Кіріспе

1970 жылы Говард Хокс түсірген фильм. "Рио-Лобо" – 1970 жылғы америкалық вестерн фильмі, режиссері және продюсері Говард Хокс, ал басты рөлде Джон Уэйн ойнаған. Сценарийін Бертон Воль және Лей Браскет жазған. Фильм Мексиканың Морелос штатындағы Куернавака қаласында және Аризона штатының Тусон қаласында түсірілді. Музыкалық қосымшаны Джерри Голдсмит жазған. Бұл Говард Хокстың қаладағы озбыр тұлғаларға қарсы кеңсесін қорғайтын шериф туралы идеяны дамытқан үшінші фильмі болды, ал бұрынғы "Рио Браво" (1959) және "Эльдорадо" (1966) фильмдерінде де Джон Уэйн түскен. "Рио-Лобо" Хокстың түсірген соңғы фильмі еді.

Сюжет

Америка Азамат соғысы кезінде Одақ әскерінің құпия жалақы пойызына капитан Пьер Кордона мен сержант Тускарора Филлипс басқарып келген Конфедерация әскерлері шабуыл жасайды. Одақ полковнигі Корд МакНалли шабуылда жақын досы, лейтенант Нед Форсайтты жоғалтады, ал Конфедерацияның жоспарының күрделілігі Одақ сатқындары көлік туралы мәліметтерді берген болуы мүмкін екенін көрсетеді. Одан кейін МакНаллидің отряды тарап, ол жалғыз қалып, Конфедерация әскерлеріне тұтқынға түседі. МакНалли оларды Одақ лагеріне жетелеп, қауіп туралы ескертеді. Кордона мен Тускарора тұтқынға алынады, бірақ олар МакНаллиге ақпаратты кім сатқанын айтудан бас тартады. Осыған қарамастан, үш адам бір-біріне құрметпен қарасты. Соғыс аяқталғаннан кейін МакНалли Кордона мен Тускарора босатылғанда оларды көреді. Ол тағы да сатқын туралы сұрайды, бірақ олар тек физикалық сипаттама бере алады. Бірақ егер олар оларды тағы көрсе, МакНаллиге хабарласуға уәде береді. Кейінірек МакНаллидің досы, Блэкторн шерифі Пэт Кронин хабарласады. Кронин Кордона жергілікті қонақ үйде тұрып, онымен сөйлескісі келетінін айтады. МакНалли Блэкторнға келгенде, ол жұмыс берушісінің Рио-Лобо шерифінің орынбасары "Көк Том" Хендрикс қолмен өлтіргенін хабарлауға келген Шаста Делани атты жас әйелмен кездеседі. Бірден кейін Рио-Лободан келген топ Деланиді алып кетуге тырысады. Делани олардың басшысы "Уайти" Картерді өзі айтқан кісі өлтіруші деп таниды. Топтың бірі Кронинге қару бағыттағанда, Делани Уайтиді үстелдің астынан атып тастайды, нәтижесінде МакНалли, Кронин және Кордона топты жеңіп шығады. Кордона Уайтиді МакНалли іздеген сатқынның бірі деп анықтайды. Ол МакНаллиге Тускарораға көмек қажет екенін айтады, өйткені оның әкесі мен басқа шаруалардың жерін Кетчам атты бай адам тонап жатыр, ол бұрынғы шерифті өлтіріп, оның орнына Хендриксті тағайындаған. МакНалли, Кордона және Делани Рио-Лобоға барады, онда Хендрикс пен оның адамдарынан қорқып өмір сүріп жатқан адамдарды көреді. Тускарораның қарындасы Мария оларды үйінде жасырады, ал оның досы Амелита Хендрикстің адамдарын алаңдатады. Хендрикс Тускарораны жалған айыптармен тұтқындайды, сондықтан МакНаллидің тобы Тускарораның әкесі, қарт Филипс шаруасынан көмек сұрайды. МакНалли, Кордона және Филипс Кетчамның ранчосына тығылып кіреді, және МакНалли Кетчамның шын мәнінде Одақ сержанты-майоры Айк Горман екенін, ол іздеген екінші сатқын екенін біледі. МакНалли Кетчамға шабуыл жасап, оны жерді заңды иелеріне қайтару туралы құжаттарға қол қоюға мәжбүрлейді. Кетчамды тұтқынға алып, олар Кордонаны АҚШ кавалериясын табуға жібереді. Рио-Лобоға келгеннен кейін олар Хендрикс Марияны ұрып, Амелитаның бетін МакНаллиге көмектескені үшін пышақпен қиратқанын біледі. Амелита МакНаллиге Хендриксті өзі өлтіретініне ант етеді. Еркектер Хендрикстің тобын түрмеден шығарып, кавалерия күтіп отыру үшін Тскарорамен бірге түрмеде жасырынады. Бірақ Хендрикстің адамдары Кордонаны тұтқынға алып, оны Кетчамға айырбастауды ұсынады. Тұтқын алмасу кезінде Кордона тұтқындардан қашып құтылуға жетеді. МакНалли Хендрикске Кетчам енді шерифке керек емес екенін айтады, өйткені ол құжаттарға қайта қол қойған. Ашуланған Хендрикс өзінің басшысын атып өлтіреді, соның салдарынан атыс басталады, онда екеуі де жараланады. МакНаллидің одақтастары база ретінде пайдаланған кантинаны жарылтуға тырысқандары сәтсіз аяқталады, ал Хендрикстің адамдары қала тұрғындарымен қоршалады, олар көмекке жиналған. Олар қашып бара жатқанда Хендрикс оларды атуға тырысады, бірақ ол мылтығын таяқ ретінде қолданады және оның тұмсығы шаңмен бітелген, нәтижесінде мылтық бетінде жарылады. Ол атына сүрініп келгенде, Амелита оны атып өлтіреді, осылайша МакНаллиге берген уәдесін орындайды.

Өндіріс

Фильмнің Мексиканың Дуранго қаласында 5 миллион долларлық бюджетпен түсірілуі жоспарланған еді. Бірақ, "Lawman" фильмінің түсірілімі осы жердегі мүмкіндіктерді толық пайдаланғандықтан, Хоукс пен "Cinema Center" Олд Тусон студиясында және Лос-Анджелес маңында түсіруге рұқсат алу үшін қосымша 1 миллион доллар жұмсауға мәжбүр болды. Фильм Technicolor технологиясымен түсірілді. Хоукс теміржол көрінесін түсірілімі кезінде жарақат алып, төрт тігіс салған. Хоукс, Крис Митчумды (оның әкесі актер Роберт Митчум) фильмге таңдау үшін "Cinema Center"-мен күресуге тура келгенін айтты. Сценарий түсірілім барысында бірнеше рет қайта жазылды.

Қабылдау

Фильм жалға алудан 4,25 миллион АҚШ доллары тапты, бұл жылдың ең табысты фильмдерінің жиырмасынан бірi. Variety басылымы «Хоукстің режиссерлік жұмысы сюжет сияқты жалқау» деп жазды. Роджер Эберт фильмге 4 жұлдыздың 3-ін беріп, «Рио-Лобо Эль-Дорадоның ұштап дамыған юморі мен әрекетінен кейін сәл шаршағандай» деді. The New York Times газетінде Роджер Гринспан фильмді «қазіргі маусымдағы барлық басқа фильмдерден жоғары тұруға лайық» деп атады. Оның бұл пікірі басқа сыншыларды таңқалдырып, газетке көптеген ашулы хаттар келді. Кейіннен Джонатан Розенбаум: «Оның ең жақсы экшн-сценасының біріншісін екінші топ режиссері түсіргені – Хоукстің материалға салқын қарайтынын көрсетеді» деп жазды. TV Guide журналы «Хакс сияқты шебер режиссердің американ киносы тарихындағы ең ұлы фильмдерді жасағаннан кейін мансабын осылай аяқтауы – негативқа жұмсалған күміске лайық емес зұлымдық» деп мәлімдеді. Time Out журналына жазған Джефф Эндрю: «Егер ол «Рио Браво» формальды жетілуіне және «Эльдорадо» қартайған адамдарға арналған терең ойларға ие болмаса да, бұл әлі де керемет фильм» деді. Empire жазушысы Ян Нейтан 2000 жылдың қаңтар айында «бұл әдемі батыс фильмi тақырыптар мен атыс-шабыстар арқылы әдеттегідей өтеді» деп жазды. Квентин Тарантино «Рио Лобо» фильмін өзінің қысқа режиссерлік мансабын қалау себебінің бірі ретінде атады: «Ең авангардты суретшілер, ең крутой жігіттер, ең сәнділер – олар тойда тым ұзақ қалады. Олар әлем өздеріне бұрылып кеткенін түсінбейтін соңғы екі-үш фильмді түсіреді. Мен «Рио Лобо» түсіргім келмейді».

Саундтрек

"Рио-Лобо" фильміне музыканы Джерри Голдсмит жазған. Саундтрек альбомы 2001 жылы Бельгияда Prometheus Records лейблымен шығарылды.