Кіріспе
Британдық джаз пианині және композиторы (1926–2013)
Стэнли Уильям Трейси (30 желтоқсан 1926 – 6 желтоқсан 2013) – британдық джаз пианині және композиторы, оған ең үлкен әсер еткендер Дьюк Эллингтон және Телониус Монк болды. Трейсидің ең танымал жазбасы – 1965 жылы шыққан «Дилан Томастың «Under Milk Wood» шығармасынан шабыдаланған» (Jazz Suite Inspired by Dylan Thomas) альбомы, ол Дилан Томас жазған BBC радио драмасына негізделген.
Ерте мансап
Екінші дүниежүзілік соғыс Трейсидің ресми білімін үзіліске ұшыратты, және ол он алты жасында ENSA гастрольдік тобының мүшесі ретінде кәсіби музыкант болды, алғашқы аспабы – аккордеон. Ол он тоғыз жасында RAF-те қызмет етіп тұрғанда Ralph Reader's Gang Show-ға қосылды және комедиан Тони Хэнкокпен қысқаша танысты. Кейін, 1950 жылдардың басында ол Атлантика арқылы жүретін "Queen Mary" және "Caronia" лайнерлерінде жұмыс істеді және 1951 жылы Кэб Каллоуэймен Ұлыбритания бойынша гастрольде болды. 1950 жылдардың ортасында ол вибрафон да тартып, бірақ кейін оны ойнауын тоқтатты. Осы кезеңде ол жетекші британдық модернистермен, соның ішінде барабаншы Тони Кромби, кларнетші Вик Эш, саксофоншы-аранжировщик Кенни Грэм және трубашы Диззи Риспен тығыз жұмыс істеді. 1957 жылдың ақпан айында ол Ронни Скотт тобымен АҚШ-қа гастрольдік сапар жасады, ал қыркүйекте Тед Хит оркестрінің пианиношысы болып екі жыл (1958–59) жұмыс істеді, оның ішінде әнші Кармен Макрэмен АҚШ-та гастрольде болды. Трейси Хиттің музыкасын ұнатпаса да, ол тұрақты табыс тапты және фортепиано мен вибрафондағы солошы ретінде жақсы танылды, сондай-ақ Хиттің репертуарында көп жылдар бойы сақталған композициялар мен аранжировкаларға үлес қосты. Келесі жылы ол жетекші ретінде алғашқы альбомын – "Showcase" жазды, ол ағылшын Decca (сонымен қатар Хиттің лейблі) компаниясынан шықты, ал 1959 жылы "Little Klunk" альбомын жазды; ол алғаш рет 1952 жылы трубашы Кенни Бейкермен бірлесіп жазба жасаған. Decca Records-та Трейси болашақ әйелі Джеки Баклендпен (3 сәуір 1929 – 13 тамыз 2009) танысты; олардың екі баласы – Кларк және Сара болды.
Роннидің және Under Milk Wood LP-де
1960 жылдың наурызынан бастап 1967 жылға дейін (кейбір дереккөздер 1968 жыл дейін дейді) Трейси Лондонның Сохо ауданындағы Ронни Скотттың джаз клубында үй пианині болды және ол клубқа келген АҚШ-тың көптеген жетекші музыканттарына сүйемелдеу жасау мүмкіндігіне ие болды. The New Departures тобы 1964 жылы саксофонист Бобби Уэллинспен бірге альбом жазды, бұл серіктестік бірнеше онжылдыққа созылды. Екеуі де альбомға өзінің түпнұсқа шығармаларын қосты. Трейсидің 1965 жылғы альбомы (толық атауы – Дилан Томастың «Under Milk Wood» туындысынан шабыттанған джаз сюитасы) Ұлыбританиядағы ең танымал джаз жазбаларының бірі саналады. Трейси сюитаны жазуға әйелі Джеки сатып алған пластинкадағы 1953 жылғы BBC хабарламасын тыңдағаннан кейін шабыттанды. «Starless and Bible Black» трегі, ашылу монологынан алынған цитата, Веллинстің лирикалық шеберлігінің ең жарқын мысалы және Трейсидің мансабындағы ең маңызды сәттердің бірі болып табылады. Осы туындыларға деген құрметтің арқасында Трейси оларды бірнеше рет қайта жаздырды, бұл британдық джаз музыканттары үшін сирек кездесетін жағдай. «Under Milk Wood» альбомынан кейін, келесі жылы оның бұрынғы Тед Хит әріптестерінің көпшілігі қатысқан үлкен ансамбльге арналған «Alice in Jazzland» альбомы жарық көрді. Онжылдықтың соңында Трейси Акер Билктің «Blue Acker» альбомына және Дьюк Эллингтонның композицияларына арналған алғашқы альбомына (екеуі де 1968 жылы жазылған) аранжировка жасады, бұл Эллингтонның келесі жылы 70 жылдығын мерекелеуге арналған шара болды.
Тәжірибе және консолидациялау
1970 жылдардың басында Трейси үшін ауыр кезең болды. Appleby Jazz Festival-дің негізін қалаушы және ұйымдастырушысы Нил Фербер фестивальді Стэн Трейси және онымен бірге жұмыс істеген музыканттардың айналасына құрды, Стэннің фестивальдің барлық 18 жылы бойында өнер көрсетуін қамтамасыз етті. 1970 жылдардың ортасында ол өзінің Steam атты жеке лейблін құрды. 1978 жылы Royal Festival Hall-да өткен концертте ол аранжировщик Гил Эванспен бірге өнер көрсету мүмкіндігіне ие болды, бұл Трейсидің Ұлыбританиядағы жоғары беделін көрсетті. Жеке өмірінде ол Эванске бұрын естімеген Эллингтонның жазбаларын ойнатып берді. Трейси кейде американдық музыканттармен де жазбалар жасады, 1985 жылы Сал Нистикомен, ал 1987 жылы Монкпен байланысы бар Чарли Раузбен бірге өнер көрсетті. Steam лейблі 1990 жылдардың басында, саудагерлердің өнімдеріне штрихкод қажеттілігіне байланысты қиындықтар туындағандықтан, қызметін тоқтатты. Алайда, 1992 жылы Трейси Blue Note-тің британдық музыканттарға қызығушылығынан пайдаланып, "Portraits Plus" альбомын шығарды, сондай-ақ Трейсидің алғашқы кәсіби концертінің 50 жылдығына арналған BBC-нің жазбасының коммерциялық нұсқасы және Under Milk Wood-тың CD-дегі тұңғыш дебюті жарық көрді. 1995 жылы оның Герард Презенсер қатысқан жаңа квартеті For Heaven's Sake альбомын жазды және бірге концерттер берді. 2003 жылы Трейси BBC телеарнасында "Британдық джаздың әкесі" деген деректі фильмнің батыры болды, бұл қазіргі кезде кез келген джаз музыканты үшін сирек кездесетін құрмет, тіпті Ұлыбританиядан болса да. Трейсидің LP дәуіріндегі жазбалары ReSteamed Records-та қайта шығарылуда. Британ империясы орденінің офицері (OBE) болған ол 2008 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсету кезінде Британ империясы орденінің командирі (CBE) болып тағайындалды. Трейси 2013 жылдың 6 желтоқсанында рактан қайтыс болды. Оның артында әкесі туралы толық дискографиясы бар биография жазған ұлы Кларк Трейси қалды. 2012 жылы оның қызы Сара қайтыс болды.