Кіріспе

Ағылшын романисі және журналисі Уинифред Холтби (23 маусым 1898 – 29 қыркүйек 1935) – ағылшын романисі және журналисі, қазір ең көп танымал "Оңтүстік саяхаты" романымен, ол 1936 жылы жарық көрген.

Өмірбаян

Холтби Йоркширдің Шығыс Ридинг ауданындағы Рудстон ауылындағы өркендеген шаруа отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Дэвид Холтби, ал анасы Элис кейін Шығыс Ридинг округі кеңесінің алғашқы әйел кеңесшісі болды. Холтби үйде гувернанткамен, содан кейін Скарборо қаласындағы Королева Маргарет мектебінде білім алды. 1917 жылы Оксфордтағы Сомервилл колледжіне емтихан тапсырғанмен, 1918 жылдың басында Әйелдер армиясының қосымша корпусына (WAAC) қосылуды жөн көрді, бірақ Францияға келгеннен кейін көп ұзамай Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталып, ол үйіне оралды. Осы кезеңде Холтби Гарри Пирсонмен танысты, ол оның романтикалық сезімдерін оятуға себеп болған жалғыз адам еді, негізінен соғыстағы қасіретті сарбаздар туралы оның әңгімелеріне байланысты. 1919 жылы ол Оксфорд университетінде оқуға қайта оралды, онда Вера Бриттенмен танысты, ол оның студенттік әріптесі және кейіннен «Жастық куәлігі» авторы болды, олар өмір бойы достық қарым-қатынаста болды. Сомервилл колледжінің басқа әдебиетші достары Хилда Рид, Маргарет Кеннеди және Сильвия Томпсон болды. 1921 жылы Оксфордты бітіргеннен кейін Уиннифред пен Вера жазушылар ретінде танылуға үміттене отырып, Лондонға көшіп келді (82 Doughty Street-тегі көк тақта осы туралы куәлік етеді). Бриттен 1925 жылы Джордж Кэтлинмен үйленгеннен кейін Холтби досының Неверн Плейс, Эрлс Корт және кейіннен Челсидегі 19 Glebe Place үйлерінде тұрды; Кэтлин бұл жағдайға және әйелінің Холтбимен тығыз достығына наразы болды, бірақ ол Бриттеннің Джон мен Ширли (Кросби баронессасы Уильямс) есімді екі баласының асырап алушы әпкесі болды. Ширли оны «шамамен 6 футқа жуық бойы бар, жіңішке денелі, өмірінің қысқа және шоғырланған сәулесімен жарқыраған» деп сипаттайды. «Жасыл имбир елі» (1927) романы орташа табысқа ие болды. Холтбидің атақтылығы көбінесе оның журналистикалық қызметінен туындады: ол 20-дан астам газетке және журналға, соның ішінде феминистік «Time and Tide» журналына (сонымен қатар директорлар кеңесінде отырды) және «Manchester Guardian» газетіне жазды. Ол сондай-ақ «The Schoolmistress» кәсіподақ журналына апта сайын тұрақты мақала жазды. Осы кезеңдегі кітаптарына екі роман, «Кедей Каролина» (1931), «Мандоа! Мандоа!» (1933), Вирджиния Вульфқа арналған сын зерттеуі (1932) және «Ақиқат ақылсыз емес» (1934) атты әңгімелер жинағы кірді. Журналистикалық қызметімен қатар Холтби 14 кітап жазды, оның ішінде алты роман; екі томдық әңгімелер жинағы; Вирджиния Вульфқа арналған алғашқы сын зерттеуі (1932) және «Әйелдер мен өзгеретін өркениет» (1934), феминистік сараптама, ондағы пікірлер әлі де өзекті. Ол соңғы кітабын композитор Дам Этель Смит пен актриса және жазушы Сисели Гамильтонға арнады, екеуі де «Әйелдер әлеуметтік және саяси одағы үшін 1910 жылы жазылған «Әйелдер маршы» әнін жазудан да көп іс істеген күшті суфражистер болды. Ол сондай-ақ Вера Бриттеннің қайтыс болған ағасы Эдвард туралы өлеңдерді қоса, поэзия жазды. «Әйелдер мен өзгеретін өркениет» еңбегінде Холтби 1930 жылдардағы феминизмге қарсы реакцияны кеңінен «барлық Батыс әлемінің зияткерлік өміріне әсер еткен ақылға қарсы көтеріліс»пен байланыстырды. Холтби нацистердің көтерілуін және жалпы алғанда Батыс саяси оңға бұрылуын соғыс пен депрессияның кеңінен қозғалған өзгерістеріне реакция ретінде түсіндірді: «Бірінші [дүниежүзілік] соғыстан кейін қоғам идеализмнің шапшаңдығымен зақымдалды. Демократия мен ақыл, теңдік пен ынтымақтастық даусыз құндылықтар ретінде мақталды. Еуропа мен Американың жаңа конституцияларына пікір еркіндігі, жыныстық теңдік, білім алу мүмкіндігі туралы керемет сөздер енгізілді. Біз апаттың қираған жерінде жаңа әлемді құруға дайындалып жатқанбыз. 1926 жылы Англиядағы жалпы ереуілден кейін және оның сәтсіздігінен кейін, Германияның Ұлттар Лигасына кіруінен кейін және державалардың өз уәделерін орындауға кешігуінен кейін идеализмнің құлдырауы басталды. Ақыл, демократия, жеке адамның еркі, бостандық пен теңдік құнсызданды. Холтби бұрынғы саясаткердің жас әйелдердің бейжайлығын «соғыс, өсім, дағдарыс сияқты үлкен тұлғасыз оқиғаларды» бастан кешіргеніне байланысты түсіндіргенін атап өтті. Күн сайын жапондықтар мен үндістердің жер сілкінісі, қытайлықтардың ашаршылығы, африкалықтардың құрғақшылығы сияқты олар бақылай алмайтын үлкен апаттар туралы хабарлар таралады. Жеке адамның еркі маңызды емес сияқты, жеке тұлғаның жеке тұлғасы кішкентай болып көрінеді, осындай үлкен масштабтағы оқиғалар. Бұл – дағдарыс кешені, бұл амбицияның тарылуы, идеялар мен мүмкіндіктердің бірдей жабылуы. Қайда болса да, өмір сүру қабілеті мен үміт көзі бұзылып кетті». Холтби феминизмді міндетті түрде ағартушылық рационалдыққа, прогреске және әлеуметтік инженерияға байланысты деп есептеді: «Адамдардың толыққанды қадір-қасиетіне ие болуы үшін қоғам құруға тырысу – бұрын жасалмаған нәрсені жасауға тырысу және оны тек белгілі бір жағдайларда ғана жетістіруге болады. Ал осы жағдайлардың бірі – адам мінез-құлқындағы нұсқаушылық ретінде ақылды қабылдау. Егер біз осы ізденісте антирационалды философияны таңдасақ, онда біз жеңіліске ұшыраймыз. Ақылдың жауы әрине «тең құқықтардың» қарсыласы болады». Холтби ең бастысы «Оңтүстік саяхат» романымен танылды, оны Вера Бриттен өңдеп, 1936 жылдың наурыз айында жарық көрді, бұл роман сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. Кітап 1936 жылғы Джеймс Тейт Блэк естелік жүлдесін жеңіп алды және қазірге дейін басылымнан шыққан емес. Англия тіліндегі әдебиет серігі «Оның басқа барлық романдары сияқты, оның да орталық кейіпкері ретінде күшті әйелді пайдалануымен берік феминистік» екенін мәлімдейді. 1938 жылы Виктор Савилл режиссерлік еткен фильмге бейімделді; сондай-ақ бірнеше радиолық бейімдемелер болды, соңғысы 2005 жылы BBC Radio Four үшін жасалды. Вера Бриттен Холтбимен болған достығы туралы «Достық куәлігі» (1940) кітабында жазды және 1960 жылы олардың хат алмасуының цензураланған басылымын жариялады. Олардың хаттары, сондай-ақ Холтбидің көптеген басқа қағаздары 1960 жылы Йоркширдегі Hull Central кітапханасына тапсырылды және қазір Hull History орталығында сақталады. Басқа қағаздар Йоркширдегі Бридлингтон кітапханасында, Канададағы Макмастер университетінің кітапханасында және Оңтүстік Африкадағы Кейптаун университетінің кітапханасында сақталады. Марион Шоудың «Анық ағын» атты Холтби туралы биогравиясы 1999 жылы жарық көрді және кең көлемді дереккөздерге сүйенді. Холтби Йоркширдің Шығыс Ридинг аймағындағы Рудстон қаласындағы All Saints шіркеуінің зиратында, ол туған үйінен бірнеше метр қашықтықта жерленді. Оның қабір тасында «Құдай менің өмірім аяқталғанша жұмыс істеуге және жұмысым аяқталғанша өмір сүруге мүмкіндік берсін» деп жазылған. Оның барлық романдары, сондай-ақ әңгімелер жинағы және оның журналистикалық еңбектерінің жинағы 1980 жылдары Virago баспасынан Virago Modern Classics сериясынан қайта басылды.

Мұра

1967 жылы Корольдік әдебиет қоғамы жылдың ең үздік аймақтық романы үшін Виннифред Холтби ескерткіш сыйлығын орнатып, беруді бастады. 2003 жылы бұл сыйлық Ондаатье сыйлығының құрамына енгізілді. Холтби қайтыс болғаннан кейін, ол шағын мұра және өзінің кітаптар жинағын Оңтүстік Африканың Соуэто қалашығындағы кітапханаға сыйлады, ол 1940 жылдың желтоқсанында ашылды. Кітапхана Виннифред Холтби ескерткіш кітапханасы деп аталды. Бұл Африкада еуропалық емес тұрғындар үшін арнайы салынған алғашқы кітапхана болды.