Кіріспе

Даниялық суретші (1886–1940)

Герда Мари Фредрике Вегенер (Готлиб; 15 наурыз 1886 – 28 шілде 1940) – даниялық иллюстратор және суретші. Вегенер сәндік суреттерімен, содан кейін жыныс және махаббатқа қатысты өз заманының шекараларын кеңейткен суреттерімен танымал. Бұл туындылары кейде лесбияндық эротика ретінде жіктеліп, олардың көпшілігі оның серіктесі, трансгендер суретші Лили Эльбеден шабыттанды. Кейін Францияда Вегенер әйелдердің сүйкімділік күшін көрсеткен немесе жыныстық қатынасқа түсетін суреттер жасады. Бұл ашық туындылар "лесбияндық эротика" деп есептеліп, заңсыз көркем кітаптарда жарияланды.

Париж, Франция

1912 жылы Вегенер және оның серіктесі Лили Эльбе Парижге (Франция) көшіп барды. Ол «Салон дез Юмористе», «Салон дез Индипендан» және «Салон д’Отомн» көрмелеріне қатысты. Олар 1904 жылы үйленді, Герда 18 жаста, ал Лили 22 жаста болғанда. Олар Италия мен Францияны аралап, 1912 жылы Парижде қоныстанды. Бұл жұбайлық осы кезеңдегі богемиялық өмір салтына толыққанды еніп, көптеген суретшілермен, бишілермен және өнер әлемінің басқа да өкілдерімен танысты, көбінесе карнавалдар мен түрлі қоғамдық мерекелерге қатысты. Осы уақыт ішінде Эльбе әйелдер киімін кие бастады, әйел есімін және бейнесін қабылдады, Герда Вегенердің сүйікті моделіне айналды – сәнді киім киген, миндаль тәрізді көздері бар әдемі әйелдердің суреттері үшін. 1913 жылы өнер әлемі оның әдемі әйелдерін бейнелеуге шабыттанған модельдің, шын мәнінде, оның «ері» екенін білгенде қатты таң қалды. 1930 жылы Эльбеге алғашқы жыныс өзгерту операцияларының бірі жасалды. Ол қаржылық қиындықтарға тап болды және қолмен боялған беделгелер сату арқылы табыс таба жұмыс істеді. Дэвид Эбершоффтың 2000 жылы жарық көрген «Даниялық қыз» романы халықаралық бестселлерге айналып, оннан астам тілге аударылды. Герда Вегенерді 2015 жылы түсірілген «Даниялық қыз» фильмінде швед актрисасы Алисия Викандер сомдады, ал Лили Эльбе рөлін британдық актер Эдди Редмейн ойнады. Фильм тарихи трансгендер адамның нақты оқиғасын бүркемелеп көрсеткені және кейбір фактілерді жоғарлап көрсеткені үшін, сондай-ақ ерлі-зайыптылардың шын оқиғасын айтпайтын көркем әдебиетке негізделгені үшін сынға ұшырады. Герда Вегенердің жеке өміріндегі сексуалдық бағыты, ол туралы ешқашан ашық айтпаған, фильмде де, кітапта да қамтылмаған.