Кіріспе

Филип Рахв (10 наурыз 1908 жылы Купин қаласында, Ресей империясы – 22 желтоқсан 1973 жылы Кембридж қаласында, Массачусетс штаты) – американдық әдеби сыншы және эссеші. 1933 жылы Уильям Филлипспен бірге «Партизандық шолу» журналын құрды, ол XX ғасырдың бірінші жартысындағы ең беделді әдеби журналдардың бірі болды. Бастапқыда Коммунистік партиямен байланысып, пролетарлық әдебиет идеологиясын қолдаған Рахв, кейіннен журналында қазіргі заманғы әдебиеттің алуан түрлі өкілдерін жариялады. Ол Кафканы американдық оқырмандарға таныстырған алғашқылардың бірі болды.

Өмір

Ол Ресей империясының Купин қаласында еврей отбасында дүниеге келген. Отбасы көшіп, екі жыл Венада тұрды, онда Филип гимназияда оқыды. Ол Февел Гринберг деген атпен туған. Әкесі және Селиг пен Дэвид ағаларымен бірге Род-Айленд штатындағы Провиденс қаласына келді. Бір кезде анасы таңдаған Палестинада тұрып, 1928 жылдан 1931 жылға дейін Орегон штатының Портленд қаласында еврей тілінен сабақ берді. Алғашында Филип Ранн есімімен жазды. Кейіннен 1932 жылы жарияланған мақаласында "Рахв" деген ат пайда болды. 1933 жылы Рахв Америка Коммунистік партиясына қосылды. "Партизандық шолу" 1937 жылы Мәскеу соттарынан кейін Кеңес үкіметінің саясатынан бас тартып, "Жаңа жамағат" журналының Гранвилл Хикс сияқты сталиндік Халық фронты жақтастарымен үздіксіз қарым-қатынас үзілді. 1937 жылдың 1 қазанында Америка Коммунистік партиясы оны троцкишіл деп танып, партиядан шығарды. Рахв өмірінің соңғы жылдарында Брандейс университетінде оқытушылық етті және 1973 жылы Массачусетс штатының Кембридж қаласында қайтыс болды.

Әдеби мансап

Филип Равтың жазушылық жолы Ұлы депрессия кезінде басталды. Ол марксизмнің әдеби ағымдары мен пролетариат әдебиетінің өркендеуін көрнекті етті. Ұжымдық идеология іздестірілісінде ол және оның буыны жиырма жылдардағы көрнекті жазушылардың формализмі мен қоғамдық өмірден алшақтауына қарсы болды. Бірақ Т.С. Элиот олар үшін ерекше жағдай болды, өйткені Рав оның терең ой-өрісі мен тарихи сезімін қадір тұтты, Элиоттың саяси консерватизм мен діни дәстүрге бет бұруына қарамастан. Рав жазушының ішкі қайшылықтары оның жетістігінің басты өлшемі деп есептегендіктен, Элиоттың консервативті көзқарастары мен оның туындыларындағы революциялық идеяларды қабылдауға қуанды. Равтың әдеби беделі «Партизандық шолу» және «Нью-Йорк кітап шолуы» сияқты журналдардағы редакторлық, авторлық және сыншылық қызметінен туды. Жазушылық жолының бастапқы күндерінен бастап ол өзінің маңызды әдеби құндылықтарын айқындады: еуропалық және американдық өнер дәстүрлерінің, сондай-ақ әдеби модернизм мен радикализмнің синтезінің қажеттілігі; мұндай синтезді жүзеге асырудағы марксистік диалектиканың рөлі; әлемді жан-жақты түсінуге және жазушының заманындағы басты идеяларды таратуға көмектесетін космополитизмнің маңызы; аймақ, ұлт немесе этникалық қағидаларға негізделген тар көзқарастарды қабылдамау. Оның ең көп цитаталанған эсселерінің бірі – «Ақ жүз бен қызыл жүз» атты туындысында екі қарама-қарсы ағымды көрсетті: Генри Джеймс және Натаниел Хоторн сияқты жоғарғы топтың өкілдері мен Уолт Уитман және Марк Твен сияқты қарапайым халық. Бұл сана мен тәжірибе, символизм мен реализм арасындағы қақтығысқа әкелді. Рав бұл қақтығыстан наразы болды және болашақта Марсель Пруст пен Томас Манн сияқты еуропалық жазушыларға тән синтезге үміттенді. Рав 1930 жылдардың соңында «Партизандық шолу» журналында редакторлық және жазушылық қызметі арқылы әдеби беделінің биігіне жетті. Оның ықпалы 1940 жылдары да жалғасты, ол Еуропа мен Америка авторларының, әсіресе Генри Джеймстің шығармаларын зерттеп, оның беделін қайта жаңғыртуға үлкен үлес қосты. Алайда, 1950 жылдары саяси бағыттың өзгеруімен ол бұрынғы әдеби және саяси беделінен шегінді. Ол осы кезеңде «Партизандық шолу» журналында аз рөл атқарды және басқа басылымдарда, әсіресе «Нью-Йорк кітап шолуында» эсселерін жариялады. 1960 жылдары Жаңа солшылдыққа деген қысқа ғана қызығушылығы көңілі толмауымен аяқталды. Ол Достоевский туралы кітабын аяқтауға үлкермеді.