Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейлік аниматор (1941 жылы туған)
Russian animator (born 1941)
Юрий Борисович Норштейн (15 қыркүйек 1941 жылы туған) – совет және ресейлік аниматор, ең танымал туындылары – "Түкілгіннен шыққан кірпік" және "Мысалдар әңгімесі" анимациялық фильмдері. 1981 жылдан бері Николай Гогольдің осы аттас повесі негізінде "Шырмауық" толық метражды фильмін жасап келеді. "Вашингтон пост" газетінің мәліметінше, "оның дәуіріндегі ғана емес, барлық уақыттағы ең үздік аниматор деп санайтындар көп".
Yuri Borisovich Norstein (Ю́рий Бори́сович Норште́йн; born 15 September 1941) is a Soviet and Russian animator best known for his animated shorts Hedgehog in the Fog and Tale of Tales. Since 1981, he has been working on a feature film called The Overcoat, based on the short story by Nikolai Gogol of the same name. According to The Washington Post, "he is considered by many to be not just the best animator of his era, but the best of all time".
Балалық шағы және ерте өмір
Юрий Норштейн екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ата-анасы эвакуацияда болғанда Пенза облысының Андреевка ауылында еврей отбасында дүниеге келді. Ол Мәскеудің Мариина Роща ауданында өсті. Көркемсурет мектебінде оқығаннан кейін, Норштейн бастапқыда жиһаз фабрикасында жұмыс істеді. Содан кейін екі жылдық анимация курсын бітіріп, 1961 жылы "Союзмультфильм" студиясында жұмысқа орналасты. Аниматор ретінде қатысқан алғашқы фильмі – "Кім "Мяу" деді?" (1962).
Yuri Norstein was born to a Jewish family in the village of Andreyevka, Penza Oblast, during his parents' World War II evacuation. He grew up in the Maryina Roshcha District of Moscow. After studying at an art school, Norstein initially found work at a furniture factory. Then he finished a two year animation course and found employment at studio Soyuzmultfilm in 1961. The first film that he participated in as an animator was Who Said "Meow"? (1962).
Кино мансабы
Алғашқыда ол 50-ге жуық фильмде аниматор болып жұмыс істеген соң, өзінің фильмін түсіру мүмкіндігіне ие болды. 1968 жылы «25 қазан, бірінші күн» фильмімен дебют жасады, режиссураны Аркадий Тюринмен бөлісті. Фильмде 1920-шы жылдардағы совет суретшілері Натан Альтман мен Кузьма Петров Водкиннің туындылары қолданылды. Оның келесі маңызды жұмысы – Иван Иванов-Ваномен бірлесіп түсірілген «Керженетс шайқасы» (1971) болды, бұрын Норштейн 1969 жылғы «Жыл мезгілдері» фильмінде оның басшылығымен жұмыс істеген еді. 1970-ші жылдар бойы Норштейн көптеген фильмдерде аниматор ретінде жұмыс істеді (толық тізімін IMDb-де табуға болады), сонымен қатар бірнеше фильмнің режиссері де болды. Онжылдық өте барысында оның анимациялық стилі одан әрі жетілді, жазық кескіндерге емес, тегіс қозғалатын суреттерге немесе күрделі эскиздерге ұқсады. Оның ең танымал фильмі – соғыстан кейінгі совет әлемінде өскендігі туралы желілік емес, автобиографиялық «Ертегілер ертегісі». Норштейн анимациясында ерекше техника қолданады, ол үш өлшемді көрініс беру үшін бірнеше шыны жазықтықтарды пайдалануды қамтиды. Камера бір метрдей тереңдіктегі шыны жазықтықтардың үстінен қарап тұрады (әрқайсысы 25–30 см қашықтықта). Жеке шыны жазықтықтар көлденең және камераға қарай немесе одан алыстауға мүмкіндік береді (кейіпкердің жақындауы немесе алыстауы әсерін беру үшін). Ол көп жылдар бойы әйелі, суретші Франческа Ярбусовамен және оператор Александр Жуковскиймен бірлесіп жұмыс істеді. 1970-ші жылдардың соңы мен 1980-ші жылдардың басында Норштейннің анимациялық фильмдері мемлекеттік және халықаралық наградалармен марапатталды. Бірақ, ащы иронияға толы жағдай, 1985 жылы ол Гогольдің «Шинель» ромасының (болжамды) толықметражды бейімделуі бойынша жұмыстың өте баяу жүргені үшін «Союзмультфильм» студиясынан босатылды. Ол кезде ол әдеттегідей үш адамнан тұратын кішкентай командасымен екі жыл жұмыс істеп, он минутты аяқтаған еді. 1993 жылдың сәуір айында Норштейн және тағы үш жетекші аниматор (Федор Хитрук, Андрей Хржановский және Эдуард Назаров) Ресейде Анимация мектебі мен студиясын (SHAR Studio) құрды. Студияның акционерлерінің бірі – Ресей кино комитеті. Күні бүгінге дейін Норштейн «Шинель» фильмі жөнінде жұмыс істеп келеді – оның мінсіздікке ұмтылуы оған «Алтын құбыжық» деген лақап атты әкелді. Жоба көптеген қаржылық қиындықтарға және сәтсіз бастамаларға тап болды, бірақ Норштейн қазіргі уақытта жобаның Ресейдің ішінде де, сыртында да бірнеше көздерден сенімді қаржыландыруға ие екенін айтты. Бүгінгі күнге дейін кем дегенде 25 минут дайын. Фильмнен қысқаша, төмен сапалы видеоклиптер жарияланды. Фильмнің алғашқы 20 минуты Ресей музейлерінде Норштейннің туындыларының көрмелерінде де көрсетілді. Фильмнің толық нұсқасы 65 минуттық болады деп күтілуде.
After working as an animation artist in some fifty films, Norstein got the chance to direct his own. In 1968, he debuted with 25th October, the First Day, sharing directorial credit with Arkadiy Tyurin. The film used the artwork of 1920s era Soviet artists Nathan Altman and Kuzma Petrov Vodkin. The next film in which he had a major role was The Battle of Kerzhenets (1971), a co production with Russian animation director Ivan Ivanov Vano under whose direction Norstein had earlier worked on 1969's Times of the Year. Throughout the 1970s Norstein continued to work as an animator in many films (a more complete list can be found at IMDb), and also directed several. As the decade progressed his animation style became ever more sophisticated, looking less like flat cut outs and more like smoothly moving paintings or sophisticated pencil sketches. His most famous film is Tale of Tales, a non linear, autobiographical film about growing up in the postwar Soviet world. Norstein uses a special technique in his animation, involving multiple glass planes to give his animation a three dimensional look. The camera is placed at the top looking down on a series of glass planes about a meter deep (one every 25–30 cm). The individual glass planes can move horizontally as well as toward and away from the camera (to give the effect of a character moving closer or further away). For many years, he has collaborated with his wife, the artist Francheska Yarbusova, and the cinematographer Aleksandr Zhukovskiy. Throughout the late 1970s and early 1980s, Norstein's animations were showered with both state and international awards. Then, in a bitter twist of irony, he was fired from Soyuzmultfilm in 1985 for working too slowly on his latest film, a (presumably) feature length adaptation of Gogol's The Overcoat. By that time he had been working on it with his usual small team of three people for two years and had finished ten minutes. In April 1993, Norstein and three other leading animators (Fyodor Khitruk, Andrei Khrzhanovsky, and Eduard Nazarov) founded the Animation School and Studio (SHAR Studio) in Russia. The Russian Cinema Committee is among the share holders of the studio. To this day, Norstein is still working on The Overcoat – his ardent perfectionism has earned him the nickname "The Golden Snail". The project has met numerous financial troubles and false starts, but Norstein has said that it currently has reliable funding from several sources, both from within and outside of Russia. At least 25 minutes have been completed to date. A couple of short, low resolution clips have been made available to the public. The first 20 minutes of the film have also toured among various exhibits of Norstein's work in Russian museums. The full film is expected to be 65 minutes long.
Саяси көзқарастар
Норштейн Ресей үкіметін ашық түрде сынап келді. Ол Pussy Riot тобының сотталуына қарсылығын білдірді және үкіметтегі жемқорлықты әшкерелегеннен кейін түрмеде қайтыс болған Сергей Магнитскийдің өліміне алаңдаушылығын жеткізді. Ол 2022 жылы Украинаға жасалған Ресейдің басып кіруіне қарсы Novaya Gazeta газетінде жарияланған ашық хатқа қол қойған Ресей анимация индустриясының 370 өкілінің бірі болды.
Norstein has been an outspoken critic of the Russian government. He voiced his opposition to the conviction of the band Pussy Riot and voiced his concerns over the death of Sergei Magnitsky in prison after he had exposed corruption within the government. He was among 370 people in the Russian animation industry signing an open letter against the 2022 Russian invasion of Ukraine that was published in Novaya Gazeta shortly after the invasion began.
Шығарылымдар
2K ажыратымдылығындағы Норштейн режиссерлік еткен алты театрлық қысқаметражды фильмді жапондық Imagica кинолабораториясы көшірді. Олардың гастрольдік көрсетілімдері 2016 жылдың желтоқсанынан бастап Жапония кинотеатрларында ойнатылды және 2017 жылдың 26 мамырында Blu-ray дискісінде жарық көрді.
2K resolution transfers of the six theatrical shorts directed by Norstein by were made by the Japanese film laboratory Imagica. A touring programme of them was played in cinemas in Japan beginning in December 2016 and they were released on Blu ray Disc there on 26 May 2017. and cited Hedgehog in the Fog as one of his favourite animated films.