Кіріспе

Эстондық композитор

Хайно Эллер (7 наурыз 1887 – 16 маусым 1970) – эстондық композитор және педагог, қазіргі эстон симфониялық музыкасының негізін қалаушы ретінде белгілі.

Өмір

Эллер Тартуда дүниеге келді, онда скрипка мен музыка теориясы бойынша жеке сабақтар алды, бірнеше ансамбль мен оркестрлерде ойнады және скрипкашы-солист ретінде өнер көрсетті. 1907 жылы Санкт-Петербург консерваториясына скрипканы оқуға түсті. 1908-1911 жылдары заңгерлік мамандықты оқыды. 1920 жылы Эллер Петроград консерваториясы деп аталған консерваторияны бітірді. Оның кіші інісі Александр Эллер – мүсінші болды. 1920-1940 жылдары Эллер Тарту жоғары музыка мектебінде музыка теориясы және композиция профессоры болды. Осы кезеңде ол Тарту композиторлық мектебін құрды, ол көптеген композиторларды, соның ішінде Эдуард Тубинді тәрбиеледі. 1940 жылы Таллин консерваториясында композиция профессоры болып, 1970 жылы қайтыс болғанға дейін сабақ берді. Эллер – композициядан сабақ беретін педагог болды. Ол Тартуда құрған мектеп Артур Капп басқарған Таллин мектебіне қарсы салмақ ретінде танылды. Эллердің педагогикалық таланты жан-жақты. Оның шәкірттерінің тізімі осыған ең айқын дәлел: олардың әрқайсысы ерекше және өзгеше стиль қалыптастырды. Оның студенттерінің арасында Эдуард Тубин, Виллем Капп, Калжо Рейд, Борис Корвер, Анатолий Гаршнек, Лео Нормет, Вальтер Оякер, Уно Наиссу, Арне Оит, Яан Рэтс, Хеино Юрисалу, Арво Перт, Ало Полдме, Лепо Сумера, Борис Парсаданян, Альфред Каринди, Эдуард Оя, Олав Рутс және Карл Лейхтер болды.

Отбасы

Хайно Эллер 1942 жылы неміс оккупациялық билігінің концлагерінде еврей болғандықтан атылып өлтірілген пианист Анна Кремерге үйленген.