Жұмсақ қапшықтар: Сүйектер мен бұлшықеттерді қорғаушылар
Synovial bursa
Синовиалды қаптар – буындардағы сүйектер мен бұлшықеттерді қорғайтын, қозғалысты жеңілдететін сұйықтыққа толы кішкентай қышқылдар. Түрлері мен орналасуы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сүйектер мен буындардағы бұлшықеттерді қорғау үшін сұйықтықпен толтырылған қапшықтар.
Fluid filled sacs which cushion the bones and muscles around joints
Синовиялық бурса, көбінесе жай ғана бурса (bursae немесе bursas) деп аталады, – бұл синовиялық мембранамен қапталған, ішкі капиллярлық қабаты тұтқыр синовиялық сұйықтықпен (қатаңдығы бойынша шикі жұмыртқаның ағындай) толтырылған кішкентай сұйықтыққа толы қапшық. Ол буынға жақын сүйектер мен сіңірлер және/немесе бұлшықеттер арасында күшін азайтады. Бұл сүйектер арасындағы үйкелісті азайтып, еркін қозғалуға көмектеседі. Бурсалар денедегі көптеген ірі буындардың маңында орналасқан.
A synovial bursa, usually simply bursa (: bursae or bursas), is a small fluid filled sac lined by synovial membrane with an inner capillary layer of viscous synovial fluid (similar in consistency to that of a raw egg white). It provides a cushion between bones and tendons and/or muscles around a joint. This helps to reduce friction between the bones and allows free movement. Bursae are found around most major joints of the body.
Құрылымы
Орналасуына байланысты бурсаның үш түрі бар: тері асты, бұлшықет асты және шеміршек асты. Тері асты бурсасы тері мен астындағы сүйектің арасында орналасқан. Ол терінің сүйек үстінен тегіс қозғалуына мүмкіндік береді. Мысалдары: тізе қапшығының үстіндегі препателлярлық бурса және шынтақтың ұшындағы олекранондық бурса. Бұлшықет асты бурсасы бұлшықет пен астындағы сүйек немесе жақын орналасқан бұлшықеттер арасында табылсады. Бұл қозғалыс кезінде бұлшықеттердің бір-біріне тиюіне кедергі келтіреді. Ірі бұлшықет асты бурсасы – трохантерикалық бурса, ол жамбас сүйегінің үлкен трохантері мен үстіндегі үлкен қақ бұлшықетінің арасында орналасқан. Шеміршек асты бурсасы шеміршек пен сүйек арасында орналасқан. Мысалдар: иық бұлшықетінің шеміршегін қорғайтын субакромиалдық бурса және тізеден жоғары, жамбас сүйегінің дистальды бөлігінен үлкен алдыңғы жамбас бұлшықетінің шеміршегін бөліп тұратын супрапателлярлық бурса. Кездейсоқ пайда болатын бурса – бұл организмде табиғи түрде қалыптаспаған бурса. Дене бетінің кез келген бөлігіне қайталама стресс түскенде, оның астында кездейсоқ бурса пайда болады. Мысалдар: студенттің шынтағы және бунақ.
Based on location, there are three types of bursa: subcutaneous, submuscular and subtendinous. A subcutaneous bursa is located between the skin and an underlying bone. It allows skin to move smoothly over the bone. Examples include the prepatellar bursa located over the kneecap and the olecranon bursa at the tip of the elbow. A submuscular bursa is found between a muscle and an underlying bone, or between adjacent muscles. These prevent rubbing of the muscle during movements. A large submuscular bursa, the trochanteric bursa, is found at the lateral hip, between the greater trochanter of the femur and the overlying gluteus maximus muscle. A subtendinous bursa is found between a tendon and a bone. Examples include the subacromial bursa that protects the tendon of shoulder muscle as it passes under the acromion of the scapula, and the suprapatellar bursa that separates the tendon of the large anterior thigh muscle from the distal femur just above the knee. An adventitious bursa is a non native bursa. When any surface of the body is subjected to repeated stress, an adventitious bursa develops under it. Examples are student's elbow and bunion.
Клиникалық маңызы
Бурсаның жұғуы немесе тітіркенуі бурситке (бурсаның қабынуына) алып келеді. Бурсалардың ауруларының жалпы атауы – "бурсопатия".
Infection or irritation of a bursa leads to bursitis (inflammation of a bursa). The general term for disease of bursae is "bursopathy."
Этимология
Латын тілінде "bursa" сөзі орта ғасырлық латын тілінде "қалта" немесе "кішкентай сөмке" деген мағынаны білдіреді, анатомиялық бұрсаның қап сияқты қызметіне байланысты осылай аталған. "Bursae" немесе "bursas" – оның көпше түрі.
[[wikt:bursa#Latin is Medieval Latin for "purse", so named for the bag like function of an anatomical bursa. Bursae or bursas is its plural form.