Мунуза: Иберия, Аквитания және Умайядтар тарихындағы рөлі
Munuza
Мунуза (Усман ибн Найса) – Испанияны жаулап алу кезіндегі Умаяд әкімі. Ковадонга шайқасында жеңіліп, Пелайомен қақтығысты. Ормесиндамен қарым-қатынасы туралы деректер бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Усман ибн Наисса (عثمان بن نيساء), көбінесе Мунуза деп танылады, Испанияны мұсылмандар басып алған кезеңдегі түрлі, бір-біріне қайшы келетін тарихи жазбаларда суреттелген Омейяд әкімі.
Uthman ibn Naissa (عثمان بن نيساء) better known as Munuza, was an Umayyad governor depicted in different contradictory chronicles during the Muslim conquest of Hispania.
Астуриядағы Мунюза
Бір дерек бойынша, ол Мұса ибн Нүсейрдің 8 ғасырдың басында Иберияның солтүстік-батысына (қазіргі Испаниядағы Астурия аймағын қоса алғанда, бірақ Кантабрияны емес) шабуыл жасағаннан кейін Гижонның (немесе мүмкін Леонның) губернаторы болған. Ол Аль-Андалустың уәлісі Анбаса ибн Сухайм әл-Калбиге бағынышты болды. 9 ғасырдың соңындағы Астурия жылнамаларында айтылғандай, ол Ковадонга шайқасынан кейін жеңіліп, Реконкистаның басында Астурияның Пелайосынан қаза тапты. Дәстүр бойынша (соңғы Астурия жылнамалары), ол Пелайоның қарындасы Ормесиндаға ғашық болып, Казиммен бірге оны ұрлап, үйленген. Алфонс III-нің жылнамасында «мәжбүрлі неке» туралы айтылады, оның сәтсіздігі Пелайоны көтеріліс жасауға итермеледі. Тарихи контекст тек болжамдарға негізделген, бірақ Пелайо қарындасын аймақтағы жаңа билікке үйлендіру арқылы жергілікті ақсүйектер арасында одақтар мен артықшылықты мәртебеге қол жеткізуге тырысқан болуы мүмкін, өйткені Астурия патшалары кейіннен Памплонадағы басктармен, ал христиан отбасылары Кордоба халифатымен осындай одақтар жасады. Бұл Пётр Кантабрияға қарсы салмақ ретінде де, номиналды бағынуды білдіру үшін де болған болуы мүмкін. Жазалау экспедициясында мұсылман гарнизоны жойылғаннан кейін, Мунюза Астурияның жағалау аймағын толық бақылауға алған, бірақ Галисияға жақын батыс аудандарында сарай ұстаған болуы мүмкін. Леон аймағын бағындыруға тырысқанда жеңілгеннен кейін, ол Гижоннан қашқан болуы мүмкін, бірақ христиан жылнамалары оның барлық әскерлерімен бірге Трубияда немесе Ла Фелгерада қаза тапқанын хабарлайды.
One account says that he was the governor of Gijón (or possibly León) after Musa ibn Nusayr raided northwestern Iberia (including the region of Asturias but not Cantabria in modern Spain) during the first decade of the Umayyad conquest of Hispania in the early 8th century. He was subject to the Wāli of Al Andalus, Anbasa ibn Suhaym Al Kalbi. According to late 9th century Asturian chronicles, he was defeated after the Battle of Covadonga and killed by Pelayo of Asturias at the beginning of the Reconquista. Tradition (late Asturian chronicles) has it that he fell in love with Pelayo's sister, Ormesinda, and that, together with Kazim, kidnapped and married her. The chronicle of Alfonso III speaks of a "compulsory marriage", the failure of which compelled Pelayo into rebellion. The historical context can only be speculated, but Pelayo may have tried to secure alliances and a preferential status among the local nobles through the marriage of his sister to the new power in the area, as the Asturian kings would later do with Basques in Pamplona and all of the Christian families did with the Caliphate in Córdoba. It may also have served as a counterweight to Peter of Cantabria and represented nominal submission. After the loss of a Muslim garrison out on a punitive expedition, Munuza may have taken undisputed control of the Asturian coastal region, but kept court in the western districts closer to dominated and occupied Galicia. Having been defeated in his bid to secure the region of León, he may have fled from Gijón, but Christian chronicles reported he was killed with all his soldiers in Trubia or La Felguera.
Серданиядағы Мунюза
Басқа замандас деректер он жылдан кейін Омейялар басып алған шығыс Пиренейлердегі операцияларға жауапты болған бербер сардары Усман ибн Найссаның бұрмаланған аты – «Мунуза» туралы айтады. Ол Астурияда қаза болмаған болуы мүмкін, және Омейя әміршілері оны басқа жерге тағайындаған болуы мүмкін. Ұлы Одоның 721 жылғы Тулуза шайқасында қандай да бір себеппен оған көмекке келмеген франктерден шыққан Карл Мартель деген қарсыласы болды. Карл Аквитанияны иеленгісі келді, ал Одо Аквитанияның билеушісі және Тулузаның батыры ретінде франктер арасындағы австразиялық узурпатор әкімдерге қарсы тұрғандардың кездесу орны болуы мүмкін еді. 730 жылы Каталонияның бербер орынбасары Мунуза, Солтүстік Африкада берберлердің қысымға ұшырағанын естіп, Одомен бейбіт келісімге келді, осы келісім Одоның қызы Лампегияның Мунузаға үйленуімен бекітілді. Арабтардың Аквитания жерлеріне жасаған шабуылдары дереу тоқтатылды және уақытша бейбітшілік орнады. 731 жылы Карл Мартель саксондарды жеңгеннен кейін, өзінің назарын бәсекелес оңтүстік Аквитания мемлекетіне аударды, Одоның Усман ибн Найссамен жасаған одағын жоққа шығарды және Луараны кесіп өтіп, Одомен жасалған бейбіт келісімді бұзды. Франк басшысы Аквитанияны екі рет қарақылдап, Буржді де басып алды, ал Одо франк әскерлерімен шайқасты, бірақ жеңіліске ұшырады. Карл Францияға қайтып келді. Осы уақытта Мунуза өзіне тәуелсіз Каталония құру мақсатымен Аль-Андалустың араб генерал-губернаторына қарсы көтерілді. Мунуза одан әрі Ургель епископы Намбаудсты, Толедодағы Испан шіркеуінің өкілін өлтірді. Мунуза сатқын деп жарияланды және оған шабуыл жасалды. Одо Мартельмен айналысып, оған көмектесе алмады. Мунуза қысқа шайқаста жеңіліп, Кордова уәлісі Абд әл-Рахман әл-Гафиқи тарапынан жазаланды. Одоны генерал-губернатор сатқынға қолдау көрсеткені үшін айыптады. Одоға араб әскері шабуыл жасап, арабтар аль-Бурдил деп атаған Бордо қаласында жеңіліске ұшыратты.
Other contemporary chronicles speak of "Munuza", a distorted name standing for Uthman ibn Naissa, a Berber commander in charge of operations in the Umayyad occupied eastern Pyrenees, Cerdanya, a decade later. He may not have died in Asturias, and may have been assigned to the new location by the Umayyad commanders. Odo the Great had a rival in Charles Martel of the Franks, who, for whatever reason, had not come to his assistance at the Battle of Toulouse in 721. Charles wanted Aquitaine, and Odo, as master of Aquitaine and hero of Toulouse, was a possible rallying point for anyone opposing the Austrasian usurper mayors among the Franks. In 730, Munuza, the Berber deputy governor of Catalunya, hearing of the oppression of Berbers in North Africa, negotiated a peace treaty with Odo, sealed by the marriage of Odo's daughter, Lampegia, to Munuza. Arab raids on Aquitanian possessions immediately ceased and peace was temporarily restored. In 731, Charles Martel, after defeating the Saxons, turned his attention to the rival southern realm of Aquitaine, denounced Odo's alliance with Uthman ibn Naissa, and crossed the Loire, thus breaking his peace treaty with Odo. The Frankish leader ransacked Aquitaine twice, seizing Bourges too, and Odo engaged the Frankish troops but was defeated. Charles went back to Francia. Meanwhile, Munuza had revolted against the Arab governor general of al Andalus, with the aim of setting up an independent Catalunya for himself. Munuza went on to kill Nambaudus, the bishop of Urgell, an official of the Hispanic Church based in Toledo. Munuza was declared a traitor and attacked. Odo was dealing with Martel and unable to come to his aid. Munuza was defeated in a brief battle and executed by the Cordovan Wali Abd al Rahman al Ghafiqi. Odo was accused by the governor general of abetting the traitor. Odo was attacked by an Arab army and beaten at Bordeaux, the city the Arabs called al Burdil.