Гусит қолбасшысы және Богемия губернаторы Зигмунд Корибут

Кіріспе

Гуситтік әскери қолбасшы және губернатор Сигизмунд Корйбут (;;; Zygmunt Korybutowicz;; Жиґимонт Корибутович немесе Сигізмунд Корибутович, 1395 – 1435 Вилькмергеге жақын) – Корйбут әулетінен шыққан герцог, Гусит соғыстары кезінде гуситтік әскердің әскери қолбасшысы және Богемия мен Праганың губернаторы ретінде белгілі. Сигизмунд, ең болжамдысы, Новгород-Сіверскийде Литваның Ұлы князі Алгирдастың ұлы Димитрий Корыбут пен Рязань князі Олегтің қызы Анастасияның ұлы болып дүниеге келді және 1404 жылдан бастап Краковта Корыбуттың інісі (оның әйелі) Йогайланың (Владислав Ягило) сарайында тәрбиеленді. Сигизмундтың Польша тағына мұрагер болары күтілген. Ол жасөспірім кезінде 1410 жылы Грунвальд шайқасында жеңіске жеткен Корольдік әскерінің жеке туын басқарды. Оның үлкен әпкесі Олена (Елена) Богемия патшалығының белгілі магнаты, Опава және Ратиборц герцогы Янға үйленді.

Өмірбаян

Богемияның Литваның Ұлы герцогы Витауттың регенті ретінде, оған 1422 жылдың сәуір айында өзінің әскерін Богемияға бастап бару тапсырылды. Венгрияның Сигизмунды әскері кездесуден қашу үшін Венгрияға шегінді. 1422 жылдың 16 мамырында Прагаға келген Зигмунд Корыбут Богемияның билеушісі ретінде мойындалды. Ол жергілікті гуситтердің басшысы болды және гуситтердің ішкі дауларында күресті. Рим папасы Мартин V Витаутас пен Йогайланы Сигизмундты Богемиядан қайта шақыруға талап етті. 1423 жылдың 24 желтоқсанында Йогайланың Венгрияның Сигизмундымен келісімі бойынша Зигмунд Корыбут әскерімен Прагадан кетіп қалды. Бірақ ол Богемия тағына ұсыныстан бас тарта алмады және 1424 жылдың 29 маусымында тағы да 1500 сарбазбен Прагаға келді, бұл жолы Витаутас пен Йогайланың рұқсатынсыз; олардың басты мақсаты Мельн шартын сәтті іске асыру болды, сондықтан Венгрияның Сигизмундымен қақтығысқа түсуге мұқтаждық болмады. Сондықтан Йогайла Сигизмундтың иеліктерін тәркілеуге бұйрық берді, ал Папаның өкілі оны анафемаға ұшыратты. Осы уақытта Праганың губернаторы ретінде ол қалалық кеңесті таратып, жаңасын шақырды және Ян Жижка мен утраквистер арасындағы ішкі келіспеушіліктерді тоқтатуға қол жеткізді, бұл гуситтердің император Сигизмундқа қарсы Моравияға сәтті әскери жорық жасауына мүмкіндік берді. Жижканың қайтысынан кейін ол әскерінің жоғарғы қолбасшысы болды және оны 1426 жылдың 16 маусымында Усти-над-Лабем шайқасында жеңіске жеткізді. Зигмунд Корыбут католиктер мен гуситтерді келісуді мақсат тұтып Венгрияның Сигизмундымен келіссөздер жүргізді. Алайда оның саяси мансабы 1427 жылы аяқталды, күдікті Прагалық табористердің ұйымдастыруымен Прагада көтеріліс жасағаны үшін Валдштейн қамалына қамалды. 1428 жылы түрмеден босатылғаннан кейін Зигмунд Силезиядағы табористермен шайқастарға қатысты. Липаны шайқасындағы шешуші жеңілістен кейін ол Литваның Ұлы Герцогтығына қайта оралуға мәжбүр болды. Зигмунд Корыбут 1435 жылдың 1 қыркүйегінде өзінің інісі Швитригайланың жағынан Вилкомиер шайқасында қолбасшылардың бірі болды. Оның әскері Сигизмунд Кестутайтис әскерінен жеңіліске ұшырады. Шайқаста Зигмунд Корыбут жараланды, бірақ соңына дейін күресті. Ян Длугоштың айтуынша, оның өлімінің себебі жараларының жұққан ауыр инфекциясы болды (extremo mortis horrendae supplicio).

As a regent of Bohemia for Grand Duke of Lithuania Vytautas, he was commissioned to lead his army to Bohemia in April 1422. The army of Sigismund of Hungary retreated to Hungary in avoidance of the encounter. Sigismund Korybut arrived in Prague on 16 May 1422, and was acknowledged ruler of Bohemia. He became commander of local Hussites, and fought in Hussite internal disputes. Pope Martin V insisted that Vytautas and Jogaila recall Sigismund from Bohemia. On 24 December 1423, under Jogaila's agreement with Sigismund of Hungary, Sigismund Korybut left Prague with his army. However, he could not refuse an offer of the Bohemian throne and on 29 June 1424 he once again came to Prague with 1,500 strong army, this time without Vytautas' and Jogaila's consent; their primary objective had been a successful implementation of the Treaty of Melno, thus a conflict with Sigismund of Hungary was undesirable. Therefore, Jogaila ordered a confiscation of Sigismund's estates, and the Papal legate excommunicated him. Meanwhile, as a governor of Prague, he dismissed the city's council, summoned a new one and succeed in ending the internal discords between Jan Žižka and the Utraquists, enabling a successful Hussite military campaign to Moravia against Emperor Sigismund. After Žižka's death, he became a supreme commander of his army, leading it to victory in the Battle of Usti nad Labem on 16 June 1426. Sigismund Korybut began negotiations with Sigismund of Hungary, with an intention to reconcile the Catholics and Hussites. However, his political career came to an end in 1427, when by the initiative of suspicious Prague Taborites, he was imprisoned in Valdštejn Castle for the organization of a revolt in Prague. After release from prison in 1428, Sigismund participated in Taborite battles in Silesia. The decisive loss in the Battle of Lipany forced him to return to the Grand Duchy of Lithuania. Sigismund Korybut was among the commanders in the Battle of Wiłkomierz on the side of his uncle Švitrigaila on 1 September 1435. His army was decisively defeated by Sigismund Kęstutaitis' forces. Sigismund Korybut was wounded during the battle, however he fought till the end. According to Jan Długosz, the cause of his death was severe infection of his wounds (extremo mortis horrendae supplicio).