"Кин-дза-дза!" (1986) – кеңес фантастикалық комедиясы. Екі адамның ғарыш саяхаты мен Киндза-дза әлеміндегі өмір туралы. Фильм сюжеті, түсірілімі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
*Кин-дза-дза!* – 1986 жылы «Мосфильм» студиясы шығарған, Георгий Данелия мен Реваз Габриадзе жазған әңгіме бойынша Георгий Данелия режиссерлік еткен советтік фильм. Бұл – Жерден келген екі ер адамның қателікпен ғарышқа саяхаттап, *Кин-дза-дза* жұлдыздық жүйесінен келген екі шетелдікпен және олардың соңғы заман әлемімен кездесетін дистопиялық ғылыми-фантастикалық қара комедия.
the animated remake
Kin dza dza! (italics=yes) is a 1986 Soviet film released by the Mosfilm studio and directed by Georgiy Daneliya, with a story by Georgiy Daneliya and Revaz Gabriadze. It is a dystopian science fiction black comedy, in which two male humans from Earth accidentally travel through space, meeting two aliens from the Kin dza dza star system and their post apocalyptic world.
Сюжет
Бұл оқиға 1980-ші жылдардағы Мәскеуде басталады. Владимир Машков, әдеттегі, бірақ қатал құрылыс шебері, Вова аға, жұмыстан шаршап үйіне оралады. Әйелі одан азық-түлік алып келуін сұрайды, сондықтан Вова жақын дүкенге барады. Қала орталығында, қазіргі Жаңа Арбат даңғылында, аяқтары жолақ, жыртылған пальто киген бір адам, өтетін адамдарға ерекше тілекпен жүгінеді: "Маған Тентурадағы планетаңның нөмірін айтшы? Немесе, кемінде, спиральдегі галактикаңның нөмірін?" Вова аға мен скрипка тартып жүрген жас грузин студенті (Скрипкашы) тоқтап, осы бейтаныс адаммен сөйлеседі. Ұзақ әңгіме барысында, бейтаныс адам оларға телепортация құрылғысын көрсетеді, оны ол "ғарышта жылжу құрылғысы" деп атайды. Вова аға осы бейтаныс адамның айтқанының рас екенін тексеруді шешеді, ескертулеріне қарамастан, құрылғыдағы кездейсоқ батырманы басады. Кенеттен Вова аға мен Скрипкашы "Кин-дза-дза" галактикасындағы "Плюк" планетіне көшіріледі. Бұл планетаның тұрғындары адамдарға ұқсайды, бірақ олардың технологиясы сырттай қарағанда қарапайым, ал мәдениеті варварлық, адамзаттың өзіне сатиралық еліктеу. Олар телепатия арқылы байланысады, олардың мәдениетінде көбінесе қолданылатын сөздер – "ку" (ку) және "кю" (кью), біріншісі жақсылықты білдіреді, ал екіншісі – барлық жамандыққа қарсы айтылатын қарғыс сөз. Алайда, плюкандықтар орыс және грузин тілдерін тез үйреніп, сөйлей алады. Плюк қоғамы екі топқа бөлінеді: "чатландар" және "патсактар" ("патсак" сөзі "кацап" сөзінің кері жазылуы, басқа пікір бойынша, "пацан" – жігіт деген сөзден шыққан, орыстарды қорлайтын термин). Осы айырмашылықты анықтау үшін флешкаға ұқсас шағын құрылғы – "визатор" қолданылады. Визаторды чатландыққа бағытталғанда, құрылғыдағы шам қызғылт сары түске жанады, ал патсаққа бағытталғанда – жасыл түске. Сондай-ақ, патсактар мен чатландар арасындағы әлеуметтік айырмашылықтар тұрақты емес екені атап өтіледі: Плюк – чатландар планеті болғандықтан, чатландар артықшылыққа ие, ал патсактар оларға құрмет көрсету үшін белгілі бір рәсімдерді орындауы керек; алайда, патсактардың үстемдік құрған және чатландардың бағынышты болған патсак планеталары да бар. Визатор Вова аға мен Скрипкашының патсак екенін көрсетеді. Қаруды ("транклюкаторларды") қолдануға және өз еріктерін жүзеге асыруға рұқсат етілген жалғыз топ – "эцилопс" (полиция сөзінің кері жазылуы). Патсак немесе чатландық болудан басқа, басқаларға деген құрмет олардың шалбарларының түсімен анықталады; әр түрлі түстер төмен дәрежелі адамдардың оларға белгілі бір санда "ку" деп айтуын талап етеді, осылайша олардың бағынуын көрсетеді. Плюкандық қоғамның номиналды басшысы – П.Ж., барлығы оған шын ниетпен құлшылық етеді және оған деген құрметсіздік қатаң жазаланады; алайда, П.Ж.-мен жеке кездескенде, ол зиянсыз және ақымақ болып көрінеді. Плюктегі отын "люц" деп аталады және ол судан жасалады. Барлық табиғи сулар, көрінеді, люцке айналдырылған, сондықтан ішуге жарамды су – құнды тауар (әрине, оны тек люцтен ғана жасауға болады). Сюжеттің көп бөлігі Плюкте қарапайым ағаш таяқшалар ("кетсе") өте құнды деп саналады деген фактіге негізделген. Вова аға мен Скрипкашы екі жергілікті тұрғынмен, Уэф пен Бимен кездеседі, олар Жерге оралу үшін жерлік дуэтке көмектеседі немесе тастап кетеді, бұл Уэф пен Бидің кемесін жөндеуді немесе П.Ж.-дің жеке резиденциясына шабуыл жасауды қамтиды. Вова аға мен Скрипкашы фильмнің басындағы сол адамды кездестіреді, бірақ ол жоғалып кетеді, сондықтан олардың онымен бірге кеткені белгісіз. Содан кейін фильм бастапқы сахнаға оралады. Алайда, Вова аға сыртқа шыққанда, қала орталығында ешкім жоқ; сонымен қатар, ол Скрипкашымен кездескенде, олар бір-бірін тани алмайды. Кенеттен, қызыл шамдары жанған трактор оларды "эцилоптарға" еске салады, екеуі де рефлекстік түрде "ку!" деп айтады, Плюкте талап етілгендей. Олар бірден бір-бірін таниды. Вова аға аспанға қарап, Уэф пен Би орындаған әнді естиді.
The story begins in 1980s Moscow. Vladimir Mashkov, aka Uncle Vova, a generic but gruff construction foreman, is returns home to his apartment after a stressful day at work. His wife asks him to buy some groceries, so Vova goes out to the nearest store. Standing right in the city centre on Kalinin Prospekt (now New Arbat Avenue), is a barefoot man, dressed in a tattered coat, who appeals to passersby with a strange request: "Tell me the number of your planet in the Tentura? Or at least the number of your galaxy in the spiral?". Uncle Vova and a young Georgian student with a violin (The Violinist) stop and talk to the strange man. During a short conversation, the stranger shows them a teleportation device, which he calls a "device for moving in space". Uncle Vova decides to test the veracity of the stranger's story, and despite the stranger's warnings, presses a random button on the device. Suddenly, Uncle Vova and the Violinist find themselves transported to the planet "Pluke" in the "Kin dza dza" galaxy. The natives of the planet appear human, with deceptively primitive looking technology and a barbaric culture, which satirically resembles that of humans. They are telepathic; the only spoken words normally used in their culture are "ku" (koo) and "kyu" (kyoo), the former stands for everything good, the latter being a swear word that stands for every bad thing. However, the Plukanians are able to quickly adapt to speaking and understanding Russian and Georgian. The society of Pluke is divided into two categories: "Chatlanians" and "Patsaks" ("пацак" is a backward spelling of "кацап", a derogatory term for Russians, according to another opinion, from "пацан", "patsan" a guy). The difference is ascertained only by means of a small handheld device, the "visator", similar in appearance to a flash drive; when pointed at a member of the Chatlanian group, an orange light on the device comes on; when pointed at a member of the Patsak group, a green light comes on. It is also noted that the social differences between Patsaks and Chatlanians are not constant: Pluke being a Chatlanian planet, Chatlanians are privileged, and a system of rituals must be followed by the Patsaks to show flattery; however, there are Patsak planets where Patsaks hold the upper hand and where Chatlanians are subservient. The "visator" shows that Uncle Vova and the Violinist are Patsaks. The only group allowed to use weapons ("tranklucators") and enforce their will are the "ecilopps" ("police" spelled backwards). Outside being a Patsak or Chatlanin, respect towards others is determined by the color of their pants; different shades require those of lower social standing to "ku" at them a predetermined number of times, displaying their submission. The nominal leader of the Plukanian society is Mr. P Zh; everybody makes their best to display fervent worship to him and disrespect is severely punished; however, when encountered in person, P Zh appears harmless and dumb. The fuel of Pluke is called "luts" and is made from water. All naturally present water has apparently been processed into luts, so drinking water is a valuable commodity (in fact, it can only be made from luts). A good deal of the plot is based on the fact that ordinary wooden matchsticks ("ketse") are considered to be extremely valuable on Pluke. Uncle Vova and the Violinist meet two locals, Uef and Bi, who at various points either help or abandon the Earthling duo in their quest to return to Earth, which at various times involves repairing Uef and Bi's ship or raiding P Zh's private compound. Uncle Vova and the Violinist finally encounter the man from the film's beginning, but he disappears, making it uncertain if he took them with him. The film then jumps back to the very beginning. As Uncle Vova heads outside, however, there is no man at the city center; furthermore, when he runs into the Violinist there, they do not recognize each other. Suddenly, a passing tractor with a flashing, orange light reminds them of the "ecilopps", and they both reflexively squat and say, "ku! ", as it was required on Pluke. They immediately recognize each other. Uncle Vova, looking at the sky, hears the sound of a song performed by the Uef and Bi.
Шығару
Фильм Ресейде DVD форматында шықты, бірақ Жапониядан басқа еш жерде көзге түспеді. Бұл себебі, фильм ұзақ уақыт бойы ағылшын тіліндегі субтитрлермен ресми түрде жарық көрмеді. Фильм түсіріліп жатқанда, "Ку" (Ку) деген сөз, "К.У." әріптерімен ұқсас дыбысталып, сол кездегі КСРО Коммунистік партиясының Бас хатшысы К.У. Черненкоға сілтеме жасағандай болғандықтан, цензура қаупі туды. Черненко 1984 жылы партия басшылығына келді, бірақ 1985 жылы қайтыс болды, соның нәтижесінде мәселе шешілді. 2005 жылы RUSCICO (Ресей кино кеңесі) фильмнің түпнұсқа орыс дыбысымен және ағылшын мен француз тілдеріндегі дубляжбен жаңа нұсқасын шығарды. Оған ағылшын және басқа тілдердегі субтитрлер де қосылды. 2013 жылы фильмнің цифрлық түрде жаңартылған Blu-ray нұсқасы жарық көрді. Фильм ағылшын тіліндегі субтитрлермен Mosfilm арқылы YouTube-та қолжетімді.
The movie has been released on DVD in Russia, but has gained virtually no notice elsewhere, with the exception of Japan. This is largely due to the fact that there was no official release of the movie with English subtitles for a long time. While the movie was in the making, a censorship threat emerged, due to the use of the word "Ku" (Koo) which sounded like the initials "K. U. ", referring to the General Secretary of the Communist Party of the USSR at the time, K. U. Chernenko. Chernenko had assumed the Party leadership in 1984, but died in 1985, which resolved the issue. In 2005, RUSCICO (Russian Cinema Council) released a version with the original Russian sound and additional English and French dubbing. It also has subtitles in English and other languages. In 2013, a digitally restored Blu ray version was released. The film is available with English subtitles on YouTube, via Mosfilm.
Сыни жауап
"Бала ақ өтірік" журналы түпнұсқасы жарық көргеннен кейін отыз жыл өткен соң, "Кин-дза-дза!" фильмін "Тарковский арқылы Монти Пайтонмен кездесетін "Безум Макс" деп сипаттап, оның көрермендер үшін маңыздылығын сақтап қалғанын айтты. Russia Beyond 2016 жылы бұл фильмді ресейліктер әлі де жақсы көретінімен келісті. 2016 жылдың 1 желтоқсанында Google "Кин-дза-дза!" фильмінің 30 жылдығын Google Doodle арқылы атап өтті.
Thirty years after its original release, Little White Lies magazine described Kin dza dza! as "Mad Max meets Monty Python by way of Tarkovsky" and said it had remained relevant to audiences. Russia Beyond agreed that the film was still well loved by Russians in 2016. On 1 December 2016, Google celebrated the 30th anniversary of Kin Dza Dza! with a Google Doodle.
Анимациялық қайта жасау
2013 жылы Данелия "Ку! Кин-дза-дза!" (Ку! Кин дза дза!) атты фильмнің анимациялық қайта жасалған нұсқасын шығарды. Анимациялық нұсқа түпнұсқа фильмнің сюжетіне негізделген, бірақ балалар мен халықаралық көрермендерге арналған. Оның бюджеті 140 миллион рубльді құрады. "Ку! Кин-дза-дза!" 2013 жылғы Азия-Тынық мұхиты экрандық сыйлықтарында "Үздік анимациялық фильм" сыйлығын жеңіп алды. Анимациялық қайта жасалған фильм негізінен қолмен салынған анимациялық фильм, сонымен қатар компьютерлік анимация да қолданылған.
In 2013, Daneliya released an animated remake of the film, named Ku! Kin dza dza! (Ку! Кин дза дза). The animated version was based on the plot of the original film, but was targeted more towards children and international audiences. It had a budget of 140 million rubles. Ku! Kin dza dza! won Best Animated Feature Film in the 2013 Asia Pacific Screen Awards. The animated remake is mainly a traditionally animated (drawn by hand) feature film, with some computer animation.