Кіріспе
Патент құқығындағы ұғым. Ашудың жеткіліктілігі немесе іске асыру мүмкіндігі – патенттік өтінімде белгіленген өнертабыс туралы маманға оны іске асыру үшін жеткілікті егжей-тегжейлі ақпарат беруді талап ететін патент құқығының талабы. Бұл талап патент құқығының негізгі қағидасы болып табылады: өнертабысты жасау немесе пайдалану жолын көпшілікке жариялау шартымен белгілі бір мерзімге монополия беріледі.
Sufficiency of disclosure or enablement is a patent law requirement that a patent application disclose a claimed invention in sufficient detail so that the person skilled in the art could carry out that claimed invention. The requirement is fundamental to patent law: a monopoly is granted for a given period of time in exchange for a disclosure to the public how to make or practice the invention.
Өмірбаян
Жариялау талабы патент құқығының түбіне және бастауына қатысты. Өнертапқыш немесе оның құқығын иеленушісі өнертабын жасау немесе пайдалану жолын жұртшылыққа ашу шартымен белгілі бір мерзімге монополия алады. Егер патентте мұндай ақпарат болмаса, келісім бұзылады, патент күшін жояды немесе жойылуы мүмкін. Өз өнертабы туралы әлемге үйреткісі келмейтін өнертапқыштар коммерциялық құпия заңнамасымен қорғалады, ол құнды құпияларды әділетсіз тәсілдермен (мысалы, ұрлық немесе өнеркәсіптік шпионаж) қолданудан қорғайды. Бірақ өнертапқыштар жарамды, өнертабын толық ашатын патент алуға үміткер болмаса, патенттік құқықтың монополиялық артықшылықтарынан пайдалана алмайды, демек, бәсекелестерді заңмен рұқсат етілген тәсілдермен (мысалы, тәуелсіз өнертабыс немесе кері инженерия) сол өнімді немесе процесті жасаудан тоқтата алмайды. Патенттік монополия үшін өнертапқыш төлейтін баға – толық ақпарат беру.
Еуропа
Еуропалық патенттік конвенцияның 83-бабында өтінімдегі өнертабыс оны білікті маман жүзеге асыра алатындай жеткілікті түрде анық және толық жазылуы тиіс делінген. Патент өтінімін сараптау кезінде сарапшы жеткіліктілігін қарастырады және патент беру үшін 83-баптың талаптары орындалуы керек. Жеткіліксіз ашу – қарсылық білдіруге негіз болып табылады. Мысалы, өнертабыстың маңызды аспектілерін растау үшін стандарттау құжаттарына сілтемелер келтірілсе, бірақ бұл сілтемелер жеткілікті дәл болмаса, "білікті маман өнертабысты жүзеге асыру үшін қажетті ақпаратты іздеу және жинау үшін артық күш жұмсауына тура келеді". Бұл сондай-ақ Ұлыбритания патенттік заңының 72-бабына сәйкес патенттің күшін жоюға негіз болады.
For instance, an insufficiency of disclosure might arise if references to standardisation documents are provided to support essential aspects of the invention, but if these references are not sufficiently precise so that "the skilled person would have to make undue efforts to find and get together the information it needs to carry out the invention". Insufficiency is also a ground for revocation under Section 72 of the UK Patents Act.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-тың патент заңы, басқа нәрселермен қатар, патенттік өтінімде "өнертабыстың, оны жасау және пайдалану тәсілі мен процесінің жазбаша сипаттамасын, осы өнер саласында білімі бар немесе оған ең жақын байланысты кез келген адамға оны жасауға және пайдалануға мүмкіндік беретіндей толық, анық, қысқа және нақты терминдерде беруді" талап етеді. АҚШ Федералдық соттары мен құқық сарапшылары бұл талапты екі байланысты, бірақ ерекше талап ретінде қарастырады: жазбаша сипаттама және іске асыру мүмкіндігі. Сондай-ақ, АҚШ соттары іске асыру мүмкіндігін "негізгі фактілік мәліметтерге негізделген" (яғни соңғы шешімді судья қабылдайтын) құқықтық мәселе деп қарастырады, ал жазбаша сипаттама талабы – қазылар шешетін фактілік мәселе болып табылады.
Жазбаша сипаттама және иемдену
АҚШ-та патент алуға ниетті тұлға патентті сараптау кезінде патент талаптарын негіздеуге жеткілікті өнертабыстың "жазбаша сипаттамасын" ұсынуы тиіс. "Жазбаша сипаттама" талаптардың ауқымын анықтайды. Осы ереженің мақсаты – өтінім берушілердің бәсекелестерден басымдық алу үшін әлі ойлап таппаған өнертабыстарға спекуляциялық түрде патент беруіне жол бермеу. Федералдық апелляциялық сот Amgen Inc. v. Hoechst Marion Roussel, Inc. 314 F.3d 1313, 1330 (Fed. Cir. 2003) ісінде былай түсіндірді: "[жазбаша сипаттама беру талабының мақсаты – өтінім берушінің кейіннен өзі ойлап таппаған нәрсені ойлап тапқанын мәлімдеуіне кедергі келтіру]". "Жазбаша сипаттама" мәселесі бойынша маңызды шешім – Рочестер университеті v. Searle ісі, ол COX-2 тежегіштеріне қатысты патенттерге байланысты болды. 1990 жылдардың басында Рочестер университетінің ғалымдары COX-1 және COX-2 деп аталатын екі түрлі циклооксигеназаны ашты. Көптеген патенттер үшін COX-2-ні тежеу, ал COX-1-ді тежемеу қажет. Бұрын белгілі болған қабынуға қарсы емес препараттар (ҚҚЭП) COX-1 және COX-2 екеуін де тежейді, сондықтан олар қабынуды азайтумен қатар, асқазанның ауруы, тітіркену, ойық жаралар және қан кету сияқты жанама әсерлерге де әкеледі. Бұл маңызды жаңалық Рочестер ғалымдарын селективті COX-2 тежегіштерін әзірлеу бағдарламасын бастауға итермеледі, және олар 1998 жылы шығарылған US5837479 патентінің нысаны болған мұндай тежегіштерді анықтауға арналған талдау жасады, ол "сүтқоректілердегі простагландин H синтетазасы 2 (PGHS 2) катализі арқылы простагландин синтезін тежейтін қосылысты анықтау" әдістерін қамтыды. Мақсатты ферменттің (табиғаттың патентке жатпайтын өнімі) ашылуы және оның тежегіштерін анықтау әдістерін ашқанмен, US5837479 мәлімделген тежегіштерге арналған нақты формулаларды ұсынбады. "Осыған байланысты, сот патент талаптарының жазбаша сипаттаманың жетіспеуінен заңсыз деп шешті", себебі "ол биологиялық әсерге қол жеткізу әдісін талап етеді, бірақ осы нәтижеге қол жеткізе алатын қосылыстарды ашпайды". Қорыта айтқанда: жазбаша сипаттаманың/ашудың жеткіліктілігі талабы болмаса, өтінім беруші ғылыми және техникалық прогрестің баяулауына себеп болуы мүмкін, бәсекелестердің өтінім беруші әлі ойлап таппаған нәрсені (яғни патенттік өтінішінде сипаттамаламаған) табуына кедергі келтіру арқылы. Жазбаша сипаттама талабы, өтінім берушінің өнертабысқа ие екенін көрсетуді талап ету арқылы, патенттердің өнертабыс үшін сыйлық екенін күшейтеді.
Биологиялық материалды сақтау
Биологиялық (яғни "тікелей немесе жанама түрде өздігінен көбейе алатын") материалдар (мысалы, ашытқылар, балдырлар, алғашқы тіршілік иелері, эукариоттық жасушалар, жасушалық желілер, гибридтер, плазмидтер, вирустар, өсімдік тіндерінің жасушалары, лишайндар, тұқымдар, векторлар, жасушалық органеллалар және т.б.) АҚШ-та материалдың құрамы ретінде немесе өнім ретінде патенттелуі мүмкін, егер олар пайдалы, жаңа және бұрын белгілі болмаса. Дегенмен, мұндай жағдайларда дәл сипаттама беру (мысалы, молекулалық құрылым) әрқашан мүмкін болмайды, бұл биологиялық материалдарды қамтитын талаптар үшін жазбаша сипаттама және іске асыру талаптарын орындауды қиындатады. Мұндай биологиялық өнертабыстарды патенттеудің бір жолы – өсімдіктерге патент беру. Тағы бір мүмкіндік – 1977 жылғы Будапешт шартына сәйкес талап етілетін биологиялық материалды депозитке салумен бірге, стандартты пайдалы патенттерді пайдалану. АҚШ заңнамасы мұндай биологиялық депозиттерді патент беру алдында (және кейбір жағдайларда қайта қарау кезінде) кез келген уақытта жасауға рұқсат береді, бірақ көптеген басқа елдер патент өтінімін беру алдында депозиттерді талап етеді. "Ең жақсы орындалу жолы" талабының мақсаты – толық ақпарат беру, яғни өнертапқыш өзінің ең жақсы нұсқасын қалдырып, тек екінші жақсы нұсқасын ғана ашуға құқықсыз. "Ең жақсы орындалу жолы" талабы өнертапқыш өтінімді тапсырған кездегі біліміне ғана қатысты, кейіннен ашылған жағдайларға емес. AIA-дан кейін АҚШ заңнамасы енді "ең жақсы орындалу жолын" ашпағаны үшін АҚШ патентерін жарамсыз деп тануға рұқсат етпейді, бірақ техникалық тұрғыдан ең жақсы орындалу жолы 35 U.S.C. 112-бабында көрсетілген тілде ашылуы тиіс.
The "best mode requirement" only applies to what the inventor knows at the time the application is filed, not to what is subsequently discovered. Post AIA, US law no longer permits invalidation of a US patent for failure to disclose the best mode, although technically the best mode is still required to be disclosed by the language of 35 U. S. C. Section 112.