Кіріспе
Сасанид дәуіріне жататын Ирандағы ірі тас мүсіндерінің жиынтығы – Тақ е Бостан (طاقبستان, ) – Парсы Сасанид империясы (Иран) кезеңінде, біздің заманымыздың 4-шы ғасырында жасалған ірі тас мүсіндері бар орын. Бұл парсы Сасанид өнерінің үлгісі Керманшах қаласының орталығынан 5 км қашықтықта орналасқан. Ол Загрос тауларының төрінде орналасқан және шамамен 1700 жыл бойы жел мен жаңбырға төтеп берді. Бастапқыда мүсіндер мен аркалардың жанында және астында бірнеше табиғи бұлақтар болған, олардың кейбіреулері қазір жабылып қалған. Мүсіндердің жанындағы бұлақтар әлі де тастың алдындағы үлкен ойысқа су жеткізіп тұрады. Бұл орын археологиялық саябаққа айналдырылды, соңғы Сасани және Ислам дәуіріне қатысты бағана бас жақтары жинақталды (кейбіреулері Тақ е Бостаннан, ал қалғандары Бехистун тауынан және Керманшахтан табылған). Сасанидтер кезеңіндегі парсы мүсіндерінің ең жақсы сақталған және көрнекті мысалдарының бірі – Ардашир II (379–383) мен Шапур III (383–388) билікке кірген сәттерінің бейнеленген суреттері. Басқа Сасанид символдары сияқты, Тақ е Бостан және оның мүсіндік бейнелері билік, діни ұмтылыстар, даңқ, құрмет, сарайдың кеңдігі, ойын және күреске құштарлық, мерекелік көңіл-күй, қуаныш және шаттықты көрсетеді. Сасанид патшалары тарихи Жібек жолының бойындағы лагерь және керуен жолындағы әдемі жерді тас мүсіндерін жасау үшін таңдады. Мүсіндер қасиетті бұлақтарға жақын орналасқан, ол бұлақтар таудың жартасынан құйылатын үлкен су тоғанға ағып түседі. Тақ е Бостан және оның тас мүсіндері – Загрос тауларында сақталған 30 Сасанид ескерткішінің бірі. Америка Құрама Штаттарындағы Иран өнері мен археология институтының негізін қалаушы Артур Попп айтқандай, "өнер иран халқының ерекшелігі болды және олар осы сыйлықты әлемге ұсынды".
Taq e Bostan (طاقبستان, ) is a site with a series of large rock reliefs from the era of the Sassanid Empire of Persia (Iran), carved around the 4th century CE. This example of Persian Sassanid art is located 5 km from the city center of Kermanshah. It is located in the heart of the Zagros mountains, where it has endured almost 1,700 years of wind and rain. Originally, several natural springs were visible next to and below the reliefs and arches, some of which are now covered. Springs next to the reliefs still feed a large basin in front of the rock. The site has been turned into an archaeological park and a series of late Sassanian and Islamic column capitals have been brought together (some found at Taq Bostan, others at Mount Behistun and Kermanshah). The carvings, some of the finest and best preserved examples of Persian sculpture under the Sassanids, include representations of the investitures of Ardashir II (379–383) and Shapur III (383–388). Like other Sassanid symbols, Taq e Bostan, and its relief patterns accentuate power, religious tendencies, glory, honor, the vastness of the court, game and fighting spirit, festivity, joy, and rejoicing. Sassanid kings chose a beautiful setting for their rock reliefs along a historic Silk Road caravan route waypoint and campground. The reliefs are adjacent to sacred springs that empty into a large reflecting pool at the base of a mountain cliff. Taq e Bostan and its rock relief are one of the 30 surviving Sassanid relics of the Zagros mountains. According to Arthur Pope, the founder of the Iranian Art and Archeology Institute in the United States of America, "art was characteristic of the Iranian people and the gift which they endowed the world with."
Тау бедерлерінің сипаттамасы
Тақ е Бостан кешені жеке тұрған тасқа қашалған рельефтен және екі тас аркамен байланысты бірнеше рельефтен тұрады.
Ардашир ІІ-нің билікке келуі
Рельефтік панельдің ені шамамен 4,07 метр, ал биіктігі 3,9 метр.
II Хусров Иваны
Үлкен иванның артқы қабырғасындағы үш тұлға әдетте Ахура Мазда мен Анахитаның екі жағынан тұрған Хусров II-ні бейнелейтін болып саналады.
Шошқа мен бұғы аңшылық көрінісі
Иванның екі жағында екі аң аулау сахнасы бейнеленген.
Доулашахтың жеңілдеуі
1300 жылға саяхат жасаған жоғары рельефте Керманшах қаласындағы 19 ғасырдың Каджар әкімі Доулатшахтың үлкен аркада рельеф ойып тұрғаны бейнеленген.