Кіріспе

Гопалгандж – Бангладештің Дакка бөлігіндегі аудан. Ауданның халқы 1 172 415 адамды құрайды, ал ауданы 1 490 км². Ауданның бас қаласы да Гопалгандж деп аталады. Ол Мадхумати өзенінің жағасында, 23°00’47.67" N 89°49’21.41" координаталарында орналасқан. Солтүстік жағынан Фаридпур ауданымен, оңтүстік жағынан Пирожпур және Багерхат аудандарымен, шығысынан Барисал ауданымен және батысынан Нарайл ауданымен шектеседі. Бұл аудан жастар арасында "ГП" деп те белгілі. Гопалгандж бес кіші ауданға (upazila/thana) бөлінеді.

Тарих

1800 жылы Калькуттадағы Жанбазардан Претирам Дас Макимпур парғанасын (қазіргі Гопалгандж ауданында орналасқан) 19 000 такаға сатып алып, парғананың жер иесі болды. Претирам Дастың екінші ұлы Бабу Раджачандра Дас 1804 жылғы 4 сәуірде Махишья руынан шыққан Рани Расмониге үйленді. Жер иесі Раджачандра 1836 жылғы 9 маусымда 49 жасында қайтыс болды, соңдарында жесір әйелі Рани Расмони және үш қызын қалдырды. Рани Расмонидің үлкен қызы Падмамони Рамчандраға үйленді және жеті балаға ана болды: Махендранатх, Ганешчандра және тағы бес бала. Падмамони мен Рамчандраның үлкен ұлы Махендранатх ерте жасында қайтыс болды, ал Ганешчандра (екінші ұлы) иеліктің жер иесі болды. Рани Расмониге деген құрметтің белгісі ретінде Катра иелігінің пәтерлеушілері Раджгандж Бажардың атын Гопалгандж деп өзгертті (Ганешчандраның ұлы және Рани Расмонидің шөбересі Набо Гопалдың есімімен, «Набо Гопал» сөзінен «Гопал» және «Ранджанж» сөзінен «Гандж» бөлігі алынды). Бұл аймақ ежелгі Бенгалдың оңтүстік бөлігіне, Вангаға қарасты. Шамамен б.з.д. 300 жылы Коталипара қаласы Гангарайдай әулетінің астанасы болды. Гангарайдай – Үнді субконтинентіндегі ең қуатты мемлекеттердің бірі. Грек саяхатшысы Мегастен өзінің «Индика» атты еңбегінде оны сипаттаған. Сұлтандық және Моғол кезеңдерінде бірнеше индуист патшалары бұл аймақты басқарды. 1713 жылы Муксудпур упазиласы Джессор ауданының бір бөлігі болды, ал Гопалгандждің қалған бөлігі Дакка Джалалпур ауданының бір бөлігі болды. 1807 жылы Мукседпур Фаридпур ауданына қосылды. Гопалгандж Садар және Коталипара Фаридпур ауданының Джалалпур парғанасының құрамына кірді. 1812 жылы Чандана (қазіргі Модхумоти) өзені Джессор және Дакка Джалалпур аудандарының шекарасы болды. Сол кезде Гопалгандж Мадарипур теңіз қарақшылығының кең таралған ортасы болды. Осылайша, 1854 жылы Мадарипур мохукумасы немесе субдивизиясы Бакергонж ауданынан бөлінді. Кейіннен 1872 жылы Гопалгандж полиция бөлімшесі ретінде пайда болды, ол 1870 жылғы Калькутта газетінде жарияланған Мадарипур мохукумасының немесе субдивизиясының құрамына кірді. 1873 жылы Мадарипур мохукумасы немесе субдивизиясы Бакергонж ауданынан Фаридпур ауданына ауыстырылды. Кейін 1909 жылы ол Бакергонж ауданының Мадарипур мохукумасынан бөлініп, жаңа Гопалгандж мохукумасын немесе субдивизиясын құрды. Кейіннен Фаридпур ауданының Муксудпур полиция бөлімшесі Гопалгандж және Коталипара полиция бөлімшелерімен бірге Гопалгандж мохукумасының немесе Фаридпур ауданының субдивизиясының құрамына қосылды. Бірінші СДО (субдивизиялық офицер) болып Суреш Чандра Сен мырза тағайындалды. 1910 жылы субдивизиялық офицерлердің соты қылмыстық сотқа айналдырылды. 1921 жылы Гопалганджқа қалашық мәртебесі берілді, онда 3478 адам тұрды. 1925 жылы азаматтық сот ашылды. 1936 жылы Муксудпур Кашиани полиция бөлімшесіне бөлінді. Гопалгандж мохукумасы немесе субдивизиясы 1984 жылғы 1 ақпанда Гопалгандж ауданы ретінде құрылды. А.Ф.М. Ехия Чоудхури мырза Гопалгандж ауданының бірінші аудан комиссары болды. Сол жылы Тунгипара Садар упазиласынан бөлініп, жаңа Тунгипара упазиласы құрылды. 1972 жылы азаттық соғысынан кейін Гопалгандж Садар муниципалитетке немесе Пурашаваға айналды, ал Панна Бисвас оның бірінші төрағасы болып сайланды.

Саясат

Гопалгандж Бангладеш саясатында маңызды рөл атқарады. Аудан – Авами лигасының саяси бекінісі. Ұлт атасы және Бангладештің тұңғыш президенті Бангабанду Шейх Мужибур Рахман осы ауданның Тунгипара ауылынан шыққан және саяси карьерасын осы ауданда бастаған. Қазіргі Бангладеш премьер-министрі шейх Хасина Ваджед те осы ауданнан. Оның інісі Шейх Фазлул Хақ Мани де Гопалгандж 2 сайлау округінен парламент депутаты болып сайланған. Рахман мен оның інісі 1975 жылғы 15 тамызда қаза тапты. Рахманның қызы Гопалгандж 3 (Коталипара және Тунгипара) сайлау округінен 4 рет парламент депутаты болып сайланды және Бангладеш премьер-министрі қызметін 3 рет атқарды. Оның туысы және Шейх Манидің бауыры Шейх Фазлул Кәрім Селим де Гопалгандж 2 сайлау округінен 4 рет парламент депутаты болып сайланған. Бангладеш Авами лигасының президиум мүшесі, лейтенант-полковник Мұхаммед Фарук Хан Гопалгандж 1 сайлау округінен. Бұл аймақтың басқа да белгілі саяси қайраткерлері – Молла Жалал, Чоудхури Эмдадул Хоқ, Хан Сахаб, Шейх Мошароф Хосейн, адвокат Хандакер Махбуб Уддин, Бангабандудың балалық шағының досы және педагог Шейх Шахадат Хосейн.

География

Өзендер: Гарай, Модхумоти, Калиганга, Мадарипур Бель жолы арнасы, Хунда, Гагор, Ескі Кумар өзендері және Барашия өзені сияқты. Ірі су көлемі/Бель/Хаор/Баор: Борни Баор, Чандар бел және Багяр бел.

Көлік

Гопалгандж қаласында жақсы көлік жүйесі бар. Қала астанасы Даккадан автомобиль жолымен 5 сағаттық қашықтықта орналасқан, бұл жолдың уақыты жол ахуалына байланысты. «Падма» көпмақсатты көпірі толық ашылғаннан кейін сапар уақыты қысқарады деп күтілуде. Дака-Кулна тас жолы Гопалгандж арқылы өтіп, көршілес Барисал, Нарайл, Фаридпур, Мадарипур, Багерхат және Кулна аудандарымен байланыстырады. Дакадан Гопалганджға автобустар Габтоли және Сайдабадтан жүзеді. Туңғипара Экспрессі, Модумоти, Дола, Бонофул Сайдабадтан Муншиганж, Мава, Кавраканди, Мадарипур арқылы Гопалганджға, ал Комфорт Лайн, Sheba Green, Polash Габтолиден Маникгонж, Патуриа, Дулотдиа, Раджбари, Фаридпур арқылы Гопалганджға барады. 1980 жылдары су көлігі осы аудан тұрғындары үшін басты көлік құралы болған, бірақ автомобиль жолдарының пайда болуымен оның танымалдылығы азайды. Қазір Дакканың Садархат пен Коталипараның Пойшархат арасында кемелер қатынайды. Дегенмен, механикалық траулерлер мен қайықтар өзендерде, каналдарда және кең су кеңістіктерінде жүзе береді. Кашианиге дейін жұмыс істемейтін теміржол желісі бар. «Падма» көпірі салынғаннан кейін пойыз қызметі қайта жаңартылады. 1986 жылдың 14 сәуірінде Гопалгандж қаласында рекордтық ірілікті, грейпфрут көлеміндегі және әрқайсысы шамамен 1 кг салмақты болған елеулі градуин салдарынан кем дегенде 92 адам қаза тапты.