Кіріспе

Имброс шайқасы – 1717 жылы 12, 13 және 16 маусымда Эгей теңізіндегі Имброс аралының жанында Венеция мен Осман империясының желкенді флоттары арасында болған теңіз шайқасы. Капитано Стрординарио делле Нави Лодовико Флангини басқаратын Венецияның «Армада Гросса» флоты, Капудан паша Ходжа Ибрагим паша басқаратын түрік күштерінен басымдық танытты. Шайқас он күнге жуыққа созылып, Венециялықтардың шебер маневрлері арқасында тең дәрежеде өтті. Бұл қатал шайқастың нәтижесі нақты болған жоқ, өйткені екі флот та қатты зақымдалған күйде өз базаларына қайтысты, ал Флангини 22-сі күні алған жарақатынан көз жұмды.

Кіріспе

Венециялықтар 1717 жылдың 10 мамырында Корфудан 25 жегу кемесімен шығып, Дарданеллде қалған османдықтарды ұстап алуға үміттенді. Занте аралына жеткеннен кейін, 18 мамырда "Глория Венета" олардың флотына қосылды. 26 мамырда "Армада Гросса" он сегіз көлік кемесімен Зантеден шығып, Дарданелл бұғазына қарай жүзіп, 8 маусымда Имбростың оңтүстігіне жақтады. Осы жерден екі корветті бұғазға жіберді, онда олар османдық флоттың 34 жегу кемесінен және 6 бербер кемесінен тұратынын анықтады. 10 маусымда таңғы сағат 9-да барлаушылар османдық флоттың 38 жегу кемесімен және 6 галлиотпен Дарданеллден шығып бара жатқанын хабарлады. Күшті жел кейбір венециялық кемелерге зиян келтіріп, оларды жақтауға мәжбүр етті. Имбростың қарсы бетіне шығу мүмкін болмады, сондықтан Флангини Тасосқа қарай оң жақтан түзу сызық құрды. Осы уақытта османдық флот Дарданеллдің сыртында жақтады.

12 маусым

Екі күн бойы Флангини қолайлы жағдайға жетуге тырысты, бірақ күшті қарсы жел оны 12 маусымда сағат 12:00-де Имбростың қорғаныш жағына шығып, тежелуге мәжбүр етті. Жел содан кейін кенеттен ENE бағытына бұрылып, Османдықтарға тиімді болды, олар дереу желкендерін тікті. Ток соқтығысының салдарынан олар венециялықтарға дұрыс шегініс құруға уақыт қалмай, Флангини кез келген тәртіппен қатарласуға сигнал берді. Сағат 15:30-да 8 османдық кеме Коломбаға, Трионфоға, Флангинидің оң қолы – Капитано делле Нави Маркантонио Диедоның флагманына және Сан-Лоренцоға шабуыл жасаумен арттағы шайқас басталды. Сағат 16:30-да османдық флот екі бөлімге бөлінді: біріншісі, жеңіл кемелермен, венециялықтардың арт жағына бет алды, ал екіншісі, Капудан Паша Ходжа Ибрагим Паша басқаруымен, алдыңғы қатарға бағытталды. Бірден кейін Коломба су сызығының астынан екі рет зақымданып, қатты су жинап, шегінуге мәжбүр болды. Әрі қарайғы шайқастардан кейін, шамамен сағат 21:00-де османдық кемелер шегінді, олардың өртке толы кемесінің біреуі Трионфоны өртеп жіберуге тырысқанда батып кетті. Алдыңғы қатарда венециялықтар 1-ші рангтағы кемелерден жақсы шегініс құрды: шамамен сағат 18:00-де оларға османдық кемелердің басты тобы шабуыл жасады, ал шайқас шамамен сағат 21:00-ге дейін жалғасты. Сол түні зақымдалған венециялықтар батысқа қарай жүзіп кетті. "Коломба" кемесіндегі неміс әскері қатты зақымдану салдарынан көтеріліс жасауға жақын болды және "Сан-Гаэтано" кемесіне ауыстырылды. Венециялықтар 183 қаза тапты және 394 жараланған, оның 98-і "Трионфо" кемесінде болды; "Террор" кемесінің капитаны Дамиан Пендесич қаза тапты, ал "Трионфо" кемесіндегі Маркантонио Диедоның флагман-капитаны Исеппо Каенаццо ауыр жарақат алды. Флангини мен Диедо жіберген хабарламаларға сәйкес, венециялық флоттың кейбір желкендері мен екінші дәрежелі жабдықтары зақымданды, ал қолжазбалардағы мәліметтерде төрт жоғарғы мизз масты жоғалтқаны, Leon Trionfante кемесінде бірнеше жоғарғы палубадағы зеңбіректер бұзылғаны және Сан-Пьетро кемесіндегі алдыңғы маст жоғалғаны айтылды.

13-14 маусым

13 маусымда венециялықтар Лемнос аралының батыс жағына жақын болды, ал Осман флоты солтүстікте болды. Флангини оң бортымен тізімге тұрды. Коломба жел соғатын жаққа қарай жылжу керек еді, оның орнын Корона басып алды. Кешке қарай Осман флоты солтүстік желмен жүзіп, артта қалған Трионфо мен Сан-Лоренцоны шамадан тыс жақындатып алды. Флангини өзінің орынбасарына көмектесу үшін бұрылды, сонымен бірге жел батысқа бұрылып, оны желге қарсы бағытқа түсірді. Жел бағытын жоғалту салдарынан Османдықтар тек екі кемесі от ашқаннан кейін шегініп, қараңғылықта жоғалып кетті. 14-і күні таңертең венециялықтар солтүстік-батыс желмен оң бортын сақтап, Лемнос пен Афон тауының арасында болды, ал Осман флоты желге қарсы орналасты. Флангини батысқа қарай жүзуді жалғастырды, ал Осман флоты Лемнос аралына қарай бұрылды.

16 маусым

15 маусымда венециялықтар Афон тауы мен Страти арасында желсіз қалды. Олар жел бағытын анықтауға тырысып, солтүстікке қарай сәл жүзіп кетті, бірақ 16 маусымда Осман флоты жел бетінен (солтүстік-шығыстан) пайда болды. Флангини NNW бағытында желі құруға тырысты, бірақ кейбір кемелер орнын ұстай алмады және оның орнына ESE бағытында желі құрды. Сағат 9-ға қарай Ван аймағында шайқас басталды және 30 минут ішінде бүкіл желіге тарады. Флангини түскі уақытта мойнына түскен мылтық оғынан есінен танып, алдымен қаза тапқан деп есептелді, дәл сол кезде Ходжа Ибрагим Пашаның жартылай қираған флагманы екі галиотпен шайқас алаңынан сүйреліп шығарылды. Сағат 14:30-да, 5 сағаттық шайқастан кейін Осман флоты Лемносқа қарай 6 кемесімен шегінді, ал бұйрықсыз қалған венециялықтар жел бағытын өзгерту мүмкіндігін пайдалана алмады және Термияға қайтып келді. Бұл күні венеция флоты 261 қаза тапқан және 543 жараланған әскерден шығын көрді: Флангинидің флагманы «Леон Трионфанте» 87 қаза тапқан және жараланған әскерге, ал одан кейінгі «Мадонна делл Арсенал» 109 адамға шығын келді. Флангинидің 21 маусымдағы хабарламасында 833 қаза тапқан адам туралы мәлімет болды, яғни бүкіл шайқаста шамамен 1390 адам қаза тапты.

Салдары

Келесі күні венеция флоты желсіз қалды, ал 18-і күні Флангини жақсырақ сезінді немесе Дидо соңында басқаруды қолға алды, жағдай нақты емес – Скирос немесе Андросқа жөндеуге шығу үшін, бірақ солтүстіктен соққан қатты жел ауа райын соншалықты нашар етті, 19 маусым күні кешке Негропонттан оңтүстікке қарай 80 шақырым (50 миль) жердегі Термияға дейін кемелерді жеткізуге мүмкіндік болмады. 22-сі күні венеция флоты жеті Осман кемесінің шабуылына ұшырады, олар барлаушыларға шабуыл жасады. Флангини, тіпті нашар денсаулығына қарамастан, операцияны басқару үшін кемесінің палубасына көтерілуін сұрады, зәкірлерді көтеріп, ұрыс шегін құрып, Османдықтарды кері шегінуге мәжбүр етті. Осы соңғы күш-жігерінен шаршап, Флангини сол күні қайтыс болды, ал Дидо оның орнына келді. Контр-адмирал флотын Османдықтармен қайтадан соғысу үшін күшейту қажет деп бағалады. Осының салдарынан ол Мореяның оңтүстігіне шегінді, онда өзінің жоғары офицері, Капитано Генерал да Мар Андреа Пизаниді табуға үміттенді. Дидо флотты Маратонисиге, Матапан мүйісінің солтүстігіне жеткізіп, 28 маусымда зәкір тастады. 1 шілдеде оған Fortuna Guerriera кемесі және папаның генерал-лейтенанты Шевалье де Беллефонтен басқаратын жеті португалдық және екі мальтийлік кемеден құралған одақтас эскадрильясы қосылды. Пизани 12-сі күні Armada Sottile (галералық флот)пен келді. Осы жағдай Матапан шайқасына әкеп соқты.