Уильям Бергсма: Американдық композитор және педагог

Кіріспе

Уильям Лоренс Бергсма (1 сәуір 1921 – 18 наурыз 1994) – американдық композитор (1921–1994) және педагог. Ол көп жыл бойы Джульярд мектебімен байланыста болды, онда композициядан сабақ берді, содан кейін Вашингтон университетіне музыка мектебінің басшысы болып көшті және 1971 жылға дейін қызмет етті.

Өмір

Бергсма Калифорния штатының Окленд қаласында дүниеге келген. Алғашқыда фортепиано (анасы, бұрынғы опера әншісі болған) және содан кейін виола ойнауды үйренгеннен кейін, ол композицияны оқуға көшкен. Бергсма 1938-40 жылдар аралығында Стэнфорд университетінде оқыды, содан кейін Истман музыка мектебіне түсіп, бакалавр және магистр дәрежелерін алды. Оның ең маңызды ұстаздары Говард Хансон және Бернард Роджерс болды. 1946 жылы ол Джульярд мектебіне жұмысқа орналасып, 1963 жылға дейін қызмет етті, соңында композиция кафедрасының меңгерушісі және 1961-1963 жылдар аралығында декан қызметін атқарды. 1963 жылы ол Вашингтон университетіне ауысып, 1971 жылға дейін музыка мектебіне жетекшілік етті, содан кейін әкімшілік қызметтен кеткеннен кейін профессор болып қалды. 1966 жылы Бергсма Вашингтон университетінде Заманауи топты құрды, бұл композиторлар мен музыканттардан тұратын ұйым, олар жаңа музыкалық туындыларды сахналап, студенттер мен жұртшылықты заманауи музыка туралы біліммен қамтамасыз етті; топ осы күнге дейін белсенді қызмет етеді. Бергсма екі Гуггенхайм стипендиясын, Ұлттық өнер кеңесінен грант алды, сондай-ақ Америка өнер және әдебиет академиясының сыйлығына ие болды. Бергсманың шәкірттеріне Джек Беренс, Филип Гласс, Карл Корте, Роберт Паррис және Стив Райх сияқты композиторлар кіреді. Бергсманың музыкасы лирикалық және контрапункттік ерекшеліктерімен көзге түседі. Замандастарының көпшілігінен айырмашылығы, Бергсма 20 ғасырға терең тамырланған болса да, сериализмді қабылдамай, консервативті стильді ұстанды. Ол авангардтан бас тартып, Сиэтл Пост Интеллигенсер газетіндегі некрологында оны «ешқашан тоналдылықтан қол үзген жоқ» және «көптеген бұрынғы авангардтық әріптестерінің қатарына оралғанын» көрген деп сипаттады. Ол екі опера жазды: «Мартин Гурренің әйелі» (1956) және «Жолдас Шариктің өлтірілуі» (1973), олар стилі жағынан едәуір өзгеше. Біріншісі – 16 ғасырдағы француз шаруасының жоғалуы және қайтып оралуы туралы қаралы әңгіме, оны көзі тірісінде жалған деп күдіктенеді; музыкадағы диссонанс әңгіменің, әсіресе сот залындағы соңғы сахнаның шиеленісін күшейтеді. Екіншісі – көңіл көтеруге арналған, комедиялық сипаттағы туынды; Бергсма Михаил Булгаковтың «Иттің жүрегі» повесінен кейін өзінің либреттосын жазды, онда дәрігердің тәжірибелері нәтижесінде ит 1920 жылдардағы Мәскеудің азаматына айналады. Оркестрлік бөлімнің жартылай кездейсоқ жазылуы Сталиннің дауысы ретінде қарастырылады және комедиялық эффект үшін «Кармен», «Травиата» және «Дон Джованни» операларынан үзінділер қолданылады. Ол сонымен қатар кішкентай туындыларды да шеберлікпен жазды, оның ішінде камералық ансамбльге және соло фортепианоға арналған көптеген шығармалар, сондай-ақ оркестрлік туындылар бар. Бергсма 72 жасында Сиэтлде жүрек талмасынан қайтыс болды.

Bergsma was born in Oakland, California. After studying piano (with his mother, a former opera singer) and then the viola, he moved on to study composition. Bergsma attended Stanford University for two years (1938–40) before moving to the Eastman School of Music, where he earned his bachelor's and master's degrees; his most significant teachers there were Howard Hanson and Bernard Rogers. In 1946 he accepted a position at Juilliard, where he remained until 1963, eventually holding such positions as chair of composition and from 1961 to 1963, associate dean. In 1963 he moved on to the University of Washington, heading the music school until 1971, remaining a professor from then on after stepping down from the administrative post. In 1966 Bergsma founded the Contemporary Group at the University of Washington, an organization of composers and musicians who stage performances of new musical works and educate students and the public about contemporary music; the group remains active to this day. Bergsma was the recipient of two Guggenheim Fellowships, a grant from the National Endowment for the Arts, and an award from the American Academy of Arts and Letters. Students of Bergsma include composers Jack Behrens, Philip Glass, Karl Korte, Robert Parris, and Steve Reich. Bergsma's music is noted for its lyrical, contrapuntal qualities. Unlike many of his contemporaries, Bergsma rejected serialism in favor of a more conservative style, though one distinctly rooted in the 20th century. He eschewed the avant garde—his obituary in the Seattle Post Intelligencer describes him as having "never deserted tonality" and seeing "dozens of his former avant garde colleagues returning to the fold"—though he did embrace aleatoric techniques later in his career. He composed two operas, The Wife of Martin Guerre (1956) and The Murder of Comrade Sharik (1973), which are markedly different in style. The first is a somber tale of a 16th century French peasant's disappearance and return upon which he is suspected to be an impostor; the music is marked by dissonance which emphasizes the tension in the story, particularly in the final courtroom scene. The second is more lighthearted and comic; Bergsma wrote his own libretto after the story Heart of a Dog by Mikhail Bulgakov, which involves a dog transforming into a citizen of 1920s Moscow as a result of a doctor's experiments. The partially aleatoric orchestral writing is intended to be the voice of Stalin, and uses quotes from Carmen, La traviata and Don Giovanni for comedic effect. He was also a skillful composer of smaller works, including many for chamber ensemble and solo piano as well as orchestral writings. Bergsma died in Seattle of a heart attack, at the age of 72.