Кіріспе

Дэвид Орликоу (20 сәуір 1918 – 19 қаңтар 1998) – канадтық саясаткер, Канада Парламентінің Ұлы кеңесінің көп жылғы депутаты. Ол 1962 жылдан 1988 жылға дейін Жаңа демократиялық партиясынан Виннипег Солтүстік сайлау округін өкілдік етті.

Отбасы

Орликов Луи Орликовтың (1965 жылы қайтыс болған) және Сара Черняктың (1927 жылы қайтыс болған) ұлы еді. Ол Лайонел Орликовтың (1932-2008) жартылай ағасы, Луи Орликов пен Сильверта “Сильвия” Андерсонның (1971 ж. қайтыс болған) ұлы, және Элизабет Энн Славинмен (1932-2021) үйленген. Олардың бес ұлы және екі қызы болған (екі бауыр – Дэвид пен Джон, Горд, Дэн, Питер, Нэнси және Кейт). Ол Манитоба университетінде білім алған, еңбек педагогы және фармацевт ретінде жұмыс істеді. Орликов 1946 жылдың 1 маусымында Велма (Вал) Кейнге үйленді. Олардың Лесли есімді бір қызы болды. Оның анасы Сара 1925 жылы Виннипег мектеп кеңесіне 3-ауданның мектеп сенімдісі ретінде сайланды. Орликовтың туысы Миндел Черняк Шепс оның зейнеткерлікке шығуынан кейін оның орнын басып, 1950 жылға дейін сақтап тұрды, содан кейін оның ағасы Саул Черняк сайланды. Орликовтың ағасы Лайонел де 1988-1998 жылдар аралығында Виннипег мектеп кеңесінің сенімдісі болды. Лионель Орликов зейнеткерлікке шыққаннан кейін, оның орнын ұлы Джон, қазір Виннипег қалалық кеңесшісі, иеленді. Джуди Василия Лейс, оның сайлау округі, депутат ретінде де, парламент депутаты ретінде де, бұрын Орликов өкілдік еткен аймақтың көп бөлігін қамтыған, Орликовтан алған кеңестері мен ақпаратын, сондай-ақ оның көптеген телефон қоңырауларын еске алды. Васильсия Лейстің провинциялық әріптестері, НДП депутаттары Дейв Чомиак пен Дуг Мартиндейл де осы телефон қоңырауларын алғандардың қатарында екенін мойындады. Дуг Мартиндейлдің айтуынша, Орликов саясаттан ешқашан толыққанды кеткен жоқ, себебі ол әрқашан түрлі мәселелерді зерттеп, жинаған ақпаратын Манитобаның НДП депутаттары мен парламент депутаттарына жеткізіп отырды. Орликов Манитоба заң шығарушы жиналысының кітапханасына жиі баратын, тіпті ауруханада жатқанда да аурухана бөлмесін шағын кеңсеге айналдырған. Өмірінің соңғы аптасында Орликов темекі шегудің денсаулық сақтау жүйесіне тигізетін қаржылық әсерін және федералдық және провинциялық үкіметтердің темекі өнеркәсібіне қарсы қандай сот процесін бастауы керектігін зерттеді, осылайша шығындардың бір бөлігін қайтарып алуға болатын еді.

ЦРУ-ны сотқа беру

1950 жылдары Велма Орликов Монреальдегі Аллан Мемориал институтында емделіп жатқанда, Американың Орталық барлау агенттігі сол жерде МКУЛТРА аясында миды жуу эксперименттерін жүргізіп жатты. Ол білмей тұрып LSD-мен уландырылды және миды жууға арналған жазбаларды тыңдады. Кейін ол сегіз басқа бұрынғы науқаспен бірге ЦРУ-ны қатыгездікпен қарым-қатынас жасағаны үшін сотқа берді және сотты жеңіп алды. 1979 жылдың басында Орликов Юзеф Рау және Джим Тернер заңгерлерінің кеңсесіне Нью-Йорк Таймс газетінде Эвен Камеронның зерттеулеріне ЦРУ-ның қатысы туралы мақала оқығаннан кейін қоңырау шалды. 1977 жылдың 2 тамызындағы, Николас Хоррок жазған мақала "ЦРУ-ның мінез-құлықты бақылау үшін пайдаланған жеке мекемелер" деп аталды. Хорроктың мақаласында Джон Маркстың жұмысы туралы айтылды, оның ЦРУ қызметі туралы құжаттамасы, Ақпараттық еркіндік туралы заңға сәйкес алынған, Orlikow және басқалар v. АҚШ ісінде пайдаланылды. Басқа талапкерлердің қатарында Жан Чарльз Пейдж, Роберт Логи, Рита Циммерман, Луи Вайнштейн, Жанин Хуард, Ливия Штадлер, Мэри Морроу және Флорэнс Ланглебен ханым болды. ЦРУ 1988 жылы келісімге келді. Велма 1990 жылы қайтыс болды. Өмірінің соңында Дэвид Орликов Свенд Робинсон сияқты НДП депутаттарын Аллан институтының құрбандары мен олардың отбасыларына үкіметтен өтемақы алуға шақырды.