Теодор Герцл Гастер: Өмір және ғылыми еңбектері

Кіріспе

Британдық туған американдық дінтанушы Теодор Герцль Гастер (21 шілде 1906 - 2 ақпан 1992) – салыстырмалы дін, мифология және дін тарихы саласындағы еңбектерімен белгілі болған британдық туған американдық дінтанушы. Ол "Теспис: Ритуал, миф және драма көне Таяу Шығыста" (1950), "Өлі теңіз кітаптары", сондай-ақ сэр Джеймс Фрейзердің 13 томдық "Алтын тармақ" атты еңбегінің бір томдық қысқартылған нұсқасымен танымал. Гастер осы еңбекке жаңартпалар, түзетулер және кеңейтілген түсіндірмелер енгізген.

Өмір

Гастер Лондонда туған, ол фольклоршы Мұса Гастердің ұлы, сол кезде ағылшын сефардтары қауымының бас раввині, тумысымен румын және белгілі лингвист және иудаика ғылымының шебері. Ол сондай-ақ жетекші сионист болды және ұлын 1904 жылы, бала туылмай тұрып қайтыс болған Теодор Герцльдің есімімен атады. Теодор Балфур декларациясының алғашқы нұсқасы оның әкесінің үйінде дайындалғанын еске алды. Оның анасы Майкл Фридландердің қызы болған. Гастерлер үйіне Черчилль, Ленин және Фрейд келіп кеткен. Лондон университетінде білім алған Гастер 1928 жылы классика мамандығы бойынша бакалавр, ал 1936 жылы Таяу Шығыс археологиясы бойынша магистр дәрежесін алды. Магистрлік диссертациясында ол өзінің негізгі еңбегінің алдын ала көрінісін "Рас Шамра мәтіндері және драманың шығу тегі" деп атады. 1939 немесе 1940 жылы Гастер Лондоннан Нью-Йоркке көшіп, Колумбия университетінде докторлық диссертациясын бастады. Докторлық дәрежесін алу барысында ол жарияланымдарын жалғастырды. 1942 жылы Колумбияда аспирантурада жартылай штаттан сабақ бере бастады, ал 1945 жылы Филадельфиядағы Дропси колледжінде де жартылай штаттан сабақ берді. 1946 жылдан 1950 жылға дейін Нью-Йорк университетінде семит өркениетінен дәріс оқыды. 1940-жылдардың ортасынан 1960-жылдардың ортасына дейін ол АҚШ-тың көптеген колледждері мен университеттерінде, сондай-ақ Лидс университетінде үш рет қонақ профессор болып жұмыс істеді. Гастердің алғашқы толық уақытты американдық қызметі 1945 жылы болды, ол бір жарым жыл Вашингтондағы Конгресс кітапханасының еврей бөлімінің меңгерушісі болып қызмет етті. 1951 және 1952 жылдары ол Рим университетінде діндер тарихы бойынша Фулбрайт стипендиаты болды, ал 1961 жылы Мельбурн университетінде Киелі кітапты зерттеу және діндер тарихы бойынша Фулбрайт стипендиаты болды. Гастердің ең танымал кітаптарының көпшілігі 1950-ші жылдары жарық көрді, оның ішінде оның Өлі теңіздің орамдарының аудармасы, оның шеберлігі үшін кеңінен мақтау алды; Фрезердің миф және ритуал теориясын ежелгі Таяу Шығысқа және одан әрі қолдану; және Фрезердің "Алтын бұта" (Жаңа Алтын бұта) кітабының қысқартылған және жаңартылған нұсқасы (1959), онда ол теорияны сақтап қалды, бірақ деректерді жаңартты. Бұл Фрейзердің он екі томдық үшінші басылымынан алынған, оны Фрейзердің өзі 1922 жылы бір томға қысқартқан. Гастердің соңғы үлкен еңбегі, екі томдық "Ескі өсиеттегі миф, аңыз және әдет-ғұрып" (1969) Фрейзердің Ескі өсиеттегі халықтық әңгімелердің қысқартылған және жаңартылған нұсқасы болды. 1955 жылы ол Folkways Records компаниясында "Иврит тілі: Теодор Г. Гастердің түсіндірмелері мен оқулары" атты альбом шығарды. Тек 1966 жылы, алпыс жасында, Гастер Колумбия университетінің әйелдер бакалавриаты бөлімшесіндегі Барнард колледжінде дін профессоры ретінде тұрақты толық уақытты академиялық лауазымға ие болды. Ол оқу бағдарламасын қайта құруға көмектесті және 1968-1972 жылдары Дін кафедрасын басқарды. Ол лекция оқып жүріп, 1971 жылдан 1981 жылға дейін Дропси колледжінде дін профессоры және ежелгі Таяу Шығыс зерттеулерінің директоры болды, ол кезде Дропси университеті деп аталды. Барнардтан зейнетке шыққаннан кейін ол тағы да көптеген американдық университеттерінде қонақ профессор болып жұмыс істеді. Ол Флоридаға Флорида университетінде бірнеше жыл бойы сабақ беру үшін көшіп келді. Ол 1988 жылы Филадельфияға көшіп, 1992 жылдың 2 ақпанында қайтыс болды. Бір кезде Барнард колледжінде сабақ берген Элейн Пейджлс өзінің "Нанымның шегінен: Томаның құпия Евангелиясы" (2003) кітабында Барнардтағы әріптесі Гастердің "Лондонның бас раввинінің он үшінші ұлы" болғанын жазды. Ол Киелі кітаптың барлық тілдерін білген, ал 1976 жылы бір сабақта оның 32 тілді білетіні туралы хабар жеткен. Оның сабақтары жылы адамгершілік, әзіл-қалжың, сын-қатер, жігерлендіру және зиялылыққа толы болды.

Gaster was born in London, the son of the folklorist Moses Gaster, then Chief Rabbi of the English Sephardi community, who was Romanian by birth and a well known linguist and scholar of Judaica. He was also a leading Zionist, and named his son after his friend, Theodor Herzl, who had died in 1904, shortly before the boy's birth. Theodor recalled that the first draft of the Balfour Declaration was prepared in his father's home. His mother was the daughter of Michael Friedländer. Visitors to the Gaster home included Churchill, Lenin, and Freud. Educated at the University of London, Gaster received an undergraduate degree in classics in 1928 and a master's degree in Near Eastern archaeology in 1936. His master's thesis, a preview of his key work, was titled "The Ras Shamra Texts and the Origins of Drama." In 1939 or 1940 Gaster moved from London to New York and began work on a PhD at Columbia University. While pursuing his doctorate, he continued to publish. In 1942 he began teaching part time in the graduate school at Columbia, and in 1945 he also began teaching part time at Dropsie College in Philadelphia. From 1946 to 1950 he was a lecturer on Semitic civilization at New York University. From the mid 1940s until the mid 1960s, he was a visiting professor at many colleges and universities in the United States and three times at the University of Leeds. Gaster's first full time American post came in 1945, when he served for a year and a half as chief of the Hebraic Section of the Library of Congress in Washington, D. C. In 1951 and 1952, he was a Fulbright Fellow in the history of religions at the University of Rome, and in 1961 he was a Fulbright Fellow in Biblical studies and history of religions at the University of Melbourne. Most of the books for which Gaster is best known were published in the 1950s, including his translation of the Dead Sea Scrolls, widely admired for its felicitousness; Thespis, his application of the Frazerian myth and ritual theory to the ancient Near East and beyond; and his abridgment and updating of Frazer's The Golden Bough (The New Golden Bough [1959]), in which he retained the theory but updated the data. This abridgment was of Frazer's twelve volume third edition of his opus, which Frazer himself had abridged into one volume in 1922. Gaster's final major work, the two volume tome Myth, Legend, and Custom in the Old Testament (1969), was similarly an abridgement and updating of Frazer's Folk lore in the Old Testament. In 1955, he released an album on Folkways Records, The Hebrew Language: Commentary and Readings by Theodor H. Gaster. Only in 1966, at the age of sixty, did Gaster secure a permanent full time academic post, as professor of religion at Barnard College, the women's undergraduate division of Columbia University. He helped revamp the curriculum and was Head of the Department of Religion from 1968–1972. He continued to lecture widely, and from 1971 to 1981 he was professor of religion and director of ancient Near Eastern studies at Dropsie College, by then renamed Dropsie University. Upon his retirement from Barnard, he was once again a visiting professor at many American universities. He relocated to Florida to teach for several years at the University of Florida. He moved to Philadelphia in 1988 and died there on February 2, 1992, survived by his wife, Lotta, and daughter, Corinna. Elaine Pagels, who taught for a time at Barnard College, notes in her book Beyond Belief: The Secret Gospel of Thomas (2003), that Gaster, her Barnard colleague, was "the 13th son of the Chief Rabbi of London. He knew all the languages of the Bible, and, at one time in 1976, students in one of his classes heard that he knew 32 languages in all. His teaching was full of warm humanity, humor, challenge, encouragement, and wit."