was being held. Rossiter was subsequently dismissed by the Army Council, who viewed him as an ally of their opponents in Parliament. Restored to the army during the 1648 Second English Civil War, he suppressed Royalist revolts in South Yorkshire and Lincolnshire. However, he was among those MPs excluded from the Commons by Pride's Purge in December 1648, and opposed the Execution of Charles I in January 1649, unlike his grandfather Sir John Bourchier. During The Protectorate, Rossiter was elected MP for Lincolnshire in 1654, 1656 and 1659, but prevented from taking his seat as a suspected Royalist. In return for supporting the Stuart Restoration, he was knighted in May 1660 and appointed Deputy Lieutenant of Lincolnshire. However, he retired from politics and died in January 1669.
Жеке мәліметтер
Эдвард Росситер 1618 жылдың 1 қаңтарында Ричардтың (1620 жылға дейін қайтыс болған) және Линкольнширдегі Бигби маңындағы Сомербиде тұратын Элизабет Росситердің екінші ұлы ретінде дүниеге келді. Оның екі ағасы болды: Ричард (1616–1636) және Джон (1620 жылға дейін, 1634 жылдан кейін). Оның анасы – сэр Джон Буркьердің (1595–1660) қызы, ол 1649 жылы Карл I-нің ісін қараған пұритан дін қызметкері және судья болған. 1660 жылғы Стюарттардың қайта орналасуынан кейін, ол сотқа күтіп отырғанда аурудан қайтыс болып, король өлтіруші ретінде жазадан құтылды. Росситер 1636 жылы ағасы Ричардтың қайтысынан кейін Сомербиге мұрагер болды, ал 1646 жылы Джейн Сэмвеллге (1615–1660 жылдар аралығында) үйленді; олардың Мэри және Элизабет (шамамен 1650–1706 жылдар) есімді екі қызы болды. 1660 жылы ол қайтадан тұрмысқа шықты, бұл жолы Джон Холлстың қызы, Клэрдің 2-ші графы және 1642 жылдың қаңтарында тұтқындауға тырысқан бес депутаттың бірі – Дензил Холлстың немересі, Арабелла Холлеске үйленді. Осы тұтқындау әрекеті азаматтық соғысқа апаратын маңызды кезең болды. 1669 жылы қайтыс болған кезде олардың бес баласы тірі қалды: Джон, Эдвард, Горацио, Ричард және Вер; соңғысының денсаулығында кемшілік болған болуы мүмкін, себебі 1689 жылы оған заңды қамқор тағайындалды.
Бірінші ағылшын азаматтық соғысы
Росситерлер Линкольнширдің төменгі деңгейіндегі дворян ретінде есептелді, 1640 жылы олардың жылдық табысы шамамен 1000 фунт стерлинг болды, ал жоғарғы деңгейдегілер үшін бұл көрсеткіш 5000-8000 фунт стерлингке жететін. 1620 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, Элизабет балаларын Йоркширдегі әкесінің үйіне көшірген, себебі Росситер 1636 жылы Кембридждегі Сидни Суссекс колледжіне түсуден бұрын Киртон және Беверли грамматикалық мектептерінде білім алған. 1642 жылдың тамызында Англиядағы бірінші азамат соғысы басталғанда Росситер Линкольн графы құрған кавалериялық полкте капитан ретінде парламенттік армияға қосылды. 1643 жылдың сәуіріне дейін оның полкі Линкольнширде ғана қызмет етті, содан кейін Росситер полковник болып тағайындалды және ол лорд Уиллоуби басқаратын Шығыс қауымдастығы армиясының құрамына кірді. 1643 жылдың басында Ньюаркта орналасқан роялистер Гейнсбороны басып алды, бірақ Шығыс қауымдастығы 16 шілдеде оны қайта басып алды. 28 шілдеде Росситер Оливер Кромвель басқарған отрядпен бірге Гейнсбороның жанында роялистердің күшін тойтарып, бірақ парламенттік гарнизон бірнеше күннен кейін берілді. Ньюарк – роялистік Оксфорд астанасын солтүстіктегі әскерлерімен байланыстыратын маңызды стратегиялық орын болды, ал Росситер келесі екі жылды парламенттік блокаданың бір бөлігі ретінде Мелтон Моубрейде өткізді. 1644 жылдың наурыз айында ол сэр Джон Мелдрум басқарған әскер құрамында болды, олар Ньюарк жанында принц Руперттен жеңіліске ұшырады. Бұл роялистердің соғыс аяқталғанға дейін қаланы бақылауда ұстауына мүмкіндік берді, бірақ мамыр айында Линкольнның басып алынуы парламенттің айналасындағы аймаққа бақылау орнатуын білдірді. 1645 жылдың 25 ақпанында Мелтон Моубрейдің жанында Росситер сэр Мармадуке Лэнгдейл басқарған роялистік кавалерияны Понтефракт қамалын алуға бет алғанда тоқтатты. Ұзақ шайқастан кейін оның әскері кері шегінді, ал Росситер Донкастердің жанындағы көпірді басып алды, бірақ Лэнгдейлдің өтуін тоқтатуға үлкермеді. Сәуір айында оның бөлімшесі 5-ші ат полкі ретінде Жаңа армияға қосылды, бұл Эссекс, Манчестер немесе Уильям Уоллердің далалық армияларында бұрын қызмет етпеген адамдардан құралған жалғыз бөлім болды. Оның негізгі мақсаты Линкольнширді қорғау болғанмен, ол маусым айында Насеби шайқасының таңында келді, бұл жеңіс аймақтағы роялистік күшті Оксфорд пен Ньюарк сияқты аздаған гарнизондарға дейін азайтты. Росситер 1645 жылы Жаңа армияның Батыс жорығына қатыспады, бірақ аймақта қалды. Ол Шығыс қауымдастығының басқаруында маңызды рөл атқарды және 1645 жылдың 6 қазанында ирландтық конфедерациядан қолдау алуға тырысқан роялистердің хаттарын қолға түсірді. Чарльздың Англияда ирландтық католиктерді жұмысқа алуы туралы мәлімдемелер парламенттік үгіт-насихатында жиі кездесетін тақырып болды және олар оған сенуге болмайтындығының дәлелі ретінде жарияланды. Оның тағы бір міндеті – берілуді қалаған роялистермен келіссөздер жүргізу болды; қазан айында Чарльз принц Руперт пен оның інісі Мориске босатылғаннан кейін, олар Англиядан кетуге рұқсат сұрап Росситерге жүгінді, бұл өтініш парламент тарапынан тез мақұлданды. 1646 жылдың наурыз айында Росситер Грейт Гримсбиге Дензил Холлестің роялистік туысы Гервас Холлестің орнына депутат болып тағайындалды. Жеңіліске жақын келген Чарльз 27 сәуірде Оксфордтан жасырын түрде қашып, Ньюарк жанындағы шотландтық келісім армиясына қосылды, ол келесі күні берілді. Парламент тарапынан қарсылықтарға қарамастан, шотландтар патшаны алып, солтүстікке қарай Ньюкаслға қарай кері шегінді.
Екінші ағылшын азаматтық соғысы
Парламент патшамен саяси келісімге қол жеткізу үшін соғысқа шықты, оны құлатпақ емес, бірақ шарттар бойынша туған дау-жанжалдар парламенттегі көбінесе пресвитериандық орташалықтарды Жаңа үлгідегі радикалдардан бөліп тастады. 1647 жылдың қаңтар айының соңында 1644 жылдың ақпанынан бері Англия мен Шотландияны басқарып келген Екі Корольдық комитет таратылып, оның орнына Дерби Хаус комитеті құрылды. Олар шотландтарға Шотландияға қайту үшін 400 000 фунт стерлинг төледі және Чарльзды Нортгемптонширдегі Холмбиге жақын Холденби үйіне жеткізді, онда Росситер полкі оның күзетінің бір бөлігін құрады. Парламент пен Армия Кеңесі арасындағы келіспеушіліктер қаржылық мәселелермен күшейді және 1647 жылдың наурызына қарай Жаңа үлгі әскерлеріне 2,5 миллион фунттан астам жалақы төленбеген еді. Парламент оларды Ирландияға жіберді, тек келіскендерге жалақы төленеді деп мәлімдеді; олардың өкілдері барлығына толық төлемді алдын ала талап еткенде, әскер таратылды, бірақ Армия Кеңесі осыған бағынудан бас тартты. Маусымның басында Жаңа үлгі әскерлері Чарльзды Холденбери үйінен алып кетті; Армия Кеңесі оны сенімсіз деп санады, ал Росситер тамыз айында қызметтен босатылды. 1648 жылдың сәуір айында Екінші Англия азамат соғысы басталғанда, Жаңа үлгі Англияның және Оңтүстік Уэльстің көптеген жерлеріндегі көтерілістермен, сондай-ақ шотландтардың басып кіруімен бетпе-бет келді. Бұл оларды адам күшінен айырды және 6 маусымда Росситер шақырылып, Мидлендс аймағын қорғау үшін Линкольнге жіберілді. Понтефрактағы парламенттік гарнизон роялистерге көшті және оларға басқа көтерілісшілер қосылды, олар Линкольнширге азық-түлік алу үшін шамамен 1000 адамнан тұратын күш жіберді. Росситер оларды 5 шілдеде Уиллоубиге жақын жерде жеңіске жеткізді. Солтүстік парламенттік қолбасшы Джон Ламберт Росситерді Понтефракты қоршауды қадағалауға қалдырды, ал ол тамызда Престон шайқасымен аяқталған науқанды басқарды. Екінші Азамат соғысы біріншісінен әлдеқайда қатыгез болды және бұрын босатылған роялистер жиі өлім жазасына кесілді. Виллоубиде тұтқынға алынғандардың арасында сэр Филип Монктон және роялистік генерал сэр Джон Байронның кіші інісі Гилберт Байрон болды; Росситер, айтуынша, сэр Томас Фэрфаксты оларды босатуға көндірген.
Патшалық аралығы мен қалпына келтіру
Холлс сияқты орталық саясатты ұстанатындар Чарльзбен келісімге келу үшін күндік-күндікке үмітсіздікке бойлады, ол мағыналы жеңілдіктер жасаудан бас тартты, нәтижесінде Кромвель мен оның жақтастары одан әрі келіссөздердің мәнсіз екеніне көз жеткізді. Холлсты қолдаған және келіссөздерді жалғастыруға дауыс берген депутаттардың бірі ретінде, Росситер 1648 жылғы 6 желтоқсанда Прайдтің тазалауында парламенттен шеттетілгендердің қатарында болды. Ол 1649 жылғы қаңтарда I Чарльздың өлім жазасына қарсы болды және 1649-1660 жылдар аралығындағы аралық кезеңнің көп бөлігін беймәлім күйде өткізді. 1654, 1656 және 1659 жылдары Линкольнширден парламент депутаты болып сайланғанымен, ол корольшіл деп күдіктенгендіктен отыруға рұқсат алмады. Бұл күдікке негіз болды, өйткені ол 1659 жылғы Бут көтерілісін ұйымдастыруға қатысқан деген айып тағылды. Ол II Чарльздың таққа қайта оралуын қолдады және 1660 жылғы сәуірде Линкольнширден Конвенциялық Парламентке сайланды. Англияға келген Чарльзды қарсы алуға жіберілген делегация құрамында болды, 27 мамырда рыцарь атағын алды және тамыз айында Линкольнширдің лейтенант орынбасары болып тағайындалды. Алайда, ол 1661 жылы Парламентке қайта сайлануға түспеді және 1669 жылғы 9 қаңтарда Сомербидегі үйінде рактан қайтыс болды.