Кіріспе

Акротири (Ακρωτήρι, сөзбе-сөз "мүйіс") - Грекияның Крит аралындағы Ханья аймақтық бірлігіндегі жартыарал және бұрынғы муниципалитет. 2011 жылғы жергілікті басқару реформасынан бері ол Ханья муниципалитетінің құрамына кіреді, оның муниципалдық бөлімшесі болып табылады. Муниципалдық бөлімшенің ауданы бар. Ежелгі атауы Киамон болса, византиялықтар оны Чарака деп атаған. Жартыаралдағы ең ірі қала – Кунупидиана. Ставрос жағажайы «Грек Зорба» фильмі арқасында әйгілі болды.

География және қоршаған орта

Акротири – Крит теңізіндегі Крит аралының солтүстік жағындағы жартасты мүйіс. Ол көбінесе дөңгелек пішіндес және Чания мен Суда қаласы арасындағы кең тілме арқылы аралдың қалған бөлігімен қосылған. Оңтүстікке қарай, Суда шығанағы мүйіс пен аралдың арасында орналасқан. Мүйістің көп бөлігі теңізден біршама биік жазық дала. Солтүстік жағалау бойында төбелер тізбегі созылып жатыр. Акротиридің жартасты мүйісінде әртүрлі флора өседі, оның ішінде Taraxacum minimum шөбі де бар.

Тарих

Жергілікті жердің ең алғашқы тарихы жақын орналасқан Кидония қаласының құрылысына байланысты, ол ежелгі Криттің ең қуатты қалаларының бірі болған. Элефтерий Венизелос пен оның ұлы Софоклистің қабірлері Акротириде, Ханья қаласын көріп тұратын жерде орналасқан. Осы жерде грек туы түріктер мен үлкен державаларға қарсы көтеріліп, түбек Крит көтерілісінің (1897-1898) штаб-пәтері ретінде қызмет еткен. Солтүстік төбелерде үш монастырь бар. Агиа Триада 17 ғасырдан бастау алады және оны православие шіркеуіне өткен екі венециялық монах – Еремия мен Лоренцио Джанкароло құрған. Бұл бауырлар Муртари әулетінің берген ескі монастырын жаңартып, қайта жаңартқан. Еңсерлі ғимараттар платоның арғы жағынан да, әуежайға келіп қонған ұшақтардан да көрінеді, олар зәйтүн мен жеміс ағаштарының бақтарымен қоршалған. Төбелерге кішкене шатқал арқылы көлікпен барып жетуге болады, Агиа Триададан солтүстікке қарай 5 шақырым жерде Гувернетос монастыры орналасқан. Мұндағы ғимараттар бекініс сияқты көрінеді, орталық ауланың төңірегінде үлкен шаршы ғимарат салынған, оның ішінде Құдай анаға арналған шіркеу тұр.

Көрікті жерлер

Гувернето монастырынан тек жаяу жүріп ғана қол жетімді жол Аркудиотисса ("аю") үңгіріне апарады, онда сталагмит аюға ұқсайды. Бұл үңгір ежелгі заманнан бері құдайға табыну үшін пайдаланылған деп есептеледі (Артемида мен Аполлонға табынудың іздері бар), бірақ христиандық дәуірде Аркудиотисса Панагияға (Құдай анамызға) арналған. Аймақтағы үңгірлерде тақуалар өмір сүрген. Жол бойында 140 сатырдан төмен түскеннен кейін, қазіргі тасталып кеткен үшінші монастырь – Католикон (монастырь шіркеуі) орналасқан. Бұл шіркеудің 5- немесе 6-ғасырға дейін салынғаны айтылады, оның негізін Әулие Иоанн Шөлдемек қалаған. Ол тік жарға салынған, ішінде жартастан қашалған ерекше шіркеу бар. Бұл әсерлі құрылыстар қазір інжір ағаштарымен өсіп кеткен, бірақ әсемдігін сақтап тұр. Ханьяның әуежайы, Ханья/Иоаннис Даскалоганнис халықаралық әуежайы (IATA: CHQ, ICAO: LGSA), халық қаһарманы Даскалоганнис есімімен аталып, орталық жазықта орналасқан. Ханья қаласынан көлікпен, таксимен немесе қоғамдық көлікпен оңай жетуге болады. Акротири айналасында Ставрос, Калатас және Маратхи сияқты бірнеше курорттар бар.