Кіріспе

1851 жылы Соджорнер Труттың "Мен әйел емеспін бе?" атты сөзі. Бұл сөзді Нью-Йорк штатында құлдықта дүниеге келген Соджорнер Трут (1797–1883) айтқан. 1827 жылы бостандыққа шыққаннан кейін ол құлдыққа қарсы белгілі болған спикерге айналды. Оның сөзі 1851 жылы Огайо штатының Акрон қаласындағы Әйелдер конвенциясында жеткізілді және бастапқыда тақырыбы болмаған. Сөз екі замандас газетте қысқаша жарияланды, ал сөздің көшірмесі 1851 жылдың 21 маусымында «Анти-Славери Бугль» газетінде жарияланды. Ол 1863 жылы Америка Азамат соғысы кезінде Франсис Дана Баркер Гейдж өзге нұсқасын жариялағанда кеңінен танымал болды, ол жиі қайталанатын сұрағының арқасында «Мен әйел емеспін бе?» деп аталды. Бұл кейінірек, жақсы танымал және кеңінен қол жетімді нұсқа танымал мәдениетте және тарихшы Нелл Ирвин Пейнтердің 1996 жылғы Соджорнер Трутқа арналған биографиясына дейін тарихшылар тарапынан да жиі сілтеме жасалды. Соджорнер Трут 1797 жылы Нью-Йорк штатының Ольстер округінде Изабелла Баумфри деген атпен дүниеге келді. Ол 1827 жылы әйелдерге берген уәдесінен бас тарқаннан кейін қожайынынан қашып кетті. Ол 1840-1850 жылдары уағызшы және белсенді болды. Ол 1851 жылғы Әйелдер құқығы конвенциясында «Мен әйел емеспін бе?» деген сөзді айтты. Трут ақ нәсілді және қара нәсілді әйелдерге қатысты қарастырылатын мәмілелерге сұрақ қояды. Бөлмедегі бір еркекті көрсетіп, Трут: «Сол кісі әйелдерге арбаға көтерілуге, жоталарды аттап өтуге және барлық жерде ең жақсы орынға ие болуға көмектесу керек дейді», – дейді. Гейдж нұсқасында ол «Мен әйел емеспін бе?» деген сұрақты бірнеше рет қайталап, ешкімнің оған мұндай көмек көрсетпейтінін айтады. Ол көп бала туып, жұмыс істегендігін, оның да басқа әйелдер сияқты әйел екенін айтады. Ақ нәсілді әйелдер сияқты бала туғанына қарамастан, қара нәсілді әйелдерге ақ нәсілді әйелдерге қарағанда құрмет көрсерілмеді. Қара нәсілді әйелдер де әйел болды, бірақ олардың нәсілі төмен деп есептелгендіктен, ақ нәсілді болмаса, әйел болудің мәні болмады. Оның сөзінің ресми жарияланған нұсқасы жоқ; оның көптеген қайта жазылғандары айтылғаннан кейін бір айдан 12 жылға дейін жарияланды.

Өмірбаян

"Мен еркек пен бауыр емеспін бе?" деген сөз тіркесі 18 ғасырдың соңынан бастап британдық аболиционистер құлдықтың адамдық емес екенін айыптау үшін қолданған. Бұл еркектерге арналған ұран 1820 жылдары британдық аболиционистер тарапынан әйелдерге бейімделді, содан кейін 1830 жылы американдық аболиционистік газет "Жалпыға арналған бостандықтың генийі" басылымында құл әйелдің суреті жарияланды: "Мен әйел және бауыр емеспін бе?". "Әйелдер құқықтары туралы" деген тақырыптағы толық транскрипция 21 маусымда "Құлдыққа қарсы Бугла" газетінде жарық көрді. Оны аболиционист және газет редакторы Мариус Робинсон жазған, ол конвенцияның хатшысы болған. Робинсон Труттың алғашқы сөйлеген сәтте тыңдаушылардың арасында болды. Оның есебінде "Мен әйел емеспін бе?" деген сұрақ кездеспейді. Труттың сөйлеу стилі оңтүстік құлдарының сөйлеуінен ерекшеленді; ол Нью-Йоркте туып өскен және тоғыз жасқа дейін тек голланд тілінде сөйлеген. Гейдж Труттың сөйлеуіне қосымша пікірлер ретінде оның еркектер сияқты қамшыны көтере алатындығын, ешкім оған әйелге тиіс құрмет көрсетпегенін және оның 13 баласының көпшілігі құлдыққа сатылып кеткенін айтқан. Труттың бес баласы болған, олардың біреуі сатылып кеткен, ал ол өзінен көп баласы болғанын ешқашан мәлімдемеген. Гейдждің 1863 жылғы есебіндегі қателіктер оның сол кездегі есебімен қайшы келеді: Гейдж 1851 жылы Акронда, әсіресе баспасөзде әйелдер құқықтары конвенциясына жақсы қатысқандарын жазды, бірақ 1863 жылы конвенция жетекшілері "халықтан" қарсыластардан қорқып жүргенін жазды. Бұл Гейджтің нұсқасының қайта басылымы, ауыр диалектсіз және оның аралық түсініктемелерісіз. Ол кіріспе сөзінде осы сөйлеудің Гейдж жазғандықтан сақталғанын айтады.