Кіріспе

Неміс оккультисі, журналисі және әншісі Альберт Карл Теодор Рёсс (; 28 маусым 1855 – 28 қазан 1923) сонымен қатар нео-гностикалық епископтық атағы Carolus Albertus Theodorus Peregrinus ретінде де танымал, неміс тантрикалық оккультисі, масон, журналист, әнші және Ordo Templi Orientis басшысы болды.

Алғашқы жылдар

Реус Аугсбургте мейрамхана иесі Франц Ксавье Реус пен оның әйелі Эва Барбара Маргарет Вагнердің ұлы болды. Ол жастығынан кәсіби әнші болған және 1873 жылы Баварияның Людвиг II-імен таныстырылды. 1882 жылы Байройтте Вагнердің «Парсифаль» операсының алғашқы қойылымына қатысты. Кейін Реус газет тілшісі болды және осы қызметімен жиі Англияға сапар шекті, онда 1876 жылы Англияның Біріккен Ұлы Ложасының Pilger Loge No. 238 ложасында масон болды. Ол сондай-ақ журналист ретінде және «Шарльз Теодор» сахналық атымен музыкалық зал әншісі ретінде де біраз уақыт өткізді. 1876 жылы Реус өзінен он жас үлкен, Дублиннен келген Дельфина Гарбуаға үйленді және 1878 жылы Мюнхенге көшіп барды. Олардың некесі көп әйелділікке байланысты жойылды (Hergemöller, 1998). Олардың Альберт Франц Теодор Реус (1879–1958) атты ұлы болды, ол Берлинде тұратын, өздігінен білім алған зоолог еді (Krecsák және Bohle 2008).

Полиция тыңшысы

1885 жылы Реус Англиядағы Социалистік лигаға қосылды. Ол кітапханашы және еңбек хатшысы ретінде белсенді қызмет еткен. 1886 жылдың 7 мамырында ол Пруссияның құпия полициясының жалақысымен жұмыс істейтін полиция тыңшысы деп айыпталып, ұйымнан шығарылды. Бұл оқиға анархокоммунист Йозеф Пейкерт пен бакунист Виктор Дейв арасындағы шиеленіс күшті сектанттық атмосферада болды, онда негізсіз айыптаулар жиі айтылатын. Бірақ бұл айыптауды Бельгия социал-демократтары таратты, ал оны Генри Чарльз көтерді. Пейкерт және Gruppe Autonomie осы айыптауларға қарсылық білдіріп, оның жолданбасын Anarchist басылымында жариялады, сондай-ақ Дейвті де тыңшылықпен айыптады. Дегенмен, 1887 жылдың ақпан айында Реус Белгияда қару-жарақ контрабандашысы Иоганн Невті табу үшін білмейтін Пейкертті пайдаланды, осыдан кейін Невті неміс полициясы тұтқындады.

Ордо Темпли Ориентис

1880 жылы Мюнхенде Адам Вайсхаупттің Бавариялық Иллюминаттар орденін қайта жаңғыртуға қатысты. Англияда жүргенде ол Вильям Уинн Весткоттпен, Англиядағы Розенкрейцерлер қоғамының Жоғарғы Магы және Алтын Таңның Герметикалық орденінің негізін қалаушылардың бірімен дос болды. Весткотт Рейсске Шведенборг масондық ырысы үшін 1901 жылдың 26 шілдесінде бекітілген жарғыны және 1902 жылдың 24 ақпанында Англиядағы Розенкрейсерлік қоғамның Германиядағы Жоғарғы кеңесін құруға арналған өкілеттік хатты берді. Жерар Энкаусс оған 1901 жылдың 24 маусымында Германиядағы Мартинисттер орденінің арнайы инспекторы болып тағайындалған жарғы берді. 1888 жылы Берлинде ол Леопольд Энгель, Макс Ран және Август Вайнхольцпен бірге Иллюминаттар орденін қайта жаңғыртуға күш салды. 1895 жылы Карл Келнермен «Ordo Templi Orientis» ұйымының құрылуын талқылай бастады. Реусс пен Келлер арасындағы талқылаулар сол кезде оң нәтиже бермеді, себебі Келлер Реустың Энгельмен байланысын мақұлдамады. Реустың айтуынша, 1902 жылдың маусымында Энгельмен ажырасқаннан кейін Келлнер онымен байланысқа шығып, екеуі жоғары дәрежелі масондықтың әртүрлі рәсімдерін орындау үшін рұқсат алу арқылы Шығыс Темплер ордасын құруға келісті. Француз оккультисі және дәрігері Жерар Энкаусс (әлде болжамда, оның Папус деген псевдонимімен жақсы танымал) осындай адамдармен қарым-қатынаста болды. Ол тұрақты масондық орденнің мүшесі болмаса да, екі оккульттік бауырластықты құрды: Мартинисттер тобы, l'Ordre des Supérieurs Inconnus және Розенкройцтың кабалистикалық ордені. Сонымен қатар, ол Алтын Таңның герметикалық орденінің мүшесі және Францияның неогностикалық шіркеуінің епискобы болды. Энкаусс Реусске 1901 жылдың 24 маусымындағы жарғысын берді, ол оны Германиядағы Мартинисттер орденінің арнайы инспекторы етіп тағайындады. Ол сондай-ақ Реусске О.Т.О. Гностикалық католик шіркеуін құруға көмектесті, ол Е.Г.К. –ді француздық нео-гностицизммен байланыстырған l'Église Gnostique de France-тің «баласы» деп жариялады. Осы арада Весткотт Рейске ағылшын масондық ғалымы Джон Яркермен байланысуға көмектесті (1833–1913). Ол өзінің серіктестері Франц Хартман және Генри Клейнмен бірге Мемфис пен Мизраимнің масондық рәсімдерін және Германиядағы шотландтық рәсімнің бір бөлімшесін Яркерден алған жарғылармен белсендірді. Реус 1902 жылдың 24 қыркүйегінде Яркерден Cernau шотландтық ырысының 33°-ші Жоғарғы Бас инспекторы ретінде патент хаттарын алды. Сол күні Яркер Рейсс, Франц Хартман және Генри Клейнге шотланд, Мемфис және Мизраим ырымдарының 33° 95°-дағы егемендік сарайына жұмыс істеуге жарлық шығарған көрінеді. Түпнұсқа құжат сақталмаған, бірақ бұл жарлықтың көшірмесі 1911 жылы Реустың 1902 жылы жариялана бастаған «Орифламме» газетінде жарияланды. Яркер 1904 жылдың 1 шілдесінде Реустың аталған рәсімдерді жүргізу өкілеттігін растайтын жарғы шығарды; ал Реус 1905 жылдың 24 маусымындағы қосымша растау жарғының көшірмесін жариялады. Рейсс пен Келлнер 1903 жылы өздерінің ордені үшін қысқаша манифест дайындады, ол келесі жылы The Oriflamme басылымында жарияланды. Карл Келлнер 1905 жылы қайтыс болғанда, О.Т.О. Академиясы Мазоникасының басшылығы Реусқа ауысты, ал ол өзінің барлық басқа ұйымдарын оның туына қосып, Масондарға ғана қол жетімді Академия Мазоникасының үш дәрежесін бірізді, өзін-өзі қамтыған бастамашылдық жүйеге айналдырды. Ол жаңа, кеңейтілген О.Т.О. үшін 1906 жылы 21 маусымда Лондонда (оның 1906 жылдың қаңтарынан бері тұратын жері) конституцияны жариялады және келесі айда өзін орденнің сыртқы басшысы (О.Х. О.) деп жариялады. Сол жылы ол Харгрейв Дженнингстің «Фализм» еңбегінің неміс тіліне аударылған «Лингхам Йони» атты еңбегін жариялады және Рудольф Штайнерге (1861–1925, сол кезде Теософиялық қоғамның неміс бөлімшесінің бас хатшысы) Берлинде «Mystica Aeterna» деп аталатын бағынысты О.Т.О./Мемфис/Мизраим тарауының және Ұлы Кеңесінің Бас шеберінің орынбасары болу туралы жарлық шығарды. 1912 жылы Штайнер Антропософиялық қоғамды құрды, ал 1914 жылы Реусспен қарым-қатынасын тоқтатты. 1908 жылы 24 маусымда Рейсс Парижде Энкауссдің «Халықаралық масондық және спиритуалистік конференциясына» қатысты. Осы конференцияда Реус Энкаусс-ты О.Т.О. –ның Ecclesia Gnostica Catholica-сының X° дәрежесіне көтерді және оған «Францияның Ұлы Шығысы және оның Парижге тәуелділіктері үшін Ескі және Бастапқы Масондық Біріккен Діндер Кеңесінің Жоғарғы Бас Кеңесін» құруға патент берді. Ол, мүмкін, оның орнына Гностикалық Католик шіркеуінде белгілі бір билік орнын алған. Реус сонымен қатар доктор Арнольд Крумм Хеллерді (Хуиракоча, 1879–1949 жж.) өзінің Латын Америкасындағы ресми өкілі етіп тағайындады.

Алистер Кроулимен танысу

Лондонда тұрып, Реус Алистер Кроулимен танысты. 1910 жылы ол Кроулиді О.Т.О. VII° дәрежесіне көтерді (Кроулиге 33° дәрежесін Дон Иса Медина Мексикадағы Шотландтық ритуалының заңсыз ложасында бергендіктен), 1912 жылы оған IX° дәрежесін берді және оны Ұлыбритания және Ирландия Біріккен Корольдігіндегі О.Т.О. үшін Ұлттық Бас Шебер X° дәрежесіне тағайындады. Кроулидің тағайындамасына О.Т.О.-ның төменгі (масондық) дәрежелеріндегі ағылшын тіліндегі ритуалдарға билік кірді, бұл ритуалдар Mysteria Mystica Maxima немесе MMM деп аталды. 1913 жылы Кроули MMM және MMM манифесті үшін Конституция жазды, кейіннен ол оны Liber LII (52), О.Т.О. манифесті ретінде қайта жазды. 1913 жылы Кроули Реусқа арналған Гностикалық Католик Шіркеуі үшін Liber XV, Гностикалық Месса жазды. Кроули өзінің "Кеменің құпиясы" (1913) пьесасын және "Алыптың бас бармағы" (1915) поэзия жинағын да Реусқа арнады. 1913 жылы ол Мемфис-Мисраимының Ритуалының Ұлы Шебері болды, бұл масондық топтың қатарында бұрын революционерлер Луи Бланк және Джузеппе Гарибальди болған. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Реус Англиядан Германияға оралды. Ол қысқа уақыт Берлинде Қызыл Крестпен жұмыс істеді, содан кейін 1916 жылы Базельге (Швейцария) көшіп барды. Ол жерде ол О.Т.О. және "Монте-Веритадағы" "Ұлттық Ұлы Ложа және Мистикалық Храмды" құрды. Монте-Верита – 1900 жылы Анри Оденковен мен Ида Хофман Аскона маңында құрған утопиялық коммуна. 1917 жылдың 22 қаңтарында Реус осы Ұлттық Ұлы Ложаның манифестін "Verità Mystica" деп жариялады. Сол күні ол 1917 жылғы қайта қарастырылған О.Т.О. Конституциясын (негізінен Кроулидің 1913 жылғы М.М.М. Конституциясына негізделген), "Дәрежелердің сипаттамасы" және "Мастер Терионның хабарынан" үзінділермен бірге жариялады. Реус 1917 жылдың 15-25 тамызында Монте-Веритада "Қоғамды практикалық кооперативтік принциптер бойынша қайта құруды ұйымдастыру жөніндегі Ұлттық Конгресс" өткізді. Бұл Конгресте Кроулидің поэзиясы (22 тамызда) және Кроулидің Гностикалық Мессасы (24 тамызда) оқылды. 1917 жылдың 24 қазанында Реус Цюрихте "Libertas et Fraternitas" О.Т.О. Ложасын ашты. Бұл Ложа кейіннен Швейцарияның Альпиналық Ұлы Ложасының масондық юрисдикциясына бағынды. 1918 жылы Реус Кроулидің Гностикалық Мессасының неміс тіліндегі аудармасын жариялады. Liber XV аудармасының соңындағы жазбасында ол өзін бір мезгілде Гностикалық Католик Шіркеуінің Егемен Патриархы және Приматы, сондай-ақ Гностикалық Универсальдық Шіркеудің Швейцариядағы Гностикалық Легаты деп атады, Жан Брикады (1881–1934) сол шіркеудің Егемен Патриархы деп мойындады. Бұл құжаттың жариялануын Телемиялық Е.Г.К.-нің О.Т.О. шаңырағы астындағы тәуелсіз ұйым ретінде тууы ретінде қарастыруға болады, ал Реус оның бірінші Патриархы болды. Реус Телемадан қатты әсер алды. Кроулидің Гностикалық Мессасы, оны Реус неміс тіліне аударған және Монте-Веритадағы Ұлттық Конгресінде оқыған, нақты Телемиялық ритуал болып табылады. Кроулиге 1917 жылы жіберілген мерзімі көрсетілмеген хатында Реус "Мастер Терионның хабары" кітабын Монте-Веритадағы жиналыста оқығанын және "Заң кітабын" неміс тіліне аударып жатқанын қуана хабарлады. Ол былай деді: "Осы жаңалық сені жігерлендірсін! Біз сенің Жұмысыңда өмір сүреміз!!!"

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін

Реус 1918 жылдың қараша айына дейін Монте-Веритадан кетіп қалды. 1919 жылдың 10 мамырында Реус «Америкалық масондық федерацияның» негізін қалаушы Мэтью МакБлейн Томсонға «Достық өлшемі» құжатын табыс етті. 1919 жылдың 18 қыркүйегінде Реус Брико арқылы қайтадан қасиетті қызметке бекітілді, осылайша «Антиохия мұрасын» алды және Бриконың «Гностикалық Универсальдық шіркеуінің» Швейцариядағы «Гностикалық өкілі» лауазымына қайта тағайындалды. 1920 жылы Оденковен мен Хофман Монте-Веритадан Бразилияда екінші колония құру үшін кетіп, Реус «Құрылыс бағдарламасы және гностикалық нео-христиандардың басшылық қағидалары: О.Т.О.» атты құжатты жариялады. 1920 жылдың 17 шілдесінде ол Цюрихте бірнеше күнге созылған «Әлемдік масондық федерациясының» конгресіне қатысты. Бриконың қолдауымен Реус Кроулидің гностикалық ритуалын «Шотландиялық ритуалдың 18-дәрежесіне ие болған Әлемдік масондық федерациясының барлық мүшелері үшін ресми дін» деп қабылдауды ұсынды. Аталған мәселе бойынша Реустің тыраны сәтсіз аяқталды және ол конгрестің бірінші күнінен кейін тастап кетті. 1921 жылдың 10 мамырында Реус Чарльз Стэнсфельд Джонс пен Генрих Тренкерге АҚШ және Германиядағы Ұлы шеберлер ретінде қызмет ету үшін X° жарғыларын берді. 1921 жылдың 30 шілдесінде Реус тағы бір «Достық өлшемі» құжатын шығарды, бұл жолы Сан-Хосе, Калифорниядағы Розенкрейцерлік ұйымның негізін қалаушы Х. Спенсер Льюиске. 1921 жылдың қыркүйегінде Реус Германияға оралып, Мюнхенде қоныстанды.

Өлім және мұрагерлік

1920 жылдың көктемінде Рюсс инсульт алды деп есептеуге негіз бар, бірақ бұл толығымен анық емес. 1943 жылдың наурыз айында Кроули В.Т. Смитқа былай деп жазды: «Кейіннен қайтыс болған О.Х.О., алғашқы салдарынан кейін, атқарылып жатқан жұмыстың нәтижесінен қорқып үлгерді. Ол көптеген адамдарға жетінші дәрежелі құрметті дипломдарды асығыс түрде берді, олардың кейбіреулері мүлдем лайық емес еді, ал кейбіреулері тек арзан алаяқтар болатын». Австралиядағы вице-королі болып тағайындалғаннан кейін, Кроули өзінің досы Фрэнк Беннеттпен хат алысып, Рюсс Орденді тиімді басқара алатынына күмәнін білдірген сияқты. Рюсс бұл хаттарды білген болуы мүмкін; ол 1921 жылдың 9 қарашасында Кроулиге ашулы, қорғаныш жауабын жазды, онда ол өзін және О.Т.О. ұйымын Телимадан алшақтатқандай көрінді, бұл оның бұрын қабылдаған нәрсесі еді. Кроули 1921 жылдың 23 қарашасында Рюсске жауап берді және хатында: «Мен О.Х.О. және Орденнің Frater Superior болуға және сіздің бас тартуыңызды пайдаланып, өзімді солай жариялауға ниеттімін» деді. Ол хатқа «Бафомет О.Х.О.» деп қол қойды. Рюсске жауап сақталмаған, бірақ Кроули өзінің «Мырзалық жазбаларында» Рюсс «1922 жылы менің пайдама О.Х.О. лауазымынан бас тартты» деп айтады. Алайда, Кроули Рюсске жауап күтпей-ақ міндеттерін атқаруға кіріскен көрінеді. 1921 жылдың 27 қарашасындағы күнделік жазбасында Кроули: «Мен өзімді Шығыс Темплиерлері Орденінің О.Х.О. және Frater Superior-і деп жарияладым» деп жазды. Рюсс 1923 жылдың 28 қазанында қайтыс болды. 1925 жылдың 14 ақпанында Генрих Транкерге жазған хатында Кроули былай деді: «Рюсс мінезі тұрақсыз және көп жағынан сенімсіз болды. Өмірінің соңғы жылдарында ол толығымен бақылауын жоғалтқан сияқты, тіпті «Заң кітабын» коммунистік бейімділіктерде айыптады, одан артық абсурдты мәлімдеме болуы мүмкін емес. Дегенмен, сіз бен Frater Achad (Чарльз Стэнсфелд Джонс) тағайындағаны және соңғы хатында мені өзінің ізбасары ретінде көрсеткеніне байланысты, ол белгілі бір дәрежеде дұрыс басшылыққа ие болған болуы керек». Чарльз Стэнсфелд Джонсқа жазған хатында, Күннің Capricorn белгісінде, Anno XX (1924 жылдың желтоқсаны – 1925 жылдың қаңтары) Кроули былай деді: «О.Х.О.-ның маған жазған соңғы хатында ол мені О.Х.О. және Frater Superior лауазымына өзінің ізбасары ретінде шақырды». Рюсс Кроулиді О.Х.О. лауазымына өзінің ізбасары ретінде тағайындаған хат табылмады, бірақ Рюсс басқа ізбасарды тағайындағанын көрсететін сенімді құжаттар жоқ.