Кіріспе

Рим императоры 256–258 жылдары.

Публий Лициний Корнелий Валериан (258 жылы қайтыс болған), сондай-ақ Валериан II деп те аталады, Рим императоры Галлиен мен грек тегінен шыққан Августа Корнелия Салонинаның үлкен ұлы, император Валерианның немересі болды. Валериан аристократтық және дәстүрлі сенаторлық отбасынан шыққан.

Өмір

Император (Август) ретінде жарияланғаннан кейін Валериан көп ұзамай Галлиенді өзінің әріптес императоры етіп, ал 256 жылы немересі Валерианды Цезарь етіп тағайындады. (Бұл процесті тудырған династиялық саясат туралы талқылау үшін Салонин туралы мақаланы қараңыз). Жас Цезарь содан кейін Сирмиумда Лициний әулетінің өкілі ретінде орналастырылып, қиын жағдайға тап болған Иллирия провинцияларын басқарды, ал Галлиен Галлияға жасалған варварлардың шабуылдарымен күресу үшін назарын Германияға бұрды. Жасының кішкентай болуына байланысты (сол кезде ол он бес жастан аспаған болуы мүмкін), Валериан Ингенустың қамқорлығына берілді, ол Иллирия провинцияларының – Жоғарғы және Төменгі Паннонияның, сондай-ақ Жоғарғы және Төменгі Моэзияның губернаторы ретінде ерекше өкілеттіктерге ие болған сияқты. Салонина бұл келісімге наразы болды. Ол Валерианның шешімдеріне, күйеуі Галлиен ресми түрде келіскен *pater patriae*-ге ашық қарсылық білдіре алмаса да, Ингенустың ниеттеріне күдікпен қарап, басқаша белгілі емес Валентин есімді бір офицерден оны қадағалауды сұрады. Бұл сақтық шарасына қарамастан, Валериан 258 жылдың басында Галлиенді күдікке түсіретін жағдайларда қайтыс болды. Осы әрекет Ингенустың империяны басып алуға жасаған әрекетіне себеп болды, ол Иллирия гарнизондары мен провинциялық аппарат арасында кең қолдауға ие болды. Валерианның Иллириядағы қысқа билігі туралы біз білетініміз, Валериан мен Галлиеннің билігінде болған империяның солтүстік шекарасындағы хаостық жағдайды көрсетеді. Бұл императорлық үйдің мүшесінің қиын аймақта болуының өзі, жергілікті халықтың алыс императордың назарсыздан қалдыруынан қорқуын басуға жеткіліксіз екенін көрсетеді. Жергілікті Цезарь өзінің аймағында даусыз билікке ие болуы және оның қауіпсіздігіне төнетін ішкі және сыртқы қауіп-қатерлермен күресу үшін жеткілікті ресурстар мен тәжірибеге ие болуы керек еді. Диоклетиан мен Максимиан бұл мәселені түсінген сияқты, олар шамамен отыз бес жылдан кейін Констанций Хлорды Галлияда, ал Галлерийді Иллирияда Цезарь етіп тағайындады.