Кіріспе
Стивен Хантердің романы. «Dirty White Boys» – 1994 жылы американдық жазушы Стивен Хантер жазған қылмыстық триллер. Роман Оклахома штатындағы түрмеден сотталған Ламар Пай және оның екі серігінің қашуы, сондай-ақ жол полициясының офицері Бад Пьютидің оларды іздеу әрекеттері туралы айтады. Оқиғалар Боб Ли Сваггер сериясының бірінші романы – «Point of Impact» және екінші романы – «Black Light» арасында өтеді.
Dirty White Boys is a 1994 crime thriller novel by American author Stephen Hunter. It covers the escape of convict Lamar Pye and two accomplices from a penitentiary in Oklahoma, and highway patrol officer Bud Pewtie's attempts to track them down. The events in the novel are set in between Point of Impact and Black Light, the first and second novels in the Bob Lee Swagger series.
Сюжет
"Dirty White Boys" романының алғашқы тараулары, туындының қалған бөлігіне есімді әсер ететін тон қалыптастырады. Оқиғаның басты қарсыласы, Ламар Пай, дене күшімен, тартымдылығымен, агрессивтілігімен және зиялылығымен көзге түсетін, отыз шамасындағы "альфа-еркек", МакАлестер мемлекеттік түрмесінде (Мак) душ бөлмесінде алып қара түскіннен зорлықтан қашу үшін қатыгездікпен зорлық-зомбылыққа барады. Оның "Принц" (жоғары дәрежелі тұтқын) мәртебесіне қарамастан, "Dirty White Boys" – түрмедегі ақ топтың өкілі, зорлық Ламардың дамуы тоқталған, алып денелі туысы Оделл жасаған қателік үшін кек алу мақсатымен бұйырылды. Қара түскін топқа сатылғаннан кейін Ламар түрмеде болса, кек алу сөзсіз екенін түсінеді. Ламардың сәтсіз суретші әрі бөлмедес Ричард, өзінің анасын қорқынышты түрде соқыр еткені үшін түрмеге түскен ұялшақ адам, Ламарға қосылып, "Мактан" Оделлмен бірге қашу үшін шапшаң ойлау қабілетін және зорлық-зомбылыққа шексіз бейімділігін пайдаланады. Романның басты кейіпкері Бад Пьюти – қашқан қылмыскерлерді іздеуге шақырылған штаттық полиция қызметкері. Ол бастапқыда екі жасөспірім ұлы бар жауапты әке ретінде бейнеленеді, бірақ оның серігі Тедтің жас әйелімен қарым-қатынаста екені тез білінеді. Тед – өзінің полиция қызметіндегі рөліне күмәнді көзқараспен қараған жас жігіт. Полиция қызметкерлеріне қашу оқиғасы туралы ашулы алкоголик, Оклахома штатының Тергеу бюросының лейтенанты С.Д. Хендерсон хабарлайды. Ол бұрынғы детектив, Эрл Сваггермен бірге қызмет еткен тәжірибелі заң қорғаушы. Бірнеше ақпараттар полиция қызметкерлерін ескі әйелдер жұбының шалғайдағы шаруашылығына жеткізеді, онда Пайздар мен Ричард жасырынып, қарттың атыс қаруын қолға алады. Пайздар шабуылдайды, Пьюти мен Тед жасырынуға мәжбүр болады. Пьюти Пайздардың атысына қарсы тұра білсе, Тед шабуылдың қысымына көнеді. Нәтижесінде Пьюти ауыр жарақат алады және Ламар өлтіруге тастап кетеді, ол серігінің қатыгездікпен өлтірілуін қорқынышпен бақылайды. Пайздар қашып кетеді, бірақ Пьюти аман қалады, Ламар оны құс аулауға арналған жеңіл оқпен атып жарақаттаған екен. Пайздар психикалық аурумен ауыратын Рута Бет Туллдың шалғайдағы үйіне қашады, ол Ричардқа олардың "мистикалық байланысы" туралы шатастыратын хаттар жазады. Кейіннен Тулл өзінің ата-анасын жас кезінде өлтіргенін мойындайды және бұл Ричардпен байланысын көрсетеді. Тулл Ламарды қуана қарсы алады және оларды іздеу қарқыны төмендеген кезде топ бұзылған отбасы бірлігіне айналады. Пьюти Ламардың ұрлауынан аман қалған және оқиға туралы дабыл қаққан үй иесіне алғыс айту үшін ол аңдыған үйге қайта оралады. Үйде ол Ричард салған арыстандардың суреттерін көреді, бірақ тергеушілер оған мән бермейді, өйткені Ричардтың Ламар үшін құндылығы оның Ламардың бұйрығы бойынша сурет салу қабілетіне байланысты. Ламар суретшінің қабілетіне қызығады. Пьюти қайтыс болған серігінің әйелі Холлимен қарым-қатынасын жаңадан бастайды және жаңа романтикасының қарама-қайшылық талаптары мен отбасылық өміріне деген көңілі толмайды. Ламар және оның "отбасы" Вичита-Фоллстегі (Техас штаты) Денни мейрамханасын тонап, Ламар өміріне қауіп төніп қашып құтылады. Тонау кезіндегі қантөгіс Ламарды іздеуді күшейтеді. Пьюти қылмыс орнына келген полиция қызметкерлерінің бірі. Ол мейрамханадан Ричард салған арыстандардың суреттерін табады. Ол күдікті Хендерсоннан тауып алғандары туралы сұрақтар қояды, бірақ оны немесе бұрынғы суреттерді түсіндірмейді. Ламар енді отбасына Ричард татуировканың дизайнымен жұмыс істеп жатқанын айтады және олар жұмысты жүзеге асыру үшін жоғары сапалы татуировщикті іздеуді бастайды, содан кейін шағын қаладан тыс жерде Джимми Кайды табады. Суреттерді жергілікті сурет мұғалімімен талқылағаннан кейін Бад Ламар татуировка жасап жатқанына күдік келтіре бастайды және Джимми Кай туралы ақпарат алады. Пьюти мен Ламар арасындағы екінші қанды жанжалға дайындық жүріп жатыр. Пьюти Ламарды татуировка жасап, Оделл күзетіп жатқан кезде кездейсоқ түрде келіп түседі. Атыс басталады, ол Пьютидің Оделлді өлтіруімен аяқталады. Бұл атыс Бад Оделлге 3 пистолеттен барлық оқ-дәрісін жұмсап, Ламардың сол қолындағы екі саусағын жарылғанына дейін аяқталады. Пьюти тағы да ауыр жарақат алады, ал Ламар Ричард пен Рутаның араласуынан кейін қашып кетеді. Бад өзінің таңдауларымен күрескенде, Ламар өзінің ағасының өлімі үшін қорқынышты кек алу жоспарын құрады. Пьюти мен Ламар арасындағы соңғы жанжалға дайындық жүріп жатыр. Пьюти бастапқыда Ламарды мылтықпен атуға тырысады, бірақ оның оғы көрінбейтін шыны есікке тиіп, нысанадан ауып Рутаны жарақаттайды. Атыс Ламардың Холлиді қалқан ретінде пайдаланып терезені сындырып, ағаштарға қарай қашуына әкеледі, ал Пьюти оның артынан қуады. Холли Ламардан бөлініп, үйге қарай жүгіреді, Бадты Ламармен бетпе-бет кездесуге қалдырады. Бад Холлиге олардың арасының аяқталғанын тағы да мәлімдейді. Ламар ағаштар арасында Бадты шабуылдайды, бірақ оны атуға асығады. Екеуі Бадтың мылтығы үшін күреседі, Ламар дене күшімен жеңіске жетеді деп күтіледі. Күрес кезінде Пьюти асығыс түрде атып, Ламарды қорқынышты түрде жарақаттайды. Күрес Бадтың қосымша мылтығымен Ламарды басқа екі рет атып өлтіруімен аяқталады. Жедел жәрдем бригадасы мен SWAT тобы келгеннен кейін барлығы реттелгендей көрінеді, бірақ Ричард тірі қалады және Ламарға көмектесуге шешім қабылдайды. Ол Бадты өзен жанында, жаңадан келген Хендерсонмен кездестіреді. Екеуі де Ричардпен тыныш түрде сөйлесіп, оған қаруын тастауға көндіруге тырысады және оның Пайздар жасаған қылмыстарға жауапты емес екенін айтады. Ричард Ламардың алғашқы шайқаста әйелдер фермасындағы мылтығын алғаннан кейін Бадты атып жауап береді. Хендерсон Бадтың алдына тұрып, оқтың көп бөлігін қабылдайды, бірақ оқ Хендерсон арқылы өткеннен кейін Пьютиге де тиеді. Бад ауыр жарақат алады, бірақ Хендерсон қайтыс болады. Соңғы сахнада атып жараланған Ричардты ("Макқа" қайтарылып жатқанда) көрсетіледі, ол түрме мен оның қатыгез тұтқындарынан бұрынғы қорқынышын жоғалтқан және қылмыстық қоғамдастықта қорқыныш тудыратын мүшеге айналған.
Басты кейіпкерлер
Ламар Пай – дене күші зор, өте агрессивті, жоғары интеллектісі мен едәуір харизмасы бар қылмыскер. Ламар зорлық-зомбылық пен кедейлік ортада өскен бұзылған өнім ретінде бейнеленеді, бірақ басқа жағдайда ол жақсы адам болуы мүмкін еді деген ұсыныс бар. Ламарды қалыпты қоғамның түсініксіз ережелеріне деген жек көрушілік, артта қалған туысы Оделлді қорғауға деген ниеті, қауіпке құштарлығы және зорлыққа бейімділігі жетелейді. Оделл Пай – деформацияланған және ақыл-ойы кеміс адам, Ламар оны қатыгездікпен ұстаған ата-анасынан құтқарып, содан бері оған күтім жасап келеді. Ричард Пид – қорқып-үркіп, бірақ сурет салуға қабілетті тұтқын. Ламар оның өнеріне риза, ал одан көп сурет салуын сұрағанда, Ламар оны түрмеде кең таралған зорлық-зомбылықтан және зорлаудан қорғайды. Ламар қашқанда, Ричард онымен бірге кетеді, өйткені ол оның қорғаусыз қалғанда құрылықа жатқанын біледі. Бад Пьюти – батыл, бірақ кемшіліктері бар полиция қызметкері. Оған үш қашқынды іздеу және ұстау міндеті тапсырылған. Ламар оны атқылап, жарақаттайды, бірақ ол жазылып кетеді.
Фильмге бейімделу
2014 жылы Fox компаниясы Дэвид Бениофф пен Д. Б. Вайсқа Dirty White Boys романы бойынша толық метражды фильмнің сценарийін жазуға, режиссуралауға және продюсерлік етуге тапсырыс берді.