Кіріспе

Орден жебе ордасының негізін қалаушы Эдвард Урнер Гудман (15 мамыр 1891 – 13 наурыз 1980) – ХХ ғасырдың көп бөлігінде Американың скауттар қозғалысының (BSA) ықпалды басшысы болды. Гудман 1931 жылдан 1951 жылға дейін ұлттық бағдарлама директоры қызметін атқарды, бұл кезеңде Cub Scouting және Exploring бағдарламалары құрылған ұйымның қарқынды өсім және қалыптасу жылдары болды. Ол 1930 жылдардың басында BSA ұлттық оқу орталығын құрды және кеңінен танымал болған «Бой Скаут нұсқаулығы» мен басқа скауттық кітаптарды жариялауға жауапты болды, сондай-ақ 1930 және 1940 жылдары АҚШ-тағы скаут басшылары қолданған «Басшылар нұсқаулығын» жазды. 1950 жылдары Гудман Нью-Йорктегі Ұлттық шіркеулер кеңесінің ерлер жұмысы жөніндегі атқарушы директоры болып жұмыс істеді және шіркеу ісіне белсенді қатысты. Гудман бүгінде «Жебе орденін» (ОА) құрғандығымен есімдері таныс, ол BSA-ның танымал және сәтті бағдарламасы болып, скауттардың ынталы қызметін марапаттап келеді. 1915 жылы құрылғаннан бері Жебе ордені мыңдаған мүшесі бар жалпыұлттық деңгейге жетті, ол BSA-ның құрметті қоғамының мүшелігі арқылы ынталы қызмет, кемпинг және басшылық қасиеттерін ең жақсы көрсететін скауттарды мойындайды. 2007 жылғы мәліметтер бойынша Жебе орденінің мүшелері 183 000-нан астам.

Ерте жылдары және неке

Гудман Пенсильвания штатының Филадельфия қаласында туып өсті, оның әкесі Джордж баспагер және жылжымайтын мүлік агенті болды. Оның анасы Элла 1895 жылдың басында, Гудман үш жасқа толғанда, ішек қабынуынан қайтыс болды. Ол Орталық орта мектепті бітіріп, 1909 жылы мектепті аяқтады. Ол бұл оқиғаны "өмірімде жасаған немесе жасайтын ең маңызды қадам" деп сипаттады. Он жеті жасына енді ғана толған Гудман жексенбілік мектептің танымал және өте құрметті мұғалімі болды және Андрей мен Филипп бауырластығы деп аталатын жас жігіттер тобының Филадельфия бөлімін басқарды. 1920 жылдың 18 маусымында Гудман пресвитериан дін қызметкерінің қызы Луиза Уинкоп Уэйгудқа үйленді. Олардың үш баласы болды: Теодор (1921 жылы туған), Джордж (1923 жылы туған) және Лидия Энн (1927 жылы туған).

Еріктілер және жергілікті кеңес басшылары ретінде

Білім беру мамандығы бойынша білім алып жатқан кезде Гудман 1911 жылы, 20 жасында Филадельфиядағы алғашқы скаут отряды – 1-ші отрядтың ерікті скаут басшысы ретінде скауттық қозғалысына қатысты. Бұл оны БАҚ тарихындағы екінші жас скаут басшысы етеді. Оның төрт жылдық басшылық кезеңінде отряд 100-ден астам скаутқа дейін өсті. Гудманның замандасы 1912 жылы оны «балалардың жақсы көретін, олардың сеніміне ие және осы жұмыстың барлық жағынан жан-тәнімен берілген» деп сипаттады. 1915 жылдың 1 сәуірінде ол «далалық комиссар» деп аталған далалық атқарушы ретінде толық уақытты кәсіби қызметке кірді. Сол жазда Гудман Филадельфия скаут кеңесінің жазғы лагерінің директоры болды. 1917 жылдың желтоқсанында ол Филадельфия кеңесінің скаут басшысы болып тағайындалды. Гудманның кәсіби мансабы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде, скаут басшысы болып тағайындалғаннан кейін АҚШ армиясына шақырылған кезде тоқталды. Ол жаяу әскерде бірінші лейтенант болып қызмет етті, бірақ оның бөлімшесі шетелге жіберілген жоқ. 1918 жылдың желтоқсанында ол әскерден босатылып, Филадельфиядағы скаут басшысы қызметін жалғастырды. 1920 жылдың қазан айында «Филадельфия евенд Леджер» газетінде жарияланған мақаласында Гудман скаутты «жасөспірімдерді бұлшық дамыту, ақыл-ойды жетілдіру және мінез-құлықты қалыптастыру бағдарламасы арқылы жетелеу» деп сипаттады. Ол скауттардың соғысқа қосқан үлесін атап, қозғалысты «түрлі топтарды біріктіретін, партиялық емес, діни емес және демократиялық» деп мақтады. Гудман 1927 жылдың мамырына дейін Филадельфиядағы скаут басшысы болып қызмет етті, содан кейін ол үлкен Чикаго аймақтық кеңесінде скаут басшысы (1927–1931) болып тағайындалды. Сол кездегі үш ірі АҚШ радиожелісі – NBC, CBS және Mutual жамборе штаб-пәтерінің жанында толық хабар тарату студияларын құрып, жамборе туралы 19 сағаттық тікелей эфирлік хабар таратуды жүзеге асырды. Белгілі радиожурналист Лоуэлл Томас және АҚШ президенті Франклин Д. Рузвельт сияқты танымал тұлғалар да жамбореге келді. Джамбореде болған кезде скауттар Гриффит стадионында Вашингтон Сенаторлары мен Бостон Ред Сокс арасындағы үш ойындық бейсбол сериясын тамашалады, Гудман Игл Скауттарға президент Рузвельтпен бірге трибунада арнайы орын берді (суретте). 1930 жылдардың соңында фашизмнің өркендеуіне байланысты Еуропа үстіне соғыс бұлттары жиналған кезде Уэст, Гудман және басқа да БАҚ басшылары скауттардың жастарды үкіметтің демократиялық принциптерін оқытуға қалай көмектесе алатынын қарастырды. 1938 жылы нацистердің еврейлерге қарсы «Хрустальдық түн» шабуылына сілтеме жасай отырып, Гудман көп ұзамай былай деп жазды: «Қудалау бағдарламасы біздің жүрегіміз бен санамызды бұрынғыдан да күштірек қоздырды. Бұл жамандыққа қарсы наразылық толқынына себеп болды, бірақ одан да маңыздысы – біздің демократиялық мемлекетімізге қатысты қанағат пен алғыс білдірудің толқыны». 1951 жылдың 16 қыркүйегінде Гудман 36 жылдық кәсіби мансабын аяқтап, ұлттық бағдарлама директоры қызметінен кетті. Оған Ұлттық далалық скаут комиссары атағы берілді, ол скауттық қызметіне ұлттық деңгейде бейтаныс ретінде жалғастырды. Гудман жазғы лагерь тәжірибесінің тек скауттық дағдыларды оқытумен ғана шектелмейтініне сенді, керісінше, скаут анты мен скаут заңындағы қағидалар скауттардың өмірінде шындыққа айналуы керек. Эдсонмен бірге ол осы қасиеттерді ең жақсы көрсететін скауттарды өздерінің құрбыларына үлгі ретінде тану үшін тәжірибелік бағдарлама бастады. Гудман мен Эдсонға американдық үнді мәдениетінің ықпалы зор болды. Олар сол жазда лагерьде балалардың қызығушылығы мен түсінігіне сай келетін құрмет қоғамын құруға шешім қабылдады. Гудман үндістердің аңыздарын және скауттардың құрбыларының танылуын мотивациялық құрал ретінде пайдаланды. Ол лагерь аяқталғанда әскерлер арасынан скауттардың идеалдарын ең жақсы көрсететін жігіттерді таңдауды ұсынды. Сайланғандар өздерінің бауырластары алдында жанқиярлықсыз қызмет ету және бауырластық рухын танытты. Эдсон Гудманға бір кезде Асыл қазына аралында тұратын Ленни Ленапидің дәстүрлері мен тілін зерттеуге көмектесті. Америкалық үнділердің ерекшеліктерімен скауттық құрмет лагерьлерінің бауырластығы сәтті өтті және келесі жазда Қазына аралында қайталанды. Конституцияны, рәсімдерді жетілдіру, белгілерді жасау және болашақ дамуды жоспарлау үшін комиссиялар құрылды. Гудманның музыкаға деген қызығушылығын көрсете отырып, ол Орденнің әніне – «Бауырластықта мызғып тұрған» сөздерін жазды, ол 1920 жылдардағы пресвитериан әндер жинағынан алынған гимннің құлпытас мелодиясына жазылды, «Құдіретті Құдай» 11.10.11.9 өлшемімен, ол 1833 жылы Алексей Львов жазған «Құдай патшаны сақтасын!» ресейлік ұлттық әнұранынан бейімделді. 1920 жылдардың басында көптеген скаут басшылары «жасырын лагерь бауырластықтары» деп аталатын нәрсеге күмәнмен қарады. 1922 жылдың қыркүйегіне қарай Орденге қарсылық соншалыққа жетті, ұлттық скаут басшыларының кездесуінде «лагерь бауырластықтарына» қарсы ресми ұсыныс жасалды. Гудман бұл ұсынысқа қарсы сөйледі: «Біздің үлкен мақсатымыз – скаут идеалдары», деді ол, «осы идеалдарды ілгерілетуге көмектесетін лагерь іс-шараларын басуға болмайды». Кеннет Дэвис өзінің «Құдайылық қызметтің бауырластығы: Орден тарихы» кітабында 1948 жылғы Ұлттық кеңестің мақұлдауы «көптеген жағдайда оның [Гудманның] жеке күш-жігері мен ұсынысының нәтижесі болды» деген қорытынды жасады. Орденнің мағынасын қорытындылап айтқанда, Е. Урнер Гудман Орденнің нұсқаулығына алғы сөз жазғанда, бауырластық құрылғаннан кейін бір жарым ғасырдан астам уақыт өткен соң былай деді:

«Орден – механикалық емес, «рухтың нәрсесі». Кез келген үлкен және өсіп келе жатқан қозғалыста ұйымдастыру, операциялық процедуралар және жабдықтар қажет, бірақ соңында олар ең маңыздысы емес. Рухтың нәрселері маңызды:
Бауырластық – ел ішінде де, шетелде де жек көрушіліктің көп болған заманда.
Қуаныштылық – пессимистердің сөздік қоры кеңейген заманда.
Қызмет – миллиондаған адамдар беруден гөрі алуға ғана қызығушылық танытқан заманда.
Бұл – Құдайдың, Ұлы рухани күштің берген нәрселері». Оның жаңа лауазымы Эуджин Карсон Блейкпен, NCC президенті (1954–1957)мен тығыз жұмыс істеуді және NCC-ге қатысатын конфессиялардың шенеуніктерімен үнемі кездесуді қамтыды. АҚШ және шетелдегі әртүрлі ерлердің шіркеулік топтарымен сөйлесу, оның пікірінше, бауырластықты ілгерілетудің бір жолы болды. Осы көрнекті шіркеу басшыларымен NCC қызметі туралы ой бөлісе отырып, Гудман он жылдан астам уақыттан кейін былай деді: «Ұлы сенім мен адал қызмет, мен сенемін, қарапайым адамдарға да, дін қызметкерлеріне де тән. Мен өмірімде көптеген ұлы дін қызметкерлерін білдім, бірақ сонымен қатар шынайы ұлы миряндарды да білдім, олардың өмірі мен істері олардың сеніміне сай келді». 1960 және 1970 жылдарда ол үш гимн жазды: «Құдай адамдарды шақырады», «Ғұламалық ғибадатханада» және «Махаббат Құдайы, өмір сыйлаған». 1965 жылы Гудман «Өмірді құру» атты естеліктер жинағын жазды, онда ол өзінің скауттық тәжірибесі туралы айтып, жас жігіттерге кеңес берді. Скауттық және шіркеу қызметіндегі жылдарына қорытынды жасап, ол былай деді: «Соңғы талдау бойынша, материалдық иеліктеріңізден гөрі рухтың нәрселері маңызды». Нельсон Блок «Рухтың нәрсесі» кітабында, тіпті 1970 жылдары сексен жастағы негіздеушінің «ложа және бөлім іс-шараларына қатысу үшін елді шарлап, жас Arrowmen-дермен қоршалған, әңгімелерімен баршаны қызықтырған» деп жазады. Гудманның есімімен аталған скаут мұражайы...