Кіріспе

Ресей княздығы (1238–1486)

Белозерское княжество – 13-15 ғасырларда Ресейдің солтүстігінде гүлденген Ресей княздығы. Ресейдің қазіргі әкімшілік бөлінісі бойынша, княздық Вологда облысының батысында, Белое көлінің оңтүстігінде орналасқан. Оның астанасы Белозерё (қазіргі Белозерск) қаласы болды, ол бастапқы жылнамадағы бес қаланың бірі. 1238 жылы моңғол шапқыншылығы кезінде тәуелсіздік алғанға дейін Ростовпен тығыз байланыста болды. Дмитрий Донской Белозерьді бақылауына алып, оны ұрпақтарына тапсырды; Иван III оны ресми түрде Мәскеуге қосып алды.

Тарих

Бастапқы жылнамада Рюрик Вес тайпасын Белозерого жібергені айтылады. Бірақ осыған дейін де қалада жергілікті тұрғындар мекен еткен. Саймон Франклин хрониканы қазіргі құндылықтармен қабылдамауға кеңес береді; жаңа қала мен жаңа билеуші әулеттің құрылуы туралы аңыз әңгімелер, басқа да мифологиялық түпнұсқа оқиғалар сияқты, түрлі мәдениеттерде кездесетін нәрсе. Рурик дәуірінде Ростов пен Белозерь Новгородтың билігінде болды, бірақ кейін 11-ші ғасырдың соңында Киевтен тікелей басқарылды. Князьдік 1238 жылы Ростов княздығынан бөлінді. Белозерь (қазіргі Белозерск) қаласы оның астанасы болды. Глеб Белозерьдің алғашқы князі (шамамен 1238–1278 жылдар) атанды. Ол Сартақтың қызына үйленіп, зор беделге ие болды. Белозерьдің кейінгі билеушілері осы неке арқылы Шыңғыс ханның ұрпағы екенін дәріптеді. Глеб билік еткен кезде княздіктің аумағы Белое көлінің алабын, Шексна өзенінің төменгі ағысын және Кубенское көлін қамтыды. 1389 жылы ол Мәскеулік Ресейге бағындырылды. Мәскеудің Ұлы князі Дмитрий Донской княздікті ұлы Андрей Дмитриевичке тапсырды. 14-ші ғасырдың соңында княздікке қарасты жерлерде екі маңызды монастырь салынды: 1397 жылы Кирилло-Белозерск монастыры және 1398 жылы Ферапонтов монастыры. Бұл бастаманы Мәскеу княздары қолдады, олар монастырьлардың негізін салуды солтүстікте Мәскеудің ықпалын күшейтудің бір құралы деп есептеді. 1486 жылы Белозерь және Верея княздықтарының біріккен құрамындағы княздік ресми түрде Мәскеудің Ұлы княздығына қосылды. Рурик әулетінен тараған көптеген ұрпақтар Мәскеуге көшіп, еркек желісі бойынша қазірге дейін жалғасуда. Белосельскі-Белозерск әулеті олардың ішіндегі ең танымалдары болды.

Экономика

Хроника Белозердің маңыздылығын көрсетеді, себебі ол Рюриктің бауырының тұрағы болған, алайда қала ірі саяси орталыққа айналмады, бірақ оған жиі тоқтау жасалды. Белозерьо шағын ауылдық елді мекен болғанымен, онда кең сауда желілерін көрсететін, мысалы, тарақтар сияқты скандинавиялық заттар қазылып алынды. Бұдан әрі, Белозерьодан табылған X ғасырға жататын фрагменттер оңтүстік аймақтардан қалаға тауар әкелінгенін көрсетеді. Белозерьода Киевтен шыны ыдыстар саудаланып, қалалар арасындағы сауда байланыстарын көрсетті.

Князьдер тізімі

Дмитрий Донскойдың ұлы Андрей және оның ұлы Михаил Белозердің 1485 жылы ресми түрде қосылғанға дейін атақты князьдері болды.