Кіріспе

1959 жылғы Бродвей мюзиклі

"Бірінші әсерлер" – Джордж Вайс, Бо Голдман және Глен Пакстонның музыкасы мен ән жазған сөздері, ал кітабын және режиссурасын Эйб Берроуз жасаған Бродвей мюзиклі. Ол Хелен Джеромның 1935 жылғы сахналық бейімдеуіне негізделген, бұл бейімдеу Джейн Остиннің 1813 жылғы "Мақтан мен әділдік" романынан жасалған.

Өмірбаян

Эйб Берроуз, бұрын "Жігіттер мен қуыршақтар", "Бейе аламын" және "Сайла, сүйіктім" атты табысты мюзиклдердің кітаптарын жазған, Джейн Остиннің "Гордость и предубеждение" романының жаңа музыкалық адаптациясы үшін кітап жазды. Музыкалық бөлімі үш авторға жатқызылды: Джордж Вайс, Роберт Голдман және Гленн Пакстон, алайда композитор Жюль Стайн, "Жюль Стайн Ұйымы" аясында шоуды өндірген, музыканы толықтырған деп айтылады. Мюзикл романдағыдан гөрі миссис Беннеттің көзқарасына және оның бес бойжеткен қызын үйлендіруге жасаған аяусыз тырыстықтарына көбірек назар аударады, тіпті отбасының қаржылық жағдайы нашар болса да. Миссис Беннетке жасалған баса назар, Остин екіншілік рөл деп ойлаған рөлге (Гермиона Гингольд) жұлдызды актрисаны шақыруының нәтижесі. Джейн Остин өзінің алғашқы романын, Лонгборн отбасы Беннет туралы повесті жазғанда, оны "Бірінші әсерлер" деп атады, бірақ баспагер таба алмады. Алайда, Остиннің екінші романы "Сезім мен әдемілік" сәттілікке ие болғаннан кейін, "Сезім мен әдемілік" баспасының баспагері Уайтхоллдың Т. Эгертон "Бірінші әсерлерді" жаңа атпен – "Гордость и предубеждение" деп шығаруға келісті. Бұл сәтті брендтің алғашқы мысалы, "Бірінші әсерлер" атты роман көзге түспесе, жаңа атаумен "Гордость и предубеждение" Батыс әдебиетінің ұлы классикаларының біріне айналды.

Өндіріс

Бродвейдегі бұл қойылым 1959 жылғы 19 наурызда Нью-Йорк қаласындағы Альвин театрында тұңғыш рет көрсетілді және 84 қойылым ойналды. Бастапқы актерлік құрамның жұлдыздары Гермиона Гингольд (Миссис Беннет рөлінде), Полли Берген (Элизабет Беннет рөлінде) және Фарли Гренджер (Мистер Дарси рөлінде) болды, оларды Филис Ньюман (Джейн Беннет), Эллен Хэнли (Шарлотта Лукас), Кристофер Хьюетт (Мистер Коллинз), Дональд Мэдден (Чарльз Бингли) және Джеймс Митчелл (Капитан Уикхэм) қолдады. Хьюетт қаладан тыс қойылымдардан кейін Хирам Шерманды ауыстырды, ал Ханли қойылым басталғаннан кейін қысқа уақыттан соң Бергенді ауыстырды. Гренджердің сөзіне сүйенсек, мюзикл бірқатар апаттарға тап болды, олардың ең ірілері жиі қауіпті декорациялармен байланысты болды. Гренджердің айтуынша, репетициялар мен Нью-Хейвендегі қойылымдар кезінде бірнеше биші жарақат алды. Сонымен қатар, Гренджер, Гингольд пен Берген бір-бірін ұнатпаған, ал Митчелл өзін дұрыс пайдаланбағандай сезінген. Стюарт Ходс, Митчеллдің дублері және жарақат алған бишілердің бірі, Гренджердің баяндамасы шамадан тыс екенін айтады. Ходс сондай-ақ Лукастың хореограф ретінде бірнеше ауысуын, оның ішінде есімдері көрсетілмеген Герберт Росс та бар екенін атап өтті.

Қысқаша мазмұны

Роман сияқты, мюзикл де негізінен төрт қарындасы бар кедей джентльменнің қызы Элизабет Беннет пен 1813 жылы Элизабет ханымның ауылға келген бай аристократ Фицвильям Дарсидің арасындағы қиын қарым-қатынас туралы. Нағыз махаббаттың жолы екі жақтағы ұсақ кемшіліктерге кедергі келтіреді – оның мақтаныш пен жабық мінезі, ол оған жоғарыпарсылықтай көрінеді, және оның аз ғана дәлелге сүйене отырып, қателікті қорытындылар жасауға бейімділігі, сондай-ақ оның тілдік белсенділігі, ол оны шамалы дағдарысқа түсіреді. Алайда, екеуі де бір-бірін қате түсінгенін, бірақ шын мәнінде бір-біріне өте сай екенін біледі.