Кіріспе

Enoxolone (INN, BAN; глицирретин қышқылы немесе глицирретик қышқылы деп те аталады) – глицирриза қышқылының гидролизінен алынған бета-амирин типіндегі пентациклді тритерпеноид туындысы. Бұл зат тәтті дәмді, сондықтан оны дәм беру үшін қолданады, бұл алоэ және хинин сияқты дәрілердің ащы дәмін жасыруға көмектеседі. Ол қабынуға қарсы белсенділікке ие болуы мүмкін. Ол рецептсіз сатылатын "Артродонт" тіс пастасында кездеседі. Бұл ингредиенттің тісқабықша және гингивитке тиімділігін растайтын дәлелдер жеткіліксіз.

Теріге арналған жергілікті

Жапонияда еноксолон "Салонпас" ауыртпалықты басадыратын ментол жамасында кездеседі.

Мүмкін басқа да қолданыстар

Эноксолон пептикалық жараны емдеуде тиімді және сонымен қатар, қақырық түсіретін (антитуссивті) қасиеттері бар. Оның вирусқа қарсы, саңырауқұлаққа қарсы, антипротозоалдық және бактерияға қарсы белсенділігі бар, сондай-ақ қосымша фармакологиялық қасиеттері де бар.

Гипертониялық

Глицирретиндік қышқылының метаболиті 3β D (моноглюкоронил) 18β глицирретиндік қышқылы бүйректе "белсенді" кортизолдың "белсенді емес" кортизонға айналуын тежейді. Бұл 11β гидроксистероид дегидрогеназа ферментінің тежелуі арқылы жүзеге асады. Нәтижесінде, бүйректің жинақтаушы түтікшесінде кортизол деңгейі жоғарылайды. Кортизолдың өзіндік минералокортикоидтық қасиеттері бар (яғни, ол альдостерон сияқты әрекет етеді және натрийдің қайта сіңуін күшейтеді), олар жинақтаушы түтікшедегі ENaC каналдарында жұмыс істейді. Натрийдің сақталуының осы механизміне байланысты гипертония дамиды. Көптеген адамдарда ренин және альдостеронның қан деңгейі төмен болған кезде қан қысымы жоғары болады. Кортизолдың артуы қорғалмаған, бөгде минералокортикоидтық рецепторларға байланысып, натрий мен сұйықтықтың сақталуына, гипокалиемияға, жоғары қан қысымына және ренин-ангиотензин-альдостерон жүйесін тежеуге алып келеді. Сондықтан, гипертония тарихы бар пациенттерге 11β гидроксистероид дегидрогеназаны тежеуге жеткілікті дозада лакрица беруге болмайды.

Деривативтер

Глицирретино қышқылында функционалдық топ (R) гидроксил тобы болып табылады. 2005 жылғы зерттеулер, тиісті функционалдық топ болған жағдайда, өте тиімді глицирретиникалық жасанды тәттілендіргіш алуға болатынын көрсетті. R аниондық NHCO(CH2)CO2K тізбегі болғанда, тәттілендіру әсері қантқа қарағанда 1200 есе артық болады (адамның сезімталдық панелінің мәліметтері). Тізбек қысқа немесе ұзын болса, тәттілендіру әсері төмендейді. Мұның бір түсіндірмесі – дәмді қабылдағыш жасуша рецепторлары тәттілендіргіш молекуласымен байланысу үшін 1,3 нанометр (13 ангстрем) кеңістікке ие. Сонымен қатар, тәттілендіргіш молекуласы рецептор қуысымен тиімді әрекеттесу үшін үш протон донорлық орны қажет, олардың екеуі шеттерінде орналасқан. Ұлыбританияда синтетикалық аналог – карбеноксолон жасалды. Глицирретино қышқылы да, карбеноксолон да жарықшалық каналдар арқылы жүйке сигналдарын реттеуге әсер етеді. Ацетоксолон – глицирретино қышқылының ацетил туындысы, ол асқазан жарасын және гастроэзофагеальдық рефлюкс ауруын емдеу үшін қолданылатын дәрілік зат.