Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1976 жылғы кеңес телефильмі
1976 Soviet television film
"Тағдырдың ирониясы немесе булы ваннаңызды қабыл алыңыз!" (Ирония судьбы, или С лёгким паром!, сөзбе-сөз: Тағдырдың ирониясы, немесе жеңіл бумен!), көбінесе "Тағдырдың ирониясы" деп қысқартылатын бұл 1976 жылғы советтік романтикалық комедиялық телефильмді Эльдар Рязанов режисселік еткен, ал басты рөлдерді Андрей Мягков, Барбара Брыльска, Юрий Яковлев және Любовь Добржанская сомдаған. Сценарийін Эмиль Брагинский мен Рязанов жазған, ол режиссердің 1971 жылғы "Жаңа жыл түнінде бірде" (Однажды в новогоднюю ночь) пьесасының негізінде еркін құрылған. "Мосфильм" студиясында түсірілген "Тағдырдың ирониясы" – бұл комедиялық және қайғымен араласқан махаббат оқиғасы. Бұл совет телевизиясының ең сәтті туындыларының бірі болды және Ресей мен посткеңестік елдерде Жаңа жыл қарсаңындағы аса танымал классикалық фильм ретінде қала береді, оны әр Жаңа жыл қарсаңында миллиондаған адам қайта-қайта көреді.
The Irony of Fate, or Enjoy Your Bath! (Ирония судьбы, или С лёгким паром!, literally: The Irony of Fate, or With A Light Steam! ), usually shortened to The Irony of Fate, is a 1976 Soviet romantic comedy television film directed by Eldar Ryazanov and starring Andrey Myagkov, Barbara Brylska, Yury Yakovlev and Lyubov Dobrzhanskaya. The screenplay was written by Emil Braginsky and Ryazanov, loosely based on the director's 1971 play, Once on New Year's Eve (Однажды в новогоднюю ночь). Filmed at the Mosfilm Studios, The Irony of Fate doubles as a screwball comedy and a love story tinged with sadness. It was one of the most successful Soviet television productions and remains a highly popular New Year's Eve classic in Russia and the post Soviet states, with millions tuning in to rewatch it every New Year's Eve.
Сюжет
Негізгі сюжеттік желі – Брежнев дәуіріндегі қоғамдық архитектураның бірқалыптылығы. Бұл мәселе күлкілі анимациялық прологта (суретші-мультипликатор Виталий Песков салған, режиссерлік еткен) түсіндіріледі, онда архитекторлар саясаткерлер мен бюрократиялық кедергілерге қарсы тұра алмайды. Соның салдарынан, бір-біріне ұқсас, функционалды, бірақ қиялы жоқ көп қабатты үйлер Кеңес Одағының барлық қалалары мен ауылдарында бой көтерді. Дәстүр бойынша, достар тобы Жаңа жылды тойлау үшін Мәскеудегі баняға (дәстүрлі орыс моншасы) жиналады. Достардың бәрі басты кейіпкер Женя Лукашиннің (Андрей Мягков) Галяға (Ольга Науменко) үйленуіне тост айтып, қатты мас болады. Моншадан кейін достарының бірі, Павлик (Александр Ширвиндт), Ленинградқа ұшу керек, және оны әуежайға бүкіл топ апарып салады. Әуежайға жеткен кезде Женя мен Павлик есінен танып, құлайды. Қалған достары кімнің ұшаққа отыруы керек екенін есіне кіргізе алмайды. Олар Павлик емес, қателесіп Женяны ұшаққа мінгізеді. Женя ұшақ бойы ашуланған орынбасар иығында ұйықтап кетеді (Елдар Рязановтың қысқа комедиялық эпизоды). Орынбасар Женяға Ленинградта ұшақтан түсуге көмектеседі. Женя Ленинград әуежайында оянады, әлі де Мәскеуде екенін ойлайды. Таксиге отырып, мас күйінде үйінің мекенжайын айтады. Ленинградта Женяның Мәскеудегі үйімен бірдей мекенжайда, сол сияқты жобамен салынған көп қабатты үй болады. Лифтпен "өз" пәтеріне көтеріледі, таңқаларлықтай, кілт есікке сәйкес келеді ("стандартты пәтерлер стандартты құлыптармен"). Ішінде жиһаз да Женяның пәтеріндегідей, бірақ Женя мас болғандықтан ешқандай айырмашылықты байқамайды. Осы уақытта пәтердің иесі Надя Шевелова (Барбара Брилска) үйге келіп, Женяның төсегінде ұйықтап жатқанын көреді. Жағдайды одан да қиындататыны, Надяның күйеуі Ипполит (Юрий Яковлев) еш хабарсыз келеді. Ипполит ашуланып, Женя мен Надяның түсіндірулеріне сенбей, пәтерден шығып кетеді. Женя Мәскеуге қайтуға дайындалып тұрғанда, жағдай оны қайта-қайта оралуға мәжбүр етеді. Надя Женядан қанша тез болса, сонша жақсы құтылуды қалайды, бірақ ертеңгі күнге дейін Мәскеуге тікелей рейс жоқ. Сонымен қатар, Женя Мәскеуге қоңырау шалып, Галяға болған жағдайды түсіндіруге тырысады. Ақырында ол Галяға жетеді, бірақ Галя ашуланып, телефонды қояды. Ипполит та Надяға қоңырау шалып, Женяның жауабын естиді. Женя Галядан келетін қоңырауларды қабылдауға тырысса да, Ипполит жағдайдың шындығын қабылдаудан бас тартады. Надя теміржол станциясына барып, Женяға Мәскеуге билет алады, бірақ Женя оны жыртып тастап, кетуден бас тартады. Екеуінің де түнгі оқиғаны түсінгені көрінеді. Осылайша Женя мен Надя Жаңа жылды бірге қарсы алуға мәжбүр болады. Бастапқыда олар бір-біріне деген жеккөрушіліктерін сақтайды, бірақ уақыт өте келе мінездері жұмсарады, және олар бір-біріне ғашық бола бастайды. Таңертең, мас Ипполит пәтерге кіріп, Женя мен Надяны өзінің ақылсыз әрекеттерімен (қысқы пальтосы мен шляпасымен душ қабылдайды) және сонымен бірге оқиғаға қатысты логикалық және шындыққа жақын пікірлерімен таң қалдырады. Ипполит, "көз жасымен" Надядан түгелдей бас тартады. Екеуі де болған оқиғаның бәрі – иллюзия екенін сезінеді, және ажырасу туралы қиын шешім қабылдайды. Женя ауыр жүрекпен Мәскеуге қайтады. Ал Надя бәрін қайта ойлап, бақытын жіберіп алған шығар деп шешіп, Женяны табу үшін Мәскеуге ұшақпен келеді. Оның мекенжайы бірдей, кілті Женяның құлыпқа сәйкес келеді.
The key subplot is the drab uniformity of Brezhnev era public architecture. This setting is explained in a humorous animated prologue (directed and animated by cartoonist Vitaly Peskov) in which architects are overruled by politicians and red tape. As a result, the identical, functional but unimaginative multistory apartment buildings found their way into every city, town, and suburb across the Soviet Union. Following their annual tradition, a group of friends meet at a banya (a traditional public "sauna" bathhouse) in Moscow to celebrate New Year's Eve. The friends all get very drunk toasting the upcoming marriage of the central male character, Zhenya Lukashin (Andrey Myagkov) to Galya (Olga Naumenko). After the bath, one of the friends, Pavlik (Aleksandr Shirvindt), has to catch a flight to Leningrad and the entire group is going to take him to the airport. By the time the group makes it to the airport, Zhenya and Pavlik are passed out. The remaining friends cannot remember which person from their group is supposed to travel. They mistakenly get Zhenya onto the plane instead of Pavlik. Zhenya spends the entire flight sleeping on the shoulder of his annoyed seatmate (Eldar Ryazanov in a brief comedic cameo appearance). The seatmate helps Zhenya get off the plane in Leningrad. Zhenya wakes up in the Leningrad airport, believing he is still in Moscow. He stumbles into a taxi and, still quite drunk, gives the driver his address. It turns out that in Leningrad there is an identical address that belongs to an apartment buildings of a design identical to Zhenya's building in Moscow. He takes the elevator to "his" apartment and, surprisingly, the key fits in the door (as alluded to in the introductory narration, " building standard apartments with standard locks"). Inside, even the furniture is nearly identical to that of Zhenya's apartment, but Zhenya is too drunk to notice any minor differences. Meanwhile, the apartment's resident, Nadya Shevelyova (Barbara Brylska), comes home and finds Zhenya asleep on her bed. To make matters worse, Nadya's fiancé, Ippolit (Yuri Yakovlev), shows up without an advance notice. Ippolit becomes furious, refuses to believe Zhenya and Nadya's explanations, and storms out. Zhenya is about to leave to get back to Moscow but circumstances make him return repeatedly. Nadya wants to get rid of Zhenya as soon as possible, but there are no flights to Moscow until the next morning. Additionally, Zhenya tries repeatedly to call Moscow and explain to Galya what has happened. Eventually, he does contact Galya, but she is furious and hangs up on his call. Ippolit also calls Nadya's apartment and hears Zhenya answer. Although Zhenya is trying to be available to receive potential calls from Galya, Ippolit also refuses to accept the truth of the situation. Nadya goes to the railway station and buys a train ticket to Moscow for Zhenya, but he abruptly rips it up and refuses to leave. It seems more and more clear that Zhenya and Nadya are the only two people who understand the night's circumstances. Thus, Zhenya and Nadya are compelled to spend New Year's Eve together. At first, they continue to treat each other with animosity, but gradually their behavior softens, and the two fall in love. In the morning, a drunken Ippolit barges into the apartment and amazes Zhenya and Nadia with his erratic behavior (he takes a shower right in his winter coat and hat) and at the same time logical and close to the truth arguments about what happened on this New Year's Eve. Ippolit, wet "with tears", leaves Nadia for good. The duo feel that everything that has happened to them was a delusion, and they make the difficult decision to part. With a heavy heart, Zhenya returns to Moscow. Meanwhile, Nadya reconsiders everything and, deciding that she might have let her chance at happiness slip away, takes a plane to Moscow to find Zhenya. She has no difficulty finding him as their addresses are the same, and her key matches his lock.
Саундтрек
Сценарийді оқығаннан кейін композитор Микаэль Таривердиев жанрлық әртүрлілігіне оның қызығушылығын тудырды. Ол оны өзі үшін Рождестволық ертегі ретінде анықтады, ал музыкалық сүйемелдеу үшін "махаббат туралы, бақыт туралы, қызғаныш туралы, мейірімділік туралы, түсінілгім келеді" деген тақырыптағы сегіз романс таңдады. Бұл романстар алғашқыда экранда болып жатқан оқиғаға қарама-қарсы келіп көрінген, бірақ кейін "дыбыс пен сурет арасындағы қиылыс орын алды". "Тағдырдың ирониясы" фильмінің саундтрегі 1976 жылы Микаэль Таривердиевтің Melodiya фирмасының LP тақтасында жарық көрді. Толық саундтрек 2009 жылы Bomba Music (Ресей) және 2016 жылы Earth (Ұлыбритания) компанияларынан шықты. Фильмдегі ерлер әндерін көбінесе Сергей Никитин, әйелдер әндерін Алла Пугачева орындайды. Алғашқыда Анна Герман фильмге әндер орындауға дайындалып жатқан, бірақ жазу жүргізілмеді – шетелдік әншіні шақыруға қаражат сметаға қосылмаған.
After reading the script, composer Mikael Tariverdiev was puzzled by its genre diversity. As a result, he defined it for himself as a Christmas fairy tale, and for musical accompaniment he chose eight romances "about love, about happiness, about jealousy, about kindness, about the desire to be understood" which at first sound like a sharp counterpoint to what is happening on the screen, but then "scissors between the sound and the picture converged". The soundtrack for The Irony of Fate was partly released on Mikael Tariverdiev's LP in 1976 by Melodiya. A full soundtrack was released in 2009 by Bomba Music (Russia) and in 2016 by Earth (UK). Male vocals are mostly performed by Sergey Nikitin, female vocals — by Alla Pugacheva. Initially, Anna German was preparing to perform songs for the film, but the recording did not take place — the funds for the invitation of a foreign singer were not included in the estimate.
Қабылдау
"Қияметтің ирониясы" сериалының екі кезекті эпизоды алғаш рет 1976 жылдың 1 қаңтарында сағат 18:00-де Кеңес Одағының орталық телеарнасы, "Бірінші бағдарлама" арқылы көрсетілді. Фильм көрермендер арасында зор табысқа ие болды: автор Федор Раззаков "де-факто бүкіл ел көрсетілімді тамашалады" деп еске алады; көрермендер саны шамамен 100 миллионға жуық деп есептелді. Халықтың жоғары сұранысына байланысты, фильм 7 ақпанда қайта көрсетілді. 1978 жылға қарай, фильмнің бірнеше рет көрсетілуінен кейін, барлық көрсетілімдерді, алғашқы көрсетілімді қоса алғанда, тамашалаған көрермендердің жалпы саны 250 миллионға жуық деп бағаланды, сондай-ақ 7 миллион билет сатылды. "Советский экран" журналының оқырмандары "Қияметтің ирониясы" фильмін 1976 жылдың үздік фильмі деп таныды және Андрей Мягковты жылдың үздік актері деп дауыс берді. 1977 жылы Рязанов, Брагинский, оператор Владимир Нахабцев, композитор Микаэль Таривердиев және актерлер Барбара Брилска мен Мягков фильмді жасауға салған үлесі үшін КСРО Мемлекеттік сыйлығымен марапатталды. Алайда, бірқатар сыншылар режиссерді совет көрермендеріне елдерінің "жағымсыз жақтарынан" көздерін бұруға мүмкіндік берген "қашқындық" фильм жасады деп айыптады. 1977 жылғы "Советский экран" журналында Рязанов "көрерменді сендіру, жігерлендіру – бұл үлкен күнә емес" деп жауап берді. Ол өзінің туындылары мемлекеттік билік органдарына ұнату үшін жасалмағанын, олардың оптимизмі "табиғи" екенін, "мәжбүрлі" емес екенін мәлімдеді. "Неполадки в русском доме" ("Ресей үйіндегі бұзылыстар") атты кітабында Сергей Кара-Мурза Рязановтың кейіпкерлерінің "антисоветтік" сипаты үшін, сондай-ақ "ішкі эмигранттар" бейнесін қалыптастыруы мен дамытуы үшін айыптаған сын мақала жариялады. Оның пікірінше, фильмнің кейіпкерлері – "сол жылдардағы интеллектуалдардың типік өкілдері, олардың әлеуметтік ерекшеліктері осы топқа жақын", бірақ олар отыздан асып, отбасы мен балалары жоқ, ал олардың аналары (соғыстан кейінгі буын үшін бұл ерекше жағдай) олардың жайлылығы мен материалдық жағдайына қамқорлық жасайды. Фильмнің кейіпкерлерінің "әдемілендірілген элиталық, аристократиялық" бейнесін интеллигенцияның елеулі бөлігі қабылдап, сіңіріп алды, содан кейін олар "көтеріліске құлшыныспен қабылдады және Сахаровты қолдады". 2019 жылы архидиакон Владимир Василик фильмдегі бірнеше тақырыпты талдады: Хрущев-Брежнев дәуіріндегі совет интеллигенциясының жетімдігі мен әкесіздігі, махаббат пен сатқындық, маскүнемдік, қарлы боран – тағдырдың символы және Жаңа жылға арналған тозақтық ойынның метафорасы. Ол фильмді "барлық ұлылығы мен трагедиясы бар соңғы социализм дәуірінің ескерткіші" деп сипаттады, сонымен бірге "Құдайды жоғалтқан адамдардың жер бетінде суыған махаббатының көрінісін" көрсетеді. Құдайға деген құштарлық негізінен "көне трагедиялардағы хордың рөлін атқаратын әндер мен өлеңдерде" білдіріледі.
The two consecutive episodes of The Irony of Fate were originally broadcast by the Soviet central television channel, Programme One, on 1 January 1976, at 18:00. The film was a resounding success with audiences: author Fedor Razzakov recalled that "virtually the entire country watched the show"; the number of viewers was estimated to have been about 100 million. In response to popular demand, the feature had a first re run on 7 February. By 1978, after several further broadcasts of the picture, the accumulated number of viewers for all of the showings including the first was estimated at 250 million. which sold 7 million tickets. The readers of Sovetskii Ekran, the official publication of the State Committee for Cinematography, voted The Irony of Fate as the best film of 1976, and chose Andrey Myagkov as the best actor of the year. In 1977, Ryazanov, Braginsky, cinematographer Vladimir Nakhabtsev, composer Mikael Tariverdiev and actors Barbara Brylska and Myagkov were all awarded the USSR State Prize in recognition of their participation in making the film. Simultaneously, however, critics accused the director of creating an escapist film which allowed the Soviet audience to turn away from the "unattractive features" of their country's reality. In a 1977 issue of Sovetskii Ekran, Ryazanov responded that "to reassure, to encourage the viewer – it is not such a sin." He rejected the claims his pictures were meant to please state authorities, stating their optimistic nature was "spontaneous" rather than "forced". In his book "Nepoladki v russkom dome"(Неполадки в русском доме) Sergey Kara Murza posted a critical article in which he reproached Ryazanov for the "anti Sovietism" nature of his heroes, as well as for the formation and cultivation of images of "internal emigrants" by him. In his opinion, the heroes of the film are "typical intelligents of those years with social traits close to this circle," who, however, are well over thirty but they do not have a family and children, while having energetic mothers [almost implausible for a post war generation] who care about their comfort and material well being. The subtle signs of the "far fetched elitism, aristocracy" of the film's characters were picked up and assimilated by a very significant part of the intelligentsia, who eventually "enthusiastically accepted Perestroika and applauded Sakharov". In 2019, archdeacon Vladimir Vasilik analyzed several themes of the film orphanhood and fatherlessness of the Soviet intelligentsia of the Khrushchev Brezhnev era, love and betrayal, drunkenness, blizzard as an image of Fate and a metaphor of infernal fun for the New Year, and described the film as "a monument to the era of late socialism with all its greatness and tragedy," which at the same time "carries the reflection of the love fading on earth from people who have experienced God abandonment." Longing for God is transmitted primarily "in songs and poems that serve as a chorus in ancient tragedy."
Мұра
Фильм ресейлік танымал мәдениеттің классикалық туындысы ретінде кеңінен танылып, дәстүрлі түрде Ресейде және барлық бұрынғы кеңестік республикаларда Жаңа жыл қарсаңында көрсетіледі (Эндрю Хортон мен Майкл Брашинский оның мәртебесін АҚШ-та мерекелік фильм ретінде ерекше орын алатын Франк Капраның 1946 жылғы "Жан керемет" фильмімен салыстырды). Фильмнің саундтрегі де жоғары бағаланып, посткеңестік елдердегі бір дәуірдің ең танымал және ерекше музыкасының қатарына кіреді. Украинада 2015 жылы лицензия иегері STB актриса Валентина Тализинаға "ұлттық қауіпсіздігіне қатысты мәлімдемелер жасағаны үшін" Украинаға кіруге тыйым салғаннан кейін бұл дәстүр тоқтатылды. 2006 жылы Channel One арнасында көрсетілген "The First Fast" атты Жаңа жылдық музыкалық фильмде "Тағдырдың ирониясы" фильміне шағын жалғасы қосылды. Ипполит пен Надя 30 жылдан кейін кездеседі. Шын жүректен әңгімелескенде Женя мен Надяның тез арада ажырасқаны және Ипполит әлі үйленбегені белгілі болады. Надяның "Неге?" деген сұрағына ол: "Мен сені күтіп жүрмін. Әлі де күтіп жүрмін" деп жауап береді. Надя не деу керектігін білмей, "Кешір" деп ысқырып айтады. Ипполит жалғыз қалады. Глеб Колондо (Ватникстан): "Бұл фильм екі жылдан кейін шыққан Бекмамбетовтің [фильмінен] жақсырақ болған сияқты".
The film is widely regarded as a classic piece of Russian popular culture and is traditionally broadcast in Russia and almost all former Soviet republics every New Year's Eve (Andrew Horton and Michael Brashinsky likened its status to that held by Frank Capra's 1946 It's a Wonderful Life in the United States as a holiday staple). The soundtrack of the film was also highly appreciated and places among the most famous and recognizable music of an era in post Soviet countries. This tradition was discontinued in Ukraine in 2015 when licence holder STB decided not to broadcast the movie after the actress Valentina Talyzina was banned from entering Ukraine for "statements contradicting the interests of our national security". In 2006, The New Year's Eve musical film "The First Fast", shown on Channel One, included a mini sequel to "The Irony of Fate". Ippolit and Nadia meet after 30 years. During the heartful conversation, it turns out that Zhenya and Nadia broke up quite quickly and Ippolit is still not married. To Nadia's question, "Why?" he answers: "I've been waiting for you. And I keep waiting." Nadia doesn't know what to answer and whispers "Don't be sad". Ippolit remains alone. Gleb Kolondo (Vatnikstan) considered: "It seemed to be better than Bekmambetov's [film] two years later"
Жалғасы
Оның жалғасы, "Қияметтің ирониясы 2" 2007 жылдың желтоқсан айында шықты, кассада сәтті болды және 5 миллион долларлық өндіріс бюджетіне қарсы 55 миллион доллардан астам табыс әкелді. Фильмде Константин Хабенский мен Елизавета Боярская Лукашин мен Шевелеваның есейген балалары рөлінде ойнады, олар өз ата-аналарының басынан өткен жағдайға ұқсас жағдайға түсіп қалды. Андрей Мягков түсірілімдерге қатысқанмен, кейіннен соңғы нәтижеге қанағаттанбағанын және өкініш білдірді.
A sequel, The Irony of Fate 2, was released in December 2007, becoming a box office hit and grossing over $55 million to a production budget of $5 million. The film starred Konstantin Khabensky and Elizaveta Boyarskaya as the grown up children of Lukashin and Sheveleva who have managed to get into the same situation as their parents did. Andrey Myagkov, although he took part in the filming, eventually expressed his regret and dissatisfaction with the final result.
Қайта жасау
2015 жылы Санни Деол және Кангана Ранаут қатысқан "I Love NY" фильмінің үнді ремейкі шықты. Фильм сыншылар тарапынан жақсы бағаланбады және кассада сәтсіздікке ұшырады. 2022 жылы "About Fate" атты американдық ремейкі жарық көрді. Оны Мэриус Вейсберг түсірді, ал басты рөлдерде Эмма Робертс пен Томас Манн ойнады.
In 2015, an Indian remake of the film called I Love NY was released, starring actors Sunny Deol and Kangana Ranaut. The film performed poorly critically and was a box office flop. In 2022, an American remake of the film titled About Fate was released. It was directed by Maryus Vaysberg and starred Emma Roberts and Thomas Mann in the lead roles.