Кіріспе

1965 жылғы фильм – Нориаки Юасаның режиссерлік жұмысы, Йонесабуро Цукиджидің арнайы эффекттері бар 1965 жылғы жапондық кайдзю фильмі. Daiei Film компаниясы түсіріп, таратқан бұл фильм Gamera франшизасының және Сёва дәуірінің алғашқы фильмі. Фильмде Эйджи Фунакоши, Харуми Киритачи және Джуничиро Ямашита рөлдерін сомдайды. Фильмде билік өкілдері Арктикада атом бомбасының салдарынан оянған алып тас бақа Гамераның шабуылдарымен күреседі. «The Birds» және Toho-ның «Годзилла» фильмдерінің сәттілігі студия басшысы Масаичи Нагатаға осы сияқты фильм түсіруге түрткі болды. 1964 жылы Daiei Юасаның режиссерлігімен «Незура» фильмін түсіруге тырысты. Бірақ денсаулық сақтау департаменті жобаны тоқтатты, себебі түсірілімдерде ондаған тірі егеуқұйрықтарды пайдалану жоспарланған. Содан кейін Нагата «Незура»ның орнына «Гамераны» жасауды ұйғарып тапты. Төмен бюджет пен тар графикке байланысты Юаса ескірген жабдықтарды, кемшіліктері бар реквизиттерді қолдануға мәжбүр болды және әріптестерінен сындарлы пікірлер естіді. Юаса Цубурая Productions компаниясын шақыру туралы қысқаша әңгімелерге қарамастан, фильмді Daiei-дің ресурстарымен аяқтауға бекінді. «Гамера, алып монстр» фильмі Жапонияда 1965 жылдың 27 қарашасында көрсетілді. Жаңа түсірілімдері бар жергілікті нұсқасы 1966 жылдың 15 желтоқсанында Harris Associates, Inc. және World Enterprises Corporation компаниялары арқылы АҚШ-та «Gammera the Invincible» деген атпен көрсетілді. Бұл Сёва дәуірінде АҚШ-та кинотеатрларда көрсетілген жалғыз «Гамера» фильмі болды. Фильмнен кейін 1966 жылдың 17 сәуірінде «Гамера vs. Баругон» фильмі шықты.

Сюжет

Арктикада белгісіз ұшақты американдық истребитель атып түсіреді. Ұшақ құлап, оның жүгі – атом бомбасы жарылады. Жарылыс зор, тісті, ежелгі тасбақаны оятып жібереді. Жақын маңдағы экспедициядағы жапон ғалымдары – доктор Хидака, оның ассистенті Кёко және тілші Аоягиге эскимос басшысы тас тақташа сыйлайды, ол бұл жаратылыстың аты Гамера екенін түсіндіреді. Гамера экспедиция кемесін қиратып, қашып кетеді. Біраз уақыттан кейін Жапонияда ұшатын тарелкалар көріне бастайды. Сагами шығанағында Тошио (жақында үй жануары – тасбақасын босатуға мәжбүр болған бала) және оның отбасы Гамераға кездеседі, ол олардың шамшырағына шабуыл жасайды. Бірақ Гамера Тошионы құлаудан құтқарады. Тошио үй жануары Гамераға айналған деп ойлап, Гамераға жақындасады, себебі оның тасбақасы жоғалып кеткен. Жапонияға оралған соң доктор Хидака, Кёко және Аояги Гамера геотермальдық электр стансасына жақындағанда әскерилермен бірге барады. Оның жақындауына кедергі келтіруге тырысқанына қарамастан, Гамера электр стансасына шабуыл жасап, оның айналасындағы отты жұтады. Доктор Хидака доктор Мурасемен кеңеседі, ал әскерилер тәжірибелік тоңдыру бомбаларын қолдануды ұсынады. Бомбалар Гамераның шабуылын кейінге тығып, әскерилер аймақты жарылғыш заттармен толтырып, оны аударып тастауға жетеді. Гамера мүшелерін жиырып, отты шығарып, ұшып, ұшқыш тарелка сияқты айналады. Тошио мен оның әпкесі Нобуё Токиодағы туысының үйінде тұрып, доктор Хидаканы көріп қайтады. Тошио доктор Хидакаға Гамераның жаман емес, жалғыз екеніне сенетінін түсіндіреді. Ал доктор Хидака Гамераның табиғи отын тұтынатынын және энергия алу үшін атом бомбаларын іздеуі мүмкін екенін байқайды. Осы арада апаттар мен оқиғалар басталады: Кото ауданы су тасқынына ұшырайды, ал Токио шығанағында кемелер соқтығысады. Доктор Хидака мұның себебі Гамераның шығанақта жасырынып жүргені болуы мүмкін дейді. Халықаралық ғылыми конференция шақырылып, Осима аралында «Z» жоспарын қолдануға шешім қабылданады. Гамера Ханеда әуежайына қонды, содан кейін Токиода қиратушылық тудырады. Тошио отбасымен бірге эвакуацияланады, бірақ Тошио қашып кетеді. Әскерилер Гамераны мұнай өңдеу зауытында пойызбен мұнаймен қоректендіріп ұстап тұрады, ал «Z» жоспары дайындықтарын жалғастырады. Нобуё ағасын іздеп жүргенде, Тошио Осимада ұсталғанға дейін Гамераны көру үшін тыйым салынған аймақтарға енуге тырысады. Доктор Мурасе Нобуёға Тошионың қауіпсіз екенін хабарлайды. «Z» жоспары аяқталады, Гамера Осимаға мұнай жолымен тартылып, жағылады. Бірақ жақындап келе жатқан тайфун отты сөндіреді. Аояги Гамераны қайта шақыру үшін от жағады, бірақ оны да тайфун сөндіреді. Жақын маңдағы жанартау жарылып, Гамераны қайтадан өзіне тартады. Келесі күні «Z» жоспары іске асырылады: Гамера алып зымыранның мұрындық бөлігіне тартылып, Марсқа ұшырылады. Әлем мерекелейді, ал Тошио доктор Хидакаға ғалым болып, Гамераға баруға ниеттенгенін айтады. Тошио жынмен қоштасады.

Америка нұсқасы

"Гамера тарихы" кітабынан алынған.

Дакора

Daiei Film бастапқыда алып айдаһар "Giant Sea Demon Dakora" (大海魔ダコラ) фильмінде алып сегізбалықты көрсетуді жоспарлаған, бірақ түсірілімдерге нақты сегізбалықты қолдану қиындықтарына байланысты жоба тоқтатылды.

Незура

The Birds және Toho-ның Годзилла фильмдерінің сәттілігіне байланысты, Daiei Film компаниясының сол кездегі президенті Масаичи Нагата осыған ұқсас фильм жасауды қалап, Токиоға шабуыл жасайтын үлкен егеуқырлар бейнеленген Giant Horde Beast Nezura фильмін әзірледі. Фильм жобасын арнайы эффекттерді режиссерлеуге Йонесабуро Цукиджиге, ал фильмді режиссерлеуге Нориаки Юасаға тапсырды, студия Юасаны "сәтсіз" деп ойлағанына қарамастан. Басқа режиссерлер тапсырманы қабылдаудан бас тартқандықтан, Юаса фильмге қатысты, фильмнің жанры оларға лайық емес деп санап, олардың мансабына нұқсан келтіретінін сезінді. Алғашқыда, жандарды бейнелеу үшін тоқтаулы анимация, механикалық реквизиттер және костюм қолданылды, Рёсаку Такаяма бірнеше прототиптер мен радиобасқарылатын реквизит жасады, бірақ олар сәтті болмады және түсіру тобы миниатюралық қалалардың үстінен жүретін тірі егеуқырларды пайдалануға мәжбүр болды. Алайда, егеуқырлар жабайы, бас иесіз және бітелермен толған болды. Осыған байланысты денсаулық сақтау департаменті түсіруді тоқтатуға мәжбүр етті. Заманауи сын-пикирлерде Variety журналының Стюарт Байрон фильмдегі Z жоспарының «Gammera үшін лайықты идея, оны Z санаты деп бағалауға болады» деді. АВ клубынан Кит Фиппс «Гамера ақымақтық пен кереметтің арасындағы тамаша нүктені табады, ол айналып жүргенде қауіпті де күлкілі көрінеді. Ол Годзилла емес, бірақ оның өзіндік ерекшелігі бар» деді. IGN-ден Арнольд Т. Блумберг фильмге 10 балдық шкала бойынша 6 бал берді, «Гамера кичилік шармды сақтап қалды, бірақ бұл жақсы көрінетін иконаның сәтсіз дебюті болды» деп атап өтті. Criterion Cast-тан Джеймс МакКормик фильмді «әрбір кадрдағы еңбек пен махаббатты бағалап, қайта-қайта көруге болатын керемет фильм» деп сипаттады. Суретші және режиссер Томио Сагису (Spectreman-нің соавторы) Нагатаның Гамера идеясын өзінен ұрлағанын мәлімдеді. Сагису 1962 жылы әртүрлі студияларға кайжу телебағдарламасы үшін идеялар іздеп, аяқ-қолын қозғайтын, отты шығарып, ұшып кететін тоқтаулы анимациялық тасбақа монстры бейнеленген «The Colossal Turtle» атты демо-катушкасын көрсетті. Сагису: «Мен Daiei-де демо-катушкамды көрсеттім және ешкім не ойласа да, олар осы сілтемені Гамера үшін қолданды деп сенемін». Кейіннен, арнайы эффекттер режиссері Йонесабуро Цукиджи Сагисудың айыптауларын жоққа шығарып, Масаичи Нагатаның ұлы Хидемаса Гамера идеясын ойлап тапқанын мәлімдеді.

Үй медиасы

1987 жылы Sandy Frank Film Syndication фильмін VHS форматында "Гамера" деген атпен шығарды. Бұл шығарылымда жапон нұсқасы үшін жаңа ағылшын тіліндегі дубляж (1966 жылғы американдық нұсқадан өзгеше) болды және түпнұсқа саундтрек жаңа музыкамен алмастырылды. Neptune Media 1999 жылы VHS форматында өзгертілмеген түпнұсқа жапон нұсқасын және өзгертілген АҚШ нұсқасын шығарды. Alpha Video 2003 жылы АҚШ нұсқасының және басқа "Гамера" фильмдерінің жалпыға қолжетімді DVD нұсқасын шығарды. 2014 жылы жапон нұсқасы Mill Creek Entertainment компаниясымен Blu-ray және DVD форматында, басқа "Гамера" фильмдерімен бірге шығарылды. 2020 жылы жапон нұсқасы, американдық нұсқасы және Anvil Studios ағылшын тіліндегі дубляжы Arrow Video компаниясы шығарған "Гамера: Толық жинақ" Blu-ray жинағына енгізілді, онда франшизаның барлық 12 фильмі болды.

Мұра

Гамера, алып монстр – Mystery Science Theater 3000 бағдарламасында екі рет көрсетілген фильмдердің бірі (екеуі де Гамера ретінде), алғашқысы KTMA сериясының бастапқы бөлігінде (5-эпизод), ал екіншісі 3-маусымда (2-эпизод) көрсетілді. Кинорежиссер Гильермо дель Торо түпнұсқа Гамера фильмін өзінің ең жақсы көретін бес кайдзю фильмінің қатарына қосты. "Дракон шары" мангасында және анимесінде Даии Гамерасына ұқсас сыртқы түрі мен қабілеттері бар "Бейби Гамера" атты кейіпкер пайда болады. Кейінгі фильмдерде Гамера балаларды қорғаушы ретінде бейнелене бастады. Бұл 1965 жылғы фильмде Гамера Тошионы құтқарған көрініске жағымды жауап болғандықтан болды, Юаса былай деді: "Бұл үлкен резонанс тудырды және біз балалардан көптеген хаттар алдық. Осылайша Гамера балалардың досы атанды". Юаса мен сценарийші Нисан Такахаси осы нәтижеге үміттене білді және олардың ниеттері орындалғанда қуанды.