Кіріспе
Қаңтардың артқы бөлігіне жақын кішкентай тесік (брек). Түйме тесігі деп те аталады. Бұл тесік, оттықтың сырттан қарудың (онда ұнтақ жанады) камерасына кіруіне мүмкіндік береді. Отынды тұтандыру үшін, оқпанға жақыл, шамшырақ немесе кремнийден жасалған құрылғы арқылы тұтандырылатын ұшқын қолданылады. Түйме тесігі болмаса, ұнтақты тұтандыру өте қиын, себебі ұнтаққа басқа жолмен, тек қана қарудың оқпан арқылы кіруге болады. Кейінгі капкалы қаруларда, тұтандыру үшін соққыға сезімтал қапшық қолданылады, ол конустық "мұртқаның" үстіне орналастырылады. Мұртқаның ішіндегі қуыс канал (флеш арнасы) қарудың камерасына дейін созылады және түйме тесігінің қызметін атқарады. Қазіргі заманғы қаптамалы қаруларда, ұнтақ заряд картридждің ішінде болады, ал картридж корпусының артқы жағында модификацияланған соққы қапшығы (пример) орналасқан. Примерлік ұяшық пен корпус камерасының арасында флеш-шоптар деп аталатын бір немесе бірнеше тесіктер болады, олар картридждің ішіндегі түйме тесігінің орнында қызмет етеді. Артиллерияда, зарядтың тұтануын қамтамасыз ету үшін түйме тесігіне оқ-дәрі, фитиль, шамшырақ немесе үйкеліс тұтандырғыш салынады. Тұтандыру соққы арқылы немесе электрлік жолмен жүзеге асырылуы мүмкін.
A touch hole, also known as a cannon vent, is a small hole at the rear (breech) portion of the barrel of a muzzleloading gun or cannon. The hole provides external access of an ignition spark into the breech chamber of the barrel (where the combustion of the propellant occurs), either with a slow match (matchlock), a linstock or a flash pan ignited by some type of pyrite (wheellock) or flint based gunlock (snaplock, snaphaunce, and flintlock), which will initiate the combustion of the main gunpowder charge. Without touch hole, it would be nearly impossible to ignite the powder because the only otherwise access into the barrel is from the front via the muzzle, which is obturated by the projectile. In the later caplock firearms, the ignition sparks are generated by a shock sensitive percussion cap placed over a conical "nipple", which has a hollow conduit known as the flash channel, that leads into the barrel and serves the same function as the touch hole. In modern breechloading firearms, the propellant charge is packaged inside a cartridge, which has a modified percussion cap (primer) seated in a cavity at the back end of the cartridge case. Between the primer pocket and the case chamber are one or more apertures known as flash holes, which serves functionally as a touch hole inside the cartridge. In artillery, priming powder, a fuse, squib, or friction igniter is inserted into the touch hole to ensure ignition of the charge. The ignition might be achieved via striking or electrically.
Қаруларды тоқтайтын
Қаруды тіктеп салу – бұл оқ тесігіне тіктеп соғылатын тікті болатпен уақытша қаруды қолданудан шығару тәсілі; оны алу өте қиын болатын. Егер арнайы тік болмаса, штыкпен оқ тесігіне соғып, сындырып, пышақтың ұшын ішінде қалдыру арқылы да тіктеп салуға болар еді. Қаруды оның ағаштан жасалған шассиін өртеп немесе тұмсықтарын бұзу арқылы да қолдануға жарамсыз етуге болар еді. Граф Фридрих Вильгельм фон Бисмарк «Жылқы әскерінің тактикасы туралы лекцияларында» жау артиллериясымен кездесуі күтілетін жағдайда әрбір жылқы әскерінің қаруды тіктеп салуға қажетті құралдарын алып жүруін ұсынды. Егер қару жауға түсіп қалу қаупі болса, оның экипажы оны өздеріне қарсы пайдаланудан алдын алу үшін тіктеп салатын. Егер қаруды алып кету мүмкін болмаса және оны қайта басып алу ықтималдығы болса, жаудан алынған қарулар да тіктеп салынар еді. Қарсы шабуылдарды болдырмау және кемелерді кері шегіну кезінде қорғау үшін, американдық революциялық соғыс кезінде Рейнджердің Уайтхейвенге жасаған шабуылы сияқты, жаудың қаруларын тіктеп салуға бағытталған жасырын миссиялар да жүргізілуі мүмкін еді.