Кіріспе
Луиза Брайант (5 желтоқсан 1885 – 6 қаңтар 1936) – американдық феминист, саяси белсенді және журналист. 1917 жылғы қарашадағы Ресей революциясы кезінде Ресей мен большевиктерді жағымды жариялағандығымен танымал. Анна Луиза Мохан ретінде дүниеге келген ол, жас кезінде әкесінің орнына әкесінің әйелі Шерридан Брайанттың тегін қолдана бастады. Ол Неваданың ауылдық аймағында өсіп, Невада университетінің Рино және Орегон университетінің Юджин қалаларындағы бөлімдерінде оқып, 1909 жылы тарих мамандығы бойынша бітірді. Журналистикада мансап қуа отырып, ол «Spectator» журналының қоғамдық редаторы болды және Портлендтегі «The Oregonian» газетінде тілші болып жұмыс істеді. Сол қалада (1909–1915 жылдары) тұрған кезінде ол әйелдердің сайлау құқығы үшін күресте белсенділік танытты. 1915 жылы алғашқы күйеуін тастап, журналист Джон Ридтің (1916 жылы оған үйленді) Гринвич Виллиджге көшуіне ілесіп келді. Ол сол кездегі көрнекті феминистермен достық қарым-қатынас жасады, олардың кейбіреулерімен Ридтің байланыстары арқылы, ал қалғандарымен «The Masses» сияқты басылымдардағы әріптестері арқылы, «Heterodoxy» әйелдер тобының жиналыстарында және «Provincetown Players» ұйымымен жұмыс істегенде танысты. 1919 жылы Вашингтондағы Ұлттық әйелдер партиясының митингісінде тұтқындалып, үш күн түрмеде отырды. Ол да, Рид те некеде болмағанда басқалармен махаббатқа берілді; Гринвич Виллидждегі жылдары (1916–1920) олардың арасында драматург Юджин О’Нилл және суретші Эндрю Дасбург болды. 1917 жылы Ресей революциясы туралы жазған Брайант Екатерина Брешковская, Мария Спиридонова, Александр Керенский, Владимир Ленин және Лев Троцкий сияқты Ресей лидерлері туралы мақалалар жариялады. Петроград пен Мәскеуге жасаған сапарлары кезінде және одан кейін Херст арқылы таралған оның хабарлары Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары АҚШ және Канада газеттерінде жарияланды. Оның алғашқы сапарынан алынған мақалалар жинағы 1918 жылы «Ресейдегі алты қызыл ай» деген атпен жарық көрді. Келесі жылы ол революцияны қорғап, 1918 жылдың қыркүйегінде АҚШ-тағы шетелдік ықпалды зерттеу үшін құрылған Сенаттың кіші комитеті – Оверман комитетінің алдында куәлік берді. 1919 жылы ол большевиктерді қолдауға және Ресейге қарулы араласуды айыптауға шақыру мақсатымен бүкіл ел бойынша лекциялық тур жасады. Рид 1920 жылы тифтен қайтыс болғаннан кейін, Брайант Херст үшін Ресей, сондай-ақ Түркия, Венгрия, Грекия, Италия және Еуропа мен Таяу Шығыстағы басқа елдер туралы жазуын жалғастырды. Осы кезеңдегі кейбір мақалалары 1923 жылы «Мәскеудің айналары» деген атпен жинақталды. Сол жылы ол Уильям К. Буллиттке үйленді және келесі жылы жалғыз қызы Энн дүниеге келді. Кейінгі жылдары сирек кездесетін және қатты ауыртатын адипоз долороза ауруына шалдыққан Брайант соңғы он жылдығында аз жазды немесе жариялады және көп ішімдік ішті. Буллитт Энннің толық қамқорлығын жеңіп алып, 1930 жылы Брайанттан ажырасты. Брайант 1936 жылы Парижде қайтыс болды және Версальде жерленді. 1998 жылы Портлендтен келген топ оның ұмытылған қабірін қалпына келтірді.
Louise Bryant (December 5, 1885 – January 6, 1936) was an American feminist, political activist, and journalist best known for her sympathetic coverage of Russia and the Bolsheviks during the Russian Revolution of November 1917. Born Anna Louise Mohan, she began as a young girl to use the last name of her stepfather, Sheridan Bryant, in preference to that of her father. She grew up in rural Nevada and attended the University of Nevada in Reno and the University of Oregon in Eugene, graduating with a degree in history in 1909. Pursuing a career in journalism, she became society editor of the Spectator and freelanced for The Oregonian, newspapers in Portland, Oregon. During her years in that city (1909–1915), she became active in the women's suffrage movement. Leaving her first husband in 1915 to follow fellow journalist John Reed (whom she married in 1916) to Greenwich Village, she formed friendships with leading feminists of the day, some of whom she met through Reed's associates at publications such as The Masses; at meetings of a women's group, Heterodoxy; and through work with the Provincetown Players. During a National Woman's Party suffrage rally in Washington, D. C. in 1919 she was arrested and spent three days in jail. Both she and Reed took lovers outside their marriage; during her Greenwich Village years (1916–1920), these included the playwright Eugene O'Neill and the painter Andrew Dasburg. In her 1917 coverage of the Russian Revolution, Bryant wrote about Russian leaders such as Katherine Breshkovsky, Maria Spiridonova, Alexander Kerensky, Vladimir Lenin, and Leon Trotsky. Her news stories, distributed by Hearst during and after her trips to Petrograd and Moscow, appeared in newspapers across the United States and Canada in the years immediately following World War I. A collection of articles from her first trip was published in 1918 as Six Red Months in Russia. Over the next year, she defended the revolution in testimony before the Overman Committee, a Senate subcommittee established in September 1918 to investigate foreign influence in the United States. Later in 1919, she undertook a nationwide speaking tour to encourage public support for the Bolsheviks and to denounce armed U. S. intervention in Russia. After Reed's death from typhus in 1920, Bryant continued to write for Hearst about Russia, as well as Turkey, Hungary, Greece, Italy, and other countries in Europe and the Middle East. Some articles from this period were collected in 1923 under the title Mirrors of Moscow. Later that year, she married William C. Bullitt, Jr., with whom she had her only child, Anne, the following year. Diagnosed in her later years from the rare and painful disorder adiposis dolorosa, Bryant did little writing or publishing in her last decade, and drank heavily. Bullitt, winning sole custody of Anne, divorced Bryant in 1930. Bryant died in Paris in 1936 and was buried in Versailles. In 1998, a group from Portland restored her grave, which had become neglected.
Ерте өмір
Анна Луиза Мохан 1885 жылы Сан-Францискода, Калифорния штатында дүниеге келген. Оның әкесі, Пенсильванияда туған Хью Мохан, журналист және еңбек мәселелерімен айналысқан, сондай-ақ Демократиялық партия саясатына қатысқан белсенді сөйлеуші болды. Сан-Францискоға көшіп келгеннен кейін ол газеттерге жазуын жалғастырды. 1880 жылы Невада штатындағы Гумбольдт көлінің жанындағы Джеймс Сейдің ранчосында өскен Луиза Фликке үйленді. Мохандардың Анна Луиза дүниеге келгенге дейін Барбара (1880) және Луис (1882) есімді екі баласы болды. Кейін 1885 жылы отбасы Риноға көшті, онда Мохан журналистік қызметін жалғастырды, бірақ ішімдікке құмар болды. Бір күні ол үйден кетіп, әйелі мен балаларына қайта оралмады. Луизаның анасы 1889 жылы ажырасып, Оңтүстік Тынық мұхиты темір жолының жүк вагоны кондукторы Шеридан Брайантқа тұрмысқа шықты. Олардың Флойд (1894) және Уильям (1896) есімді екі баласы болды. Отбасы Невада штатының Уадсворт қаласында тұрса да, Луиза Джеймс Сейдің ранчосында тұруға шақырылды. Ол онда үш-төрт жыл тұрды, бірақ анасының талабы бойынша 12 жасында Уадсвортқа оралды. Брайант өгей әкесінің тегін қабылдады, бірақ оны Моханнан заңды түрде өзгертпеді. Уадсворт және Ринодағы орта мектепті бітіргеннен кейін, Невада университетінде (қазіргі Невада университеті, Рино) оқыған Брайант журналистика, дебат, сурет салу, әлеуметтік өмір, би және баскетболға қызығушылық танытты. Ол 1905 жылы «Студенттік жазбалардың» «Жас ханымдар басылымын» редакциялады, «Чуквалла» әдеби журналына «Флирт жолы» атты әңгімесін жазды және оған, сондай-ақ «Артемизия» басылымына эскиздер дайындады. 1906 жылы өгей әкесінің қайтысынан кейін күйзеліске түскен Брайант мектепті тастап, Калифорниядағы Джолон қаласында жұмыс істеді. Бірнеше ай бойы ол мал шаруашылығымен айналысатын шаруалардың үйінде тұрып, балаларға сабақ берді, көбінесе жас мексикалықтарға. Сол жазда ол Орегон штатының Юджин қаласына көшті, онда оның ағасы Луис Оңтүстік Тынық мұхиты үшін жұмыс істеді. Невададағы колледж кредиттерін аударуға болатынын білгеннен кейін, ол Юджиндегі Орегон университетіне түсті. Ол кезде студенттердің саны 500-ден аз болған университетте танымал болды, ол Zeta Iota Phi (Chi Omega бөлімшесі) атты кішкентай студенттік қауымдастықты құруға көмектесті және оның алғашқы президенті болды. Юджинде оқыған кезінде ол «Oregon Monthly» журналына өлеңдер мен қаламмен салынған эскиздер жазды. «Пуритандық моральға» толы кішкентай қалада ол кампуста алғаш рет румяна жақты; оның бірнеше жігіті болды, және ол Орегон айлық журналының редакторы Мириам Ван Уотерс пен әйелдер деканы Луэлла Клей Карсон лайықсыз деп есептеген киім киді. 1908 жылдың көктемгі семестрін АҚШ-Канада шекарасына жақын Сан-Хуан аралдарының біріндегі Стюарт аралындағы бір бөлмелі мектепте сабақ беру үшін өткізіп, ол Юджинге оралып, тарих мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін бітірді, 1909 жылдың басында дипломын алды. Оның дипломдық жұмысы Модок үндістерінің соғысы туралы болды.
Портленд
1909 жылдың көктемінде Брайант Портлендке көшіп келді, бастапқыда колледждегі досы Клара Волдпен бірлесіп пәтерде тұрды, кейін сол ғимаратта жеке пәтер жалдады. Ол жұмыстарының ішінде Повей ағайындылары үшін витражды терезе жасады, «The Oregonian» газетінде тілші болып жұмыс істеді, сондай-ақ апталық «Portland Spectator» журналында иллюстратор және қоғамдық редактор болды. Осы кезеңде ол журналистика мен өнерге қызығушылық танытқан «The Oregonian» газетінің драма редакторы Кас Бейр сияқты адамдармен достық қарым-қатынас орнатты. 1909 жылдың соңында ол Уиламет өзенінде қайықта тұратын, өнер жинақтайтын және кейде кеңсесіне шақырып, эфирді жұтумен қоса ішімдікке толы кештер ұйымдастыратын тіс дәрігері Пол Труллингермен танысып, үйленді. Брайант, Труллингерге үйленгеннен кейін де өз әйелінің тегін сақтап, орталықтағы пәтерінде тұрды, үй шаруасымен айналысудан жиреніп, мансаптық өсуге ұмтылды. Досы Сара Бард Филдтің ықпалымен саясат пен әйелдердің сайлау құқығы қозғалысына қызығушылық танытып, 1912 жылы Колледждің тең сайлау құқығы лигасының Орегон бөлімшесіне қосылды. Ол және Филд Орегонның шағын қалаларында сайлау құқығын қолдайтын сөздер сөйледі, ал Брайант Портлендтің жылдық Ту күні шеруіне сайлау құқығын жақтаушылардың платформасында мінгізілді. Абигейл Скотт Дунвейдің басшылығымен әйелдер сол жылы Орегон штатында сайлау құқығына қол жеткізді. Брайант социалистік «The Masses» журналымен Портленд тұрғыны және заңгер С.Э.С. Вуд арқылы танысты, ол кейін Филдке үйленді және журналға үнемі мақалалар жазды. Оның мазмұнына, әсіресе Портлендтік Джон Ридтің мақалаларына қызығып, журналға жазылуды ұйымдастырды. Вуд сотта қорғаған белгілі анархист Эмма Голдман Ридтің құрметіне Портлендтегі «Industrial Workers of the World» (IWW) залында сөз сөйледі. Ол және басқа да саяси белсенділер, мысалы Александр Беркман, Брайант пен оның күйеуі ұйымдастырған кеште қонақтардың арасында болды. 1914 жылы Гарвардты бітірген және сол кезде Гринвич-Виллиджде тұратын белгілі жазушы Рид туған жеріне сапармен келді, оның барысында ол Портленд университетінің клубында таптық жүйеге қарсы сөйледі. Брайант пен Рид қашан, қалай және қанша рет кездескендері белгісіз, бірақ олар 1915 жылдың 15 желтоқсанында, ортақ достары Карл және Хелен Уолтерс таныстырғанға дейін кездескен болуы мүмкін. 1915 жылдың Рождествосына жақын Рид қайтадан анасына қонаққа келгенде, жас жұп кешкі ас кезінде бір-біріне сезімдерін білдірді. Рид 28 желтоқсанда Гринвич-Виллиджге оралды, ал Брайант некені бұзып, үш күннен кейін оның соңынан ерді. Осы арада 1913 жылы Патерсондағы жібек ереуілі, 1913-14 жылдары Панчо Вилла және Еуропадағы соғыс (Бірінші дүниежүзілік соғыс) туралы хабарлаған Рид Флоридадағы Уильям Дженнингс Брайанмен сұхбат алу үшін «Collier's» журналына бағытталды. Сол көктемде Брайант пен Рид Ворстың шақыруын қабыл алып, жылы маусымды Кейп-Кодтың ұшында, Массачусетс штатының Провинстаун қаласында өткізіп, «Provincetown Players» театрының қоғамдық қойылымдарына қатысты. Ауылдан келген басқа да адамдар 1915 жылы Джордж Крам Кук пен оның әйелі Сьюзан Гласпелл ұйымдастырған топқа қосылды. 1916 жылы топ сахнаға шығарған шығармалардың арасында Брайанттың «Ойын» («The Game») пьесасы болды, онда Өмір мен Өлім есімді кейіпкерлер Ақын және Бишінің өмірі үшін құмар ойын ойнайды. Ол Уилбур Стилдің «Епті емес» және О'Ниллдің «Кардиффке қарай» пьесаларымен бірге қойылды. Жаз бойы Рид Чикагодағы Прогрессивті партияның съезін жабу үшін Кейп-Кодтан кетті, ал кейде «Collier's» және «Metropolitan Magazine» журналдарына мақала жазу үшін труппадан шығып қалатын. Осы уақыт аралығында Брайант пен О'Нилл ғашық болды, бұл еркін махаббатты жақтаған және іс жүзіне асырған топ үшін ерекше жағдай емес еді. Бұл жаңалықты білген Рид О'Ниллді олармен бірге тамақтануға шақырды. Филдке жазған хатында Брайант Ридпен арақатынасының «өте әдемі және өте еркін» екенін айтты. «Біз бір-бірімізге ешқандай кедергі келтірмейміз, біз ешқашан үлкен болмайтын балалар сияқты сезінеміз».
Хадсондағы Кротон
1916 жылдың қыркүйек айында Трурода сатып алған коттеджде болғаннан кейін, Брайант пен Рид Гринвич Виллиджге оралды, онда Провинстаун ойыншылары Бродвей театрына балама құруды жоспарлап жатқан еді. Демалыс күндері олар Нью-Йорк қаласынан өзен жоғары орналасқан Хадсон өзенінің бойындағы Кротон қаласына баратын, онда Истмен, Додж, суретші Бордман Робинсон және оның әйелі сияқты Виллидж тұрғындарының коттедждері болды. Қазан айында Брайант пен Рид Кротоннан өздеріне жер сатып алды. Осы уақытта, бала кезінен бүйрек ауруымен ауырған Ридке дәрігерлер бүйрегін алып тастау қажеттігін айтты. Операция қараша айының ортасына жоспарланды. Рид Брайантты қорғау үшін оны заңды мұрагері етіп белгіледі, және олар 9 қарашада Пикскиллдегі округтік кеңседе неке қиды. 12 қарашада Рид Балтимордағы Джонс Хопкинс ауруханасында операция жасату үшін кетті. Олардың қиындықтарын Брайанттың О'Ниллмен ағымдағы қарым-қатынасы және Рид ауруханада жатқанда емделген гинекологиялық мәселелері одан әрі ушықтырды. Рид желтоқсанның ортасында Балтимордан оралғаннан кейін, Брайант пен Рид Кротонға толық уақытқа көшіп, сауығу үшін және жазуға назар аудару үшін кетті. Олар 1917 жылы Қытайға сапар шегіп, американдық басылымдар үшін оқиғаларды жариялауды жоспарлады, бірақ қаңтар айында АҚШ-тың Германияға қарсы Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысу мүмкіндігі артып, жоспарлар күшін жоғалтты. (АҚШ 6 сәуірде соғысқа кірді.) Қаржылық жағдайларын жақсарту үшін олар Труродағы коттеджді Маргарет Сэнгерге сатты, ал Рид әкесінің алтын сағатын кепілге берді. Сонымен қатар, "Массас" және басқа да басылымдарда айтылған соғысқа қарсы ұстанымдары оның көптеген жұмыс берушілерін наразылыққа түсіріп, табысын одан әрі азайтты. Бұл стрестерге Ридтің Брайантқа бұрын бірнеше махаббатқа түскенін мойындауы қосылды, және Брайант пен Рид арасындағы осы жағдай уақытша ажырасуға әкелді. Ол Еуропаға баруға ниет білдіргенде, ол жақында ғана Белл Синдикатын құрған Джон Н. Уилерді оған баспасөз куәлігін беруге көндіруге көмектесті. Рид оның жол ақысын төледі, ал Брайант маусым айында Франциядағы соғыс туралы хабарлау үшін теңізге шықты. Бірақ көп ұзамай өкініш сезімдері ортаға шықты. Брайанттың өмірбаянын жазған Вирджиния Гарднердің айтуынша:
Атлантика арқылы саяхат жасағанда, Брайант "Испания" кемесіндегі жедел жәрдем қызметкерлерімен және басқа да адамдармен сұхбаттасып, олар туралы және торпедалық шабуылдар қаупі туралы жаңалықтар жазды. Парижге келгеннен кейін, Брайант бірнеше апта бойы француз билігінен Батыс майданға баруға рұқсат алуға тырысты, бірақ шектеулі журналистік тәжірибесі мен әйел болғандықтан мұны істей алмады. Ол Парижде кездесетін көптеген адамдардан соғыс туралы ақпарат жинап, Ридке жаңалықтарын жіберді, ол оларды редакциялап, Уилерге жіберді.
Петроград қаласы
Тамыз айының ортасында, Брайант Франциядан оралғанда, Рид оны кемежайда күтіп алып, төрт күннен кейін Ресей революциясын жабу үшін Петроградқа дайындалуын айтты. “The Masses” журналының Eastman атты өкілі Ридтің сапар шығындарын қаржыландырды, ал Bell Syndicate Брайантқа соғысты “әйелдің көзқарасынан” баяндауды тапсырды. Олар 17 тамызда Нью-Йорктен шығып, сол кездегі Ресей астанасы – Петроградқа келді. Бұл, Ресейдің соңғы императоры Николай II-нің мәжбүрлі түрде тақтан басқаннан шамамен алты ай өткен соң болды. Александр Керенский басқаратын, императордың орнына келген уақытша үкімет, генерал-майор Лавр Корниловтың жасаған төңкеріс әрекетіне қарсы тұрған еді. Брайант пен Рид Корнилов ісі аяқталғаннан кейін және большевиктер Қазан революциясында Керенский үкіметін құлатқанға дейін қалаға кірді. Татуласып, Англия қонақ үйіндегі бөлмесінен жұмыс істеп, Брайант пен Рид Смольный институтында және Петроградтың басқа да жерлеріндегі жиналыстарға қатысып, Ленин, Троцкий және Керенский сияқты көптеген жетекші саяси тұлғалармен сұхбаттасты. Соңында екеуі де өз мақалаларынан – Брайанттың “Ресейдегі алты қызыл ай” және Ридтің “Дүниені дүр сілкіндірген он күн” атты кітаптарын жазды. Брайант Дума отырыстарын, солдаттар мен жұмысшылармен бірге қоғамдық асханаларда тамақтануды және әйел революционерлермен сұхбаттасуды кеңінен қамтыды. Олардың арасында “революцияның анасы” деп танылған Екатерина Брешковская, Брайант Ресейдегі ең күшті әйел деп есептеген Мария Спиридонова және большевиктер кабинетіндегі жалғыз әйел, Халықтың әлеуметтік қамсыздандыру комиссары Александра Коллонтай болды. Осы процесте, көбінесе әйгілі күйеуінің артында қалып жүрген Брайант, кәсіби репортерлік дағдыларына сенімділікпен қарады. Ол Нью-Йоркке оралған кезде оның еңбектерін Солтүстік Американың барлық жерінде оқыды. Гарднер былай дейді:
Нью-Йорк
Ресейдің Германиямен соғысқа қатысуы туралы большевиктер талқылауын баяндағысы келген Ридтен бұрын Ресейден кетіп, Брайант 1918 жылдың 18 ақпанында Нью-Йоркке оралды. Ол Гринвич Вилланың соғыстан кейін көп өзгергенін көрді: ескі достары көшіп кеткен, пәкірлік ақысы қымбаттаған, және богемалардың орнына туристер келіпті. Үкіметтің қысымымен «Масса» жабылды. Брейворт қонақ үйіндегі бөлмеде жұмыс істеп, Брайант Қазан төңкерісі туралы мақалалар, Ресейдегі жұмысшы үкіметін қолдауға шақыратын сөздер мен жеделхаттар жазды. Осы уақытта Рид елге қайтуға тырысып, Мемлекеттік департаменттен виза ала алмады және Норвегияның Осло қаласында (сол кезде Кристиания деп аталған) бір айдан астам уақыт ұсталды. Оның хаттары цензураланды, ал Брайант сәуірге дейін одан тікелей хабар алмады. АҚШ-тың Қоғамдық ақпарат жөніндегі комиссиясының Эдгар Сиссонның бұйрығымен Ридтің барлық құжаттары 28 сәуірде Нью-Йоркке келген кезде тәркіленді. Рид жазбаларынсыз Қазан төңкерісі туралы жаза алмады, сондықтан АҚШ-тың жаңа Ресей үкіметін тануды қолдаған сөздер айтты. Сол жазда олар Хадсон өзенінің жанындағы Кротонға кетіп қалды. Тамыз айында Вудсток өнер ошағындағы демалыс кезінде Брайант суретші Эндрю Дасбургпен ұзаққа созылатын, үзіліс-үзіліспен болатын махаббатқа түсті, олармен ол бірнеше жылдан бері жақын болған. Қыркүйек айында ауылға оралған Брайант пен Рид 1 Патчин Плейс мекенжайында шағын үйді жалға алды. Айдың соңында Рид Ресейдегі одақтас әскерлердің қолданылуын айыптаған сөзі үшін тұтқындалды; оған қарсы қойылған айып – «АҚШ әскери және теңіз күштеріне қатысты адал емес, қорлаушы және жамандаушы тіл қолдану». Ол 5000 доллар кепілдікпен босатылды. Сол жылы Рид Истман, Флойд Делл және «Масса» журналының бұрынғы қызметкерлерімен бірге бірінші дүниежүзілік соғыста күресуге ер адамдарды шақыруға кедергі келтіргені үшін және жарияланған мақалалар мен карикатураларға байланысты басқа да қылмыстар үшін сотталды; соңғы жағдайда Ридтің қылмысы – ол АҚШ әскерлері арасындағы психикалық ауру туралы мақала үшін «Сасқан солдат балаңа тығыз жең тоқу» деген тақырыпты жазған. Брайант «Масса» ісі бойынша сұраққа тартылды, бірақ оған айып тағылмады. «Масса» ісі бойынша өткен екі сот та қазылардың келіспеуінен аяқталды, ал айыпталушылар босатылды. Қазан айында Брайанттың «Ресейдегі алты қызыл ай» атты алғашқы кітабы «көптеген жағымды пікірлермен» жарық көрді, ал Рид үкімет оның жазбаларын қайтарғаннан кейін «Әлемді шайқалдырған он күн» жұмысын қайта бастады. Ол 1919 жылдың сәуірінде ғана жарық көрді. 1919 жылдың ақпан айында Нью-Йоркте болған Брайант Вашингтонға барып, Альберт Рис Уильямспен бірге Ресейдегі жағдай туралы сөйледі. Ол Вашингтонда Ұлттық әйелдер партиясының сайлау митингісіне қатысуға үлкерді, сол кезде ол тұтқындалды, айыпталды және бес күнге түрмеге қамалды. Оған және басқаларға, яғни президент Вудро Вильсонның мүсінін Ақ үйдің алаңында өртеп жібергендерге, «мемлекеттік мүлікке өрт қою, Ақ үйдің айналасындағы жолдарда тұру немесе тәртіпсіздік тудыруға тырысу» деген айыптар тағылды. Ол кепілден бас тартқан әйелдер тобының бірі болып, кем дегенде үш күн түрмеде отырды, сол кезде ол аштық ұрысына қатысты. Бостандыққа шыққаннан кейін ол Большевиктердің АҚШ-тағы қызметін тексеру үшін құрылған Оверман комитетінің алдында жауыз куәгер ретінде куәлік беруді талап етті. Екі күндік куәлігі кезінде өзінің діни нанымдары, некелері және басқа да жеке мәселелері туралы сұрақтарды жоққа шығарып, сенатор Ли С. Оверман басқарған кіші комитетті Ресейдің өзін-өзі анықтау құқығы бар екеніне сендіруге тырысты. Көп ұзамай ол Анна Луиза Стронг ұйымдастырған «Ресей туралы шындық» атты бүкіл ел бойынша лекциялық турнеге шықты. Ол Детройт, Чикаго, Спокан, Сиэтл, Сан-Франциско, Лос-Анджелес және Американың басқа қалаларында үлкен аудиторияға сөз сөйледі. Гарднердің айтуынша, Брайант Ленин мен Троцкийді АҚШ-тағы саяси жиындарда қорғаған алғашқы әйел болды. Гарднер былай деп жазады: «Оның хабары қарапайым болды: «Ресейге қол тигізбеңдер!» «Балаларды үйге қайтарыңдар!»». Брайант мамыр айында лекциялық саяхатынан оралғаннан кейін, ол және Рид келесі бірнеше айды негізінен Хадсон өзенінің жанындағы Кротон қаласында жазу, бау-бақшамен айналысу және Ридтің жағдайында тұмаудан айығумен өткізді. Тамыз айының соңында Америка Социалистік партиясына қосылған Ридті оның бір фракциясы – Америка Коммунистік Еңбек партиясы (АККП) таңдап алды. Ол Мәскеуге барып, АККП-ны Америка Құрама Штаттарында Коммунистік Интернатционалдың (Коминтерн) жалғыз өкілі ретінде тануды сұрады. Ридтен айырмашылығы, Брайант партия мүшелігінен бас тартты. АҚШ үкіметі АККП-ны және оның бәсекелесі, Луи Фрайна басқарған Америка Коммунистік партиясын тез арада тыйым салды. Тұтқындалу қаупінде және Ресейге баруға паспорт ала алмаған Рид, 1919 жылдың қыркүйек айының соңында скандинавиялық кемемен Еуропаға бет алды, өзін кемедегі отын тасушы ретінде жасырды. 1919 жылдың қарашасынан бастап жүргізілген Палмердің ұстаулары мен «қызыл үрей» кезінде ол күшпен үкіметті құлатуға қатысқандығы айыбы тағылды. 1920 жылдың наурыз айында Мәскеуді аралағаннан кейін ол Финляндияда тұтқындалды және үйіне қайта жолда келе жатып түрмеге қамалды. Үш айдан кейін ол Финляндия азамат соғысының нәтижесінде, фин ақтар мен большевиктер арасындағы тұтқын алмасу кезінде Мәскеуге қайтарылды. Ревалдан (Таллин) Эстониядан ол Брайантқа «Үйге қайтуға рұқсат берілмейді. Уақытша штабқа қайтып келемін. Қосыла алсаң кел» деген жеделхат жіберді.
Қосымша есеп беру
Рид қайтыс болғаннан кейін, Брайант Лениннің оңтүстік Ресей шекарасына және көршілес елдерге сапарға шығуына рұқсат алды. Ол пойызбен Қазақ даласынан өтіп, ашаршылықтан зардап шеккен аймақтар арқылы Ташкент пен Бұхараға, Иран мен Ауғанстан шекарасына дейін барды, сұхбат алып, жазбалар жасады. 1921 жылдың жазында ол АҚШ-қа оралып, шамамен бір жыл қалды. Осы уақытта ол алғаш рет Paramount киностудиясының фильмдер бөлімінің бас редакторы Уильям Кристиан Буллитт, кішімен кездесіп, оны «Дүниеді дүр сілкіндірген он күн» атты кітабын фильмге түсіруге көндіруге тырысты. Йель университетінің түлегі, Филадельфияның бай отбасынан шыққан Буллитт, бұрын сыртқы істерге маманданған журналист, кейін АҚШ Мемлекеттік департаментінде дипломат болып жұмыс істеді, содан соң саясаттан уақытша шеттеліп Paramount-қа жұмысқа орналасты. Кейін ол саясатқа оралып, АҚШ-тың Кеңес Одағындағы алғашқы елшісі болды. 1925 жылы ол мен Буллитт Түркияда танысқан 8 жасар Рефик Исмаили Бейді отбасына қабылдады. Бай адамның әйелі болғандықтан, Брайанттың жоғары сыныптағы үй шаруашылығын жүргізуге қатысты міндеттері болды: "қызметшілерді басқару, тамақ өнімдерін тапсыру және мәзірді жоспарлау, үйді безендіру, гүлдерді орналастыру, әлеуметтік шаралар күнтізбесін жүргізу". Ол үйіне келген бір қонаққа өзінің жаңа өмірін "мағынасыз" деп санайтынын айтты, содан кейін Брайант пен Буллитттің некесі бұзыла бастады. «Луиза Брайант қартаяды» атты тарихи зерттемесінде тарихшы Кристин Стенселл Брайанттың Буллиттке үйленгеннен кейінгі өміріндегі үлкен өзгерістерді қарастырады:
Уильям Буллиттің Луиза Брайант өміріне енуі қайғыға батқан соғыс жесірі, радикалды қаһарман және қанаушылардың чемпионы туралы өзара байланысты оқиғаларды қиындатады. Бұл неке биографиялық және тарихи тұрғыдан жұмбақ. Биографиялық тұрғыдан алғанда, ол Брайанттың бұрынғы романтикалық таңдауларына қарағанда, ақылға сыймайтын және қанағаттандырмайтын апатқа айналды. Брайант жазуын жалғастырса да, өмірінің соңына таман оның көптеген еңбектері жарияланбады. Оның соңғы журналистік туындысы, Ататүктің әйелдерге қатысты саясатын сынайтын «Түрік ажырасуы» 1925 жылғы тамызда «The Nation» журналында жарық көрді. 1926 жылға қарай, бұрын өмірінде алкоголь ішпеген Брайант, ауыр және емделмейтін адипозис долороза (Деркум ауруы) ауруынан зардап шегіп, көп іше бастады. Буллитт әйелінің ішімдікке құмарлығын және оның ағылшын суретшісі және мүсіншісі Гвен Ле Галлиенмен лесбияндық қатынаста екенін айтып, 1930 жылы Брайанттан ажырасып, Аннаның толық қамқорлығын алды. Брайант Парижде қалып, кейде жазушы Клод МакКейге кеңес беріп, Гарвард университетінің зерттеушілеріне Ридтің қолжазбаларын сақтауға көмектесті. 1998 жылы Орегон мәдени мұра комиссиясынан үш ерікті Парижге қабірді іздеуге барды, ол құлап, күні көрсетілмеген және бұзуға дайын екенін анықтады. Комиссияның күш-жігері мен Брайант пен Буллиттің туыстарынан түскен қаржылық көмек арқасында қабір қалпына келтірілді. Екінші рөлдерде: Джек Николсон – Юджин О’Нилл, Морин Степлтон – Эмма Голдман, Джерзи Косинский – Григорий Зиновьев (большевиктердің басшыларының бірі) және Эдвард Херман – Макс Истман.